Wydarzenia

Sztuka na kółkach

Zakończyła się kolejna edycja projektu „Sztuka na kółkach” realizowanego przez krakowski oddział Stowarzyszenia Historyków Sztuki. „Spotkania z Zabytkami” od samego początku patronują temu przedsięwzięciu.

Pierwsze tegoroczne warsztaty odbędą się 4 lutego w ramach obchodów Międzynarodowego Dnia Przewodnika Turystycznego w Ostrowcu Świętokrzyskim (w kolegiacie św. Michała Archanioła oraz drewnianym kościele pw. Najświętszego Serca Jezusowego).
W dwie kolejne soboty marca (11 i 17) „Sztuka na kółkach” ponownie skoncentruje się na postaci Wita Stwosza. W ramach współpracy z Centrum Młodzieży im. dr. Henryka Jordana w Krakowie zorganizowane zostaną zajęcia z uczestnikami konkursu wiedzy o wielkim rzeźbiarzu, które odbędą się przed Ołtarzem Mariackim oraz w Pałacu Biskupa Erazma Ciołka, Oddział Muzeum Narodowego w Krakowie.
Także w marcu – trasa po województwie małopolskim, śląskim i świętokrzyskim w ramach AKADEMII ORANGE. Warsztaty odbędą się w miejscowościach: Staniątki, Gdów, Iwanowice, Paczółtowice, Prandocin, Oleszno, Oksa, Stara Zagość, Młodzawy Małe, Szczaworyż, Koniecpol, Mstów, Pilica, Szczekociny, Św. Anna.

O założeniach tego projektu oraz jego dotychczasowych osiągnięciach można przeczytać tutaj.

NID skanuje w 3D kościół św. Anny w Warszawie

Kościół Św. Anny w Warszawie, ufundowany w 1454 r. i wielokrotnie przebudowywany, a dziś służący społeczności akademickiej, musi być otoczony szczególnie troskliwą opieką ze względu na stale grożące mu zniszczenia. Z powodu osuwającej się skarpy wiślanej, na której stoi kościół, jego stabilność jest zagrożona, a w murach powstają liczne pęknięcia. Pogarszający się stan zabytku sprawił, że w tym roku przeprowadzono odwodnienie skarpy, a w listopadzie zaczęto prace remontowe. Jest to także jeden z powodów, dla których Narodowy Instytut Dziedzictwa rozpoczął w grudniu br. zapis trójwymiarowych skanów kościoła Św. Anny. Obraz 3D wraz z precyzyjną geolokalizacją umożliwi identyfikację wszystkich pęknięć i pozwoli zaplanować konieczne prace konserwatorskie. Przy użyciu nowoczesnych urządzeń i oprogramowania komputerowego powstanie trójwymiarowy obraz świątyni. W skład dokumentacji wejdą: obraz kościoła, przekroje poprzeczne, układ prezbiterium, nawa i kaplica Loretańska, widok wszystkich elewacji oraz elementy zabytkowego wystroju i dekoracji sztukatorskiej i malarskiej (również na elewacjach zewnętrznych). Poza skanami 3D do dokumentacji posłuży technika fotogrametrii bliskiego zasięgu, pozwalająca na uzyskanie wysokiej rozdzielczości zdjęć. Gotowe materiały mają zostać przekazane Stołecznemu Konserwatorowi Zabytków.

Narodowy Instytut Dziedzictwa pełni funkcję Centrum Kompetencji w ramach programu wieloletniego „KULTURA+” w zakresie digitalizacji zabytków i muzealiów. Digitalizacja ma na celu uzyskanie cyfrowego obrazu zabytków i archiwaliów, który w połączeniu z budowaną bazą danych o zabytkach stanie się doskonałym narzędziem dla zachowania dziedzictwa kulturowego Polski. Digitalizacja jest również dobrym rozwiązaniem w tych trudnych przypadkach, kiedy oryginalne zabytki są zbyt wrażliwe, by eksponować je przed liczną publicznością (staje się więc formą ich ochrony), bądź kiedy ulegną zniszczeniu (służy wówczas jako wiarygodne źródło wiedzy, dostępne dla wszystkich zainteresowanych).

Na stronie Narodowego Instytutu Dziedzictwa można zapoznać się z efektami wcześniejszych prac dokumentujących zabytkową architekturę. Wśród udokumentowanych obiektów znajdują się m.in. kościół w Lipnicy Murowanej, zamek i mury w Człuchowie, kościół w Żarnowie, zamek w Dobrej Nowogrodzkiej, zbór Nowe Wymyśle, dom w Bogatyni, spichlerz w Górznie, a wśród zabytków warszawskich: wilanowski mur oporowy, wiadukt Stanisława Markiewicza, Ermitaż w Łazienkach Królewskich. Krótkim informacjom opisowym o obiektach towarzyszą ich fotografie i modele 3D, które można przybliżać, obracać i oglądać pod różnymi kątami. Jednak skany kościoła św. Anny mają być na ich tle jeszcze dokładniejsze.

W porównaniu z klasycznymi metodami dokumentacji, obraz 3D jest pełniejszym i bardziej prezycyjnym źródłem informacji – przestrzenna forma rejestracji pozwala na szczegółową analizę materiałową i typologiczną dokumentowanych zabytków. Uzyskane dane przestrzenne pozwalają na prowadzenie nie tylko prac projektowo-rekonstrukcyjnych, ale także są podstawą do ewentualnego wykonania fizycznych replik zeskanowanych obiektów. Drugim obszarem zastosowania modeli 3D jest popularyzacja informacji o zabytkach. NID, uczestnicząc w projekcie pilotażowym CARARE (Connecting ARchaeology and ARchitecture in Europeana), dostarczy zawartość w postaci modeli 3D do biblioteki cyfrowej EUROPEANA. 

czytaj więcej

Narodowy Instytut Dziedzictwa publikuje „Raport Autostradowy”

Jak czytamy na stronie internetowej Narodowego Instytutu Dziedzictwa, "Ukazał się długo oczekiwany, kolejny tom zawierający artykuły dotyczące wyników badań archeologicznych przeprowadzonych w związku z budową dróg krajowych i autostrad w Polsce. Wydana przez Narodowy Instytut Dziedzictwa, pod redakcją prof. dr hab. Sławomira Kadrowa publikacja zatytułowana „Raport 2005-2006”, jest kontynuacją i rozwinięciem publikacji wydawanych przez Ośrodek Ratowniczych Badań Archeologicznych oraz Ośrodek Ochrony Dziedzictwa Archeologicznego. Pierwszy tom Raportów obejmujący lata 1996-1999 został wydany w 2001 r. Pełny tytuł tamtych wydawnictw brzmiał: „Raport, wstępne wyniki konserwatorskich badań archeologicznych w strefie budowy autostrad w Polsce”.

Wysiłki redaktora tomu nakierowane są na osiągnięcie spójności i harmonijnego połączenia w jednym tomie tekstów poświęconych badaniom archeologicznym przeprowadzonym w latach 2005 i 2006, które wykonano na zlecenie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (autostrady – A-1, A-2 i A-4 oraz obwodnice). Publikacja zawiera 27 artykułów autorstwa 49 uznanych badaczy, którzy prezentują wyniki swoich prac oraz dzielą się bardziej szczegółowymi rozważaniami na temat wybranych aspektów problematyki badanych stanowisk archeologicznych. W Raporcie zostały zaprezentowane informacje na temat geograficznego położenia stanowisk archeologicznych, historii odkrycia, dotychczas przeprowadzonych badań, opis odkrytych obiektów, a także materiały ilustracyjne w postaci map rozkładu przestrzennego obiektów, rycin, zdjęć obiektów i stanowisk.

czytaj więcej

Bursztynowe konteksty

25 listopada w Muzeum Zamkowym w Malborku otwarto nową stałą ekspozycję „Bursztynowe konteksty” prezentującą przedmioty użytkowe i biżuterię wykonane z jantaru. Muzeum obchodzi w tym roku 50-lecie istnienia; wystawa ukazuje kolekcję bursztynu gromadzoną przez tę instytucję od momentu jej powołania w 1961 r. Tytułowe „konteksty” stanowią próbę uchwycenia nowych perspektyw odbioru wyrobów bursztynowych, we wnętrzach zamkowych nie zabrakło więc nowoczesnej aranżacji i elementów multimedialnych. Zwiedzający mogą prześledzić pełny proces prowadzący do powstania bursztynowych cacek – od początków służącego do ich wykonania surowca (prezentowane są naturalne okazy bursztynu i inkluzje, czyli szczątki roślin i zwierząt zatopione w żywicy), przez obróbkę po powstanie gotowego produktu, który w końcu staje się przedmiotem ekspozycji.

Oprócz unikatowych eksponatów z kolekcji malborskiej, w tym przedmiotów należących do królów polskich bądź wykonanych przez wybitnych artystów działających w Gdańsku, na wystawie podziwiać można dzieła z muzeów zagranicznych – z Bratysławy, Glasgow czy Berlina. Obok nich prezentowane są współczesne wyroby z bursztynu – jest to zachęta do zastanowienia nad wyjątkową rolą tego surowca, do dziś promującego ziemie nadbałtyckie na świecie. Warto dać się zachwycić misternym wyrobom rzemieślników, tak tym współczesnym, jak i pochodzącym sprzed setek lat.

O wystawie można przeczytać tutaj.

Muzeum Zamkowe w Malborku (przy ul. Starościńskiej 1) czynne jest w sezonie zimowym (16 września – 14 kwietnia) w godzinach 10.00-15.00, w sezonie letnim (od 15 kwietnia do 15 września) – w godzinach 9.00-19.00. Więcej informacji na stronie www.zamek.malbork.pl.

„Spotkania z Zabytkami” są patronem medialnym wystawy.

czytaj więcej

Muzea a Międzynarodowy Dzień Osób Niepełnosprawnych

Raz w roku, 3 grudnia, obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Osób Niepełnosprawnych. Z tej okazji wiele muzeów, zmagających się z problemem udostępnienia zbiorów jak najszerszej publiczności, przygotowuje specjalną ofertę i stara się umożliwić jak najpełniejszy i jak najbardziej komfortowy kontakt ze sztuką osobom o różnych typach niepełnosprawności. Nie zawsze jest to zadanie łatwe, czasem niemal niemożliwe do wykonania (np. w przestrzeniach zabytkowych, gdzie nie można przeprowadzić ingerencji przekształcającej otoczenie na potrzeby takich gości), jednak, co budujące, widać coraz większą świadomość problemu i liczne próby jego pomyślnego rozwiązania podejmowane przez instytucje kulturalne.

Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów publikuje na swojej stronie internetowej listę muzeów wraz z informacją o ich dostępności dla osób niepełnosprawnych i zachęca do współpracy przy rozbudowywaniu tej bazy danych. Można się z nią zapoznać TUTAJ.

Przy okazji przypominamy o skierowanej przede wszystkim (choć nie tylko) do niewidomych wystawie, która jeszcze przez miesiąc będzie otwarta w Muzeum Śląskim w Katowicach, a później  trafi do kolejnych placówek. Pisaliśmy już o niej na Facebooku, a w bieżącym numerze naszego pisma znajduje się dłuższe omówienie tego projektu („Piękno dotyku”, „Spotkania z Zabytkami” 11-12/2011, ss. 57-58).

Przepraszamy Czytelników oraz Muzeum Śląskie w Katowicach za błąd, jaki wkradł się do notki informacyjnej umieszczonej pod artykułem. Podaliśmy błędne dane adresowe, dotyczące innej placówki muzealnej. Informacja powinna wyglądać następująco:

Muzeum Śląskie w Katowicach (al. W. Korfantego 3, 40-005 Katowice) czynne jest we wtorki i środy w godzinach 10.00-18.00, w czwartki 10.00-19.00, w piątki 12.00-16.00, w soboty 12.00-18.00, w niedziele 12.00-17.00, nieczynne w poniedziałki. Więcej informacji na stronie internetowej http://www.muzeumslaskie.pl/, tel. (32) 779-93-00, (32) 258-56-61.

czytaj więcej

„Na styku starego z nowym” – konkurs rozstrzygnięty

Miło nam ogłosić zwycięzców fotograficznej rywalizacji. Dziękujemy wszystkim za nadesłane zdjęcia, dzięki którym poznaliśmy – często dość zaskakujące – zestawienia materii zabytkowej i nowoczesnej z różnych zakątków Polski, a nawet z zagranicy; wiele z nich oglądać można w naszej galerii na Facebooku, a zwycięskie kadry prezentujemy poniżej.

Wybór poszczególnych zdjęć przez jury podyktowany był różnymi czynnikami – zwracaliśmy uwagę na zdjęcia intrygujące, ciekawie skomponowane i przedstawiające warte uwagi zestawienia (niekoniecznie musiały to być przykłady estetycznie zadowalające, czasem rażący kontrast okazywał się wdzięcznym obiektem fotografii). Po naradach jury postanowiło przyznać dwie nagrody główne oraz trzy wyróżnienia.

Pierwszą nagrodę otrzymuje pani Monika Buczak z Warszawy za zdjęcie z serii „Warszawa 2011. Gdy młodsze starsze napotkało...”, przedstawiające fragment zabudowań fabrycznych firmy „Duschik i Szolce” przy ul. Żelaznej 63 na tle warszawskich wieżowców. Nagrodą jest blenda fotograficzna, katalog wystawy będącej plonem IV edycji konkursu fotograficznego „Architektura postindustrialna w obiektywie” zorganizowanego przez Fundację „Hereditas” oraz prenumerata „Spotkań z Zabytkami” na rok 2012. Pani Monice przyznajemy także wyróżnienie za ciekawy kadr zestawiający kopułę kościoła św. Trójcy z Pałacem Kultury i Nauki w Warszawie.

Drugą nagrodę otrzymuje pan Aleksander Stukowski z Poznania za pracę „To nie wejście do Luwru!”, ukazującą konstrukcję z 1997 r. (bez wątpienia inspirowaną słynną piramidą Peia na dziedzińcu paryskiego muzeum) – wejście do Krypty Zasłużonych Wielkopolan w kościele św. Wojciecha w Poznaniu. Nagrodami są: reprint książki Izabeli Czartoryskiej Myśli różne o sposobie zakładania ogrodów, katalog wystawy i prenumerata.

Przyznajemy także wyróżnienia: pani Małgorzacie Fraś z Jawora za pracę „Nowe, a prawie zabytkowe" z widokiem nowego budynku wznoszonego przy ul. NMPanny w Legnicy, który swoją formą przypomina budowlę historyczną...

...oraz pani Agacie Pawłowskiej z Gdyni za zdjęcie kościoła św. Mikołaja w Gdyni Chyloni, którego poszczególne, kontrastujące ze sobą części powstały w XIV, XIX i XX w.

Ponadto, głosami osób śledzących nasz profil na Facebooku, nagrodę publiczności otrzymuje pani Karolina Jaworska z Kwidzyna, autorka zdjęcia przedstawiającego czternastowieczny zespół katedralno-zamkowy w Kwidzynie w nowoczesnym otoczeniu.

Do autorek wyróżnionych prac wyślemy publikacje książkowe oraz prenumeratę naszego czasopisma na nadchodzący rok.

Gratulujemy zwycięzcom i zachęcamy czytelników do dalszego uważnego obserwowania otoczenia zarówno w ich rodzinnych miejscowościach, jak i tych odwiedzanych podczas turystycznych wypadów – wiele ich zabytkowych elementów domaga się jeszcze uwiecznienia.

czytaj więcej

Już po raz trzydziesty drugi ogłoszony został Konkurs o Nagrodę Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego – Wydarzenie Muzealne Roku SYBILLA. Realizuje go Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów.

Celem Konkursu, którego XXXII edycja odbędzie się w 2012 roku, jest uhonorowanie najciekawszych projektów ze wszystkich dziedzin działalności muzealnej, wyrażenie uznania dla pracy twórców i realizatorów dokonań muzealnych oraz upowszechnianie nowatorskich rozwiązań organizacyjnych. W jury Konkursu zasiądą wybitni przedstawiciele świata nauki i kultury, powołani przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Uzyskane wyróżnienie – także w formie pamiątkowej statuetki – będzie podkreśleniem wysokiej rangi muzeum na kulturalnej mapie kraju.
Dzień 11 listopada – Narodowe Święto Niepodległości – ma być odtąd stałą datą inauguracji kolejnych edycji Konkursu.
Regulamin Konkursu, ustanowiony przez MKiDN w roku 2010 (kiedy organizatorem był jeszcze Narodowy Instytut Dziedzictwa), nie uległ zmianie. Wprowadzone zostały jedynie korekty dotyczące procedury przesyłania zgłoszeń, które zdaniem autorów powinny uczynić je bardziej przyjaznymi dla uczestników. Do dyskusji nad kształtem Konkursu organizatorzy zapraszają środowisko muzealne oraz wszystkich zainteresowanych właściwą promocją polskich muzeów.

Ogłoszenie wyników XXXII edycji Konkursu Wydarzenie Muzealne Roku SYBILLA nastąpi podczas uroczystej gali w dniu 18 maja 2012 roku, podczas Międzynarodowego Dnia Muzeów, w warszawskich Łazienkach Królewskich, pod medialnym patronatem TVP Kultura.

Regulamin, formularz zgłoszeniowy, historię konkursu oraz wykaz jego laureatów znajdą Państwo na stronie http://www.nimoz.pl/pl/muzea/sybilla.

czytaj więcej

Seminarium „Raport ze stanu prac inwentaryzacyjnych oraz wstępnych sondaży archeologicznych prowadzonych w Zespole Pałacowo-Parkowym Fredrów w Beńkowej Wiszni na Ukrainie”

Zachęcamy do udziału w spotkaniu podsumowującym projekt, którego „Spotkania z Zabytkami” są patronem medialnym, realizowany w ramach programu MKiDN „Ochrona polskiego dziedzictwa narodowego poza granicami kraju”. Stowarzyszenie Willa Decjusza z siedzibą przy ul. 28 lipca 17a w Krakowie zaprasza w środę, 23 listopada, o godz. 11.00 na seminarium podsumowujące trzy etapy realizacji projektu pn. Inwentaryzacja Zespołu Pałacowo-Parkowego Fredrów w Beńkowej Wiszni na Ukrainie (2009-2011). W czasie seminarium zostanie omówiona historia obiektu, a następnie zreferowane kolejne etapy pracy zespołu architektów Politechniki Krakowskiej pod kierunkiem prof. dr. hab. Andrzeja Kadłuczki i dr Jolanty Sroczyńskiej oraz polsko-ukraińskiego zespołu archeologów jako przykładu międzynarodowej współpracy na rzecz zachowania i ochrony dziedzictwa kulturowego pogranicza. Prezentacja studenckiego projektu adaptacji Pałacu Fredrów na siedzibę wzorowanego na Stowarzyszeniu Willa Decjusza międzynarodowego centrum współpracy kulturalnej otworzy dyskusję nt. możliwości renowacji i wykorzystania tego obiektu w przyszłości.

Wstęp wolny. Program seminarium do wglądu poniżej („czytaj więcej”).

czytaj więcej

Konferencja "Curiosità, czyli koncept osobliwy", UKSW, 3-4 listopada 2011

Instytut Historii Sztuki UKSW zaprasza na konferencję Curiosità, czyli koncept osobliwy zorganizowaną w ramach obchodów 25-lecia Wydziału Nauk Historycznych i Społecznych UKSW pod honorowym patronatem Jego Magnificencji Rektora UKSW ks. prof. dr hab. Henryka Skorowskiego.

Tak organizatorzy piszą o przedsięwzięciu: "Obok zjawisk typowych i rozwiązań konwencjonalnych występujących w każdym czasie i w każdej dziedzinie i rodzaju twórczości artystycznej, a także w obyczajowości, istniały - kreowane świadomie w zamyśle twórców i mecenasów - zjawiska niezwykłe i osobliwe, trudne do zakwalifikowania w ramach przyjętych i powszechnie akceptowanych kryteriów. Postrzegano je jako curiosità, rozumiejąc pod tym pojęciem między innymi: ciekawość - zwłaszcza nieumiarkowaną, żart, dowcip, osobliwość, przesadną elegancję, zbytkowność, niecodzienność konceptu, a zatem wszystko to, co było „ekstraordynaryjne” w charakterze.

Konferencja odbędzie się 3-4 listopada 2011 r. w Audytorium Maximum UKSW, ul. K. Wóycickiego 1/3, Warszawa.

Zapraszamy do zapoznania się z PROGRAMEM ("czytaj więcej").

czytaj więcej

Konferencja "Sztuka i dyplomacja. Związki sztuki i polskiej dyplomacji w epoce nowożytnej", 3-4 listopada 2011 w Warszawskim Oddziale SHS

Zapraszamy do zapoznania się z programem sesji naukowej organizowanej przez zarząd Oddziału Warszawskiego SHS: Sztuka i dyplomacja. Związki sztuki i polskiej dyplomacji w epoce nowożytnej (3-4 listopada br.).

Sesja odbędzie się w Sali Konferencyjnej SHS (Warszawa, Rynek Starego Miasta 27, I piętro).

Program obrad:

3 listopada 2011 r. (czwartek);

rozpoczęcie godz. 10.00
Dr hab. Ryszard Szmydki
(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II, Kraków)
Zakupy artystyczne polskich dyplomatów w Niderlandach w XVI- XVII w.
Prof. Juliusz Chrościcki, Prof. Wojciech Tygielski
(Instytut Historii Sztuki, Uniwersytet Warszawski)
Pompa Sarmatica. Nowożytny spektakl dyplomatyczny w badaniach historyka i historyka sztuki.
Mgr Jacek Żukowski
(Instytut Historii Sztuki, Uniwersytet Warszawski)
Sztuka dyplomacji i dyplomacja sztuki: Władysław IV Waza.
Dr Hanna Osiecka-Samsonowicz
(Instytut Sztuki PAN, Warszawa)
Poselstwo obediencyjne Jerzego Ossolińskiego do papieża Urbana VIII w świetle źródeł archiwalnych i ikonograficznych.

Przerwa

Prof. Tadeusz Majda
(Muzeum Narodowe w Warszawie)
Uroczyste wjazdy do Stambułu posłów Rzeczpospolitej i ich audiencje u wielkiego wezyra i sułtana.
Prof. Cezary Taracha
(Katedra Historii Kultury Krajów Języka Hiszpańskiego, Katolicki Uniwersytet Lubelski)
Dyplomaci i marchandzi. O zakupie obrazów w Madrycie do kolekcji króla Augusta III.
Dr Marzena Królikowska-Dziubecka
(Uczelnia Warszawska im.Marii Skłodowskiej-Curie)
Rysunki w służbie dyplomacji na dworze króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.
Prof. Małgorzata Omilanowska
(Instytut Historii Sztuki, Uniwersytet Gdański)
„Polish Room” na Uniwersytecie w Pittsburgu i rola polskiego konsulatu w tej realizacji.

4 listopada 2011 r. (piątek)

rozpoczęcie godz. 10.00
Prof. Lidia Kuchtówna
(Instytut Sztuki PAN, Warszawa)
Karol Frycz, scenograf w służbie dyplomatycznej.
Dr Monika Kuhnke
(Ministerstwo Spraw Zagranicznych)
Między tradycją a nowoczesnością. Gmachy poselstw RP w Ankarze i Sofii.
Mgr Anna Feliks
(Muzeum Narodowe w Warszawie; Oddział - Muzeum Wnętrz w Otwocku)
Wnętrza Poselstwa i Ambasady w Berlinie w latach 1918-1939.
Mgr Karolina Wolska
(Uniwersytet Stefana Karola Wyszyńskiego, Warszawa)
Karol Tichy jako twórca Spółdzielni „Ład”. Pierwsze kroki na drodze do „polskiego stylu narodowego”.

Przerwa

Prof. Irena Huml
(Instytut Sztuki PAN, Warszawa)
Projekty Henryka Grunwalda w budynkach Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
Dr Iwona Luba
(Instytut Historii Sztuki, Uniwersytet W arszawski)
Polityka artystyczna MSZ w Drugiej Rzeczpospolitej na przykładzie wystaw sztuki polskiej w ZSRR i w III Rzeszy.
Prof. Marta Leśniakowska
(Instytut Sztuki PAN, Warszawa)
Rzeczywistość i fantazja. Polityczność architektury ambasad.
Dyr. Tomasz Dąbrowski
(Instytut Polski w Berlinie)
Berlin – nowa europejska stolica sztuki? Promocja polskiej kultury w Berlinie.

List otwarty Zarządu Oddziału Towarzystwa Opieki nad Zabytkami w Warszawie w sprawie bezprawnej rozbiórki zabytkowych koszar przy ul. 29 Listopada 5 w Warszawie

czytaj więcej