home

Numer 3-4, 2018


zobacz spis treści

Numer 1-2, 2018


zobacz spis treści

Wydarzenia

Warszawa w modernie: Szare Domy Festiwal Otwarty (druga edycja)

W latach 30. ubiegłego wieku na warszawskim Mokotowie powstała kolonia mieszkaniowa „Szare Domy” – nowatorski projekt osiedla gwarantujący mieszkańcom komfortowe warunki życia i pełną infrastrukturę (sklep, restaurację, przedszkole, ogólnie dostępne pralnie i przestrzeń wspólną ogrodowych dziedzińców). „Szare Domy” nie straciły nic na swojej aktualności, mimo upływu lat wciąż stanowią inspirację, szczególnie dziś, kiedy wzrasta zainteresowanie architekturą modernizmu.

 

Nazwa osiedla pochodzi od charakterystycznej dla budownictwa Warszawy lat 20. i 30., cegły cementowej, którą wykończono elewacje kamienic. Projekt Stefanowicza obejmuje zespół budynków zamkniętych w dwóch kompleksach: pierwszym od ulicy Rakowieckiej i Akacjowej oraz drugim, biegnącym wzdłuż ulicy Fałata i Łowickiej, zespolonych od ulicy Narbutta łącznikiem. Bryły budynków charakteryzuje geometryczna prostota, a elewację – modułowa powtarzalność elementów architektonicznych. Architekt wyraźnie odwołuje się do głównych zasad modernizmu, interpretując je jednak w charakterystycznym dla siebie stylu. Projekt kolonii „Szare Domy” cechuje funkcjonalność, widoczna w rzutach mieszkań i częściach wspólnych osiedla, oraz oszczędny racjonalizm, podyktowany minimalizacją czasu i kosztów budowy, zauważalny zarówno w wykorzystanych materiałach, jak i estetyce architektonicznej kolonii.

 




fot. Henryk Poddębski, zbiory Biblioteki Narodowej


Kolonia „Szare Domy” to unikatowy zespół budynków usytuowanych w samym sercu starego Mokotowa. Osiedle zostało wybudowane w latach 1928-1932 przez spółdzielnię mieszkaniową Ministerstwa Spraw Wewnętrznych na podstawie projektu Jana Stefanowicza. W 1992 r. „Szare Domy” zostały objęte ochroną i wpisane do Rejestru zabytków, jako modelowy przykład architektury funkcjonalnej. Tym cenniejszy, że kompleks budynków przetrwał wojnę w niemal nienaruszonym stanie i stanowi doskonałe świadectwo przedwojennej zabudowy stolicy.

 




17 czerwca mieszkańcy Warszawy będą mieli okazję zapoznać się z tym niezwykłym miejscem w ramach 2. edycji Szare Domy Festiwal Otwarty, Obiekt A 1530.

 

1. edycję Szare Domy Festiwal Otwarty zadedykowaliśmy Janowi Stefanowiczowi – architektowi niemal zapomnianemu, który zaprojektował i nadzorował budowę Szarych Domów. Tegoroczny SDFO jest dedykowany samej kolonii MSW, stąd w nazwie festiwalu numer ewidencyjny (A 1350), pod którym obiekt widnieje na liście zabytków chronionych prawem. Podczas wydarzenia przedstawimy proces budowy Szarych Domów w perspektywie rodzącego się w okresie międzywojennym w Polsce systemu planowania przestrzennego. Przybliżymy także interdyscyplinarne zaplecze nowo kształtującej się myśli polskiej architektury na tle nurtów warszawskiej awangardy okresu międzywojennegotłumaczy Marta Surowiec, inicjatorka Festiwalu i fanpage’a www.facebook.com/szaredomy.

 




fot. Szare Domy/ Marta Surowiec


Festiwal zainauguruje spacer tematyczny po okolicach kolonii poprowadzony przez Adriana Sobieszczańskiego, historyka i przewodnika Warszawskiego, współtwórcę strony Warszawy Historia Ukryta, partnera festiwalu.

 

Nowoczesna kolonia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych powstała w latach 30. na przyłączonym zaledwie kilkanaście lat wcześniej do Warszawy Mokotowie. Idealnie wpisywała się w koncept modernizacji miasta, wyrażając aspiracje młodej dzielnicy. Budowie obiektu sprzyjał plan regionalny Warszawy wraz z kluczowym projektem rządu 2 RP, jakim była dzielnica Marszałka Piłsudskiego. W kontekście rozbudowy miasta, kolonia Szare Domy stanowi doskonały przykład celowego rozdziału części reprezentatywnych i mieszkalnych nowo powstającej stolicy” – mówi Adrian Sobieszczański. „Ponadto warto pamiętać, że architektura modernistyczna w swoich założeniach zmieniła oblicze współczesnego budownictwa; domy – maszyny, służąc potrzebom swoich mieszkańców, kreowały zupełnie nową jakość życia. Festiwal ma zwrócić uwagę warszawiaków na charakter zabytkowej przestrzeni, dziedzictwa, z którym mieszkańcy mają okazję obcować. Dlatego z naszego punku widzenia jest tak ważny dodaje Dorota Gołębiewska, Prezes Warszawskiego oddziału TONZ, partnera festiwalu.

 

W ramach Festiwalu przewidziano wykłady tematyczne oraz plenerowe wystawy dedykowane osiedlu i zagadnieniom ochrony zabytków. Całość wydarzenia zamknie, oddający charakter przedwojennej Warszawy, wieczorny koncert Warszawskiego Combo Tanecznego i potańcówka.


2017-06-09

Źródło: informacja organizatora



« powrót


6. międzynarodowa konferencja naukowa „Modernizm w Europie – modernizm w Gdyni. Architektura XX w. – badania i popularyzacja”

W dniach 24-26 maja 2018 r. w Gdyni odbędzie się szósta międzynarodowa konferencja naukowa z cyklu „Modernizm w Europie – modernizm w Gdyni”. Jej tematyka koncentrować się będzie na badaniach i popularyzacji architektury modernistycznej.

czytaj więcej


Wystawa szkła patriotycznego „Żyj, słodka nadziejo!”

Dwanaście rytowanych i szlifowanych pucharów oraz szklanic z dekoracją o tematyce patriotycznej – pamiątek walk Polaków o niepodległość – prezentuje do 3 czerwca 2018 r. Muzeum Narodowe we Wrocławiu z okazji 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości.

czytaj więcej


Inauguracja Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego

Rok 2018 jest Europejskim Rokiem Dziedzictwa Kulturowego. Inauguracja projektu nastąpiła 8 grudnia 2017 r. w Mediolanie. W ramach Roku zaplanowano wiele ciekawych wydarzeń, a organizacje realizujące w 2018 r. projekty związane z tematyką dziedzictwa będą mogły ubiegać się o oficjalny patronat ERDK2018.

czytaj więcej


„Dama z gronostajem” od 19 maja w Muzeum Narodowym w Krakowie

Znana i lubiana „Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci od Nocy Muzeów – 19 maja 2017 r. – jest prezentowana w Muzeum Narodowym w Krakowie. Obraz jest własnością muzeum od 29 grudnia 2016 r., będzie eksponowany w specjalnie przygotowanym pomieszczeniu na I piętrze Gmachu Głównego MNK.

czytaj więcej

SPOTKANIA Z ZABYTKAMI