home

Numer 11-12, 2017


zobacz spis treści

Numer 9-10, 2017


zobacz spis treści

Wydarzenia

Autochrom – triumf koloru. W 110 rocznicę wynalazku fotografii kolorowej

Muzeum Narodowe w Gdańsku (Oddział Sztuki Nowoczesnej – Pałac Opatów) od 1 lipca do 24 września 2017 r. zaprasza na wystawę obejmującą dwie kolekcje fotografii: autochromy ze zbiorów francuskich kolekcjonerek Soizic Audouard i Elizabeth Nora oraz wybór z polskiego zbioru Tadeusza Rzący z Muzeum Historii Fotografii i Muzeum Narodowego w Gdańsku. Zaprezentowano tu ponad 100 obiektów fotograficznych i sprzętów do oglądania fotografii, w tym latarni magicznych, diaskopów i stereoskopów. Autochrom jako pierwsza fotografia barwna pojawił się w Polsce w 1907 r. właśnie dzięki krakowskiemu przedsiębiorcy i fotografowi Tadeuszowi Rzący. Zarówno on, jak i inni znakomici twórcy owego czasu korzystali z produkowanych w zakładach Braci Lumière płyt szklanych ze specjalną skrobiową emulsją.





Tadeusz Rząca, Okolice Krakowa, scena wiejska, Polska, 1910-1920, fot. Muzeum Historii Fotografii w Krakowie


Na wystawie przybliżona została istota autochromu oraz pokazana potrzeba utrwalania świata w kolorze sprzed ponad 100 lat. Wspomniana kolekcja Soizic Audouard i Elizabeth Nora jest unikatowym zbiorem prywatnym, którego dużą część pokazano premierowo w Marsylii w 2013 r. w ramach działań Europejskiej Stolicy Kultury. Wśród wielu anonimowych prac w Gdańsku pokazano autochromy zrealizowane przez słynnych fotografów, takich jak Alfred Stieglitz, August i Louis Lumière, Leon Gimpel, Paul Haviland, Heinrich Kühn, Jean Baptiste Tournassoud, Jules Gervais, Courtellemont, André Hachette. Zbiór ten uzupełnia zestaw prac krakowianina Tadeusza Rzący pochodzących z polskich państwowych kolekcji muzealnych.





Leon Gimpel, Chez le sculpteur, Paris, 1911, fot. Archiwum kolekcjonerek


Tadeusz Rząca (1868-1928) był jednym z niedocenionych w pełni, a niezwykle ciekawych twórców, którzy w fotografii niemal od jej początków odnaleźli swoje przeznaczenie i zajęli się jej promowaniem. Obok eksperymentujących z fotografią barwną Norwega Haralda Renbjøra (1889-1956) i polskiego wynalazcy Jana Szczepanika (1872-1926) to Rząca zapisał się w historii fotografii polskiej jako pionier techniki autochromowej. Prawdopodobnie jako pierwszy stworzył barwne fotografie Tatr i polskiej wsi, szczególnie ulubionej rodzinnej Alwerni i uwiecznionych w dramacie Wesele Stanisława Wyspiańskiego Bronowic. Był przedsiębiorcą i członkiem Towarzystwa Fotografów Amatorów. Wiedzę na temat techniki barwnej fotografii zdobył w zakładach braci Lumière, gdzie w 1907 r. uruchomiono produkcję płyt autochromowych. Autochrom był swoistym diapozytywem na płycie szklanej, do jego oglądania potrzebne było podświetlenie lub specjalny projektor. W 1910 r. Rząca wydał we Lwowie album Malownicza Polska. Ziemia Krakowska ilustrowany właśnie 34 autochromami z sielskimi pejzażami miast i wsi małopolskich, między innymi chat w Bronowicach o różnych porach dnia, nadwiślańskich widoków pól, krakowskich budowli sakralnych i pejzaży miejskich Plant, Wawelu, targowiska na Kazimierzu i wielu innych. Stylistyka jego prac pozwala zaliczyć twórczość Rzący do nurtu piktoralistów.





Anonyme, 1907-1918, fot. Archiwum kolekcjonerek


Wystawie „Triumf koloru. W 110 rocznicę autochromu na ziemiach polskich” towarzyszy program edukacyjny, w ramach którego odbędą się m.in.:

  • wykład Dominiki Pszczółkowskiej z Muzeum Zamkowego w Pszczynie pt. Polscy pionierzy fotografii barwnej: Tadeusz Rząca i Jan Szczepanik;
  • rozmowa na temat tworzenia kolekcji sztuki fotograficznej z Audouard Soizic i Elisabeth Nora w Warszawie i Gdańsku, pod patronatem Fotografii Kolekcjonerskiej;
  • warsztaty fotografii otworkowej dla niewtajemniczonych – prowadzenie Justyna Wasiniewska z Autorskiej Pracowni Fotograficznej w Gdańsku;
  • warsztaty budowania camery obscura – prowadzenie Maja Bieńkowska z Działu Fotografii MNG;
  • praktyczne warsztaty fotografii czarno-białej na wielkim formacie – prowadzenie Maja Bieńkowska z Działu Fotografii MNG;
  • pokaz filmu Alberta Kahna pod tytułem Archiwum Planety, dokument, prod. BBC;
  • pokaz pierwszych filmów braci Lumière:Wyjście robotników z fabryki Lumière w Lyonie, Śniadanie, Polewacz polany oraz Wjazd pociągu na stację w La Ciotat, powiązany z promocją wydawnictwa DVD dystrybuowanego przez KINO ŚWIAT, we współpracy z Festiwalem Filmów Fabularnych w Gdyni, z prelekcją filmoznawcy z Uniwersytetu Gdańskiego.





Barques sur une rive d'une lac, 1907-1920, fot. Archiwum kolekcjonerek


Z okazji wystawy zostanie wydany katalog będący unikatową w Polsce książką poświęconą zagadnieniu fotografii autochromowej, z tekstami najwybitniejszych znawców tematu we Francji: Nathalie Boulouch (Musée des Beaux Arts des Rennes) i prof. Bertranda Lavedrine’a (Muséum National d’Histoire Naturelle, Paris).

 

2017-07-01

Źródło: informacja prasowa



« powrót


Inauguracja Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego

Rok 2018 jest Europejskim Rokiem Dziedzictwa Kulturowego. Inauguracja projektu nastąpiła 8 grudnia 2017 r. w Mediolanie. W ramach Roku zaplanowano wiele ciekawych wydarzeń, a organizacje realizujące w 2018 r. projekty związane z tematyką dziedzictwa będą mogły ubiegać się o oficjalny patronat ERDK2018.

czytaj więcej


„Józef Szermentowski – Franciszek Kostrzewski. Uczeń i pierwszy mistrz”
w MNKi

Wystawa Muzeum Narodowego w Kielcach poświęcona Józefowi Szermentowskiemu (1833-1876) i Franciszkowi Kostrzewskiemu (1826-1911), przedstawicielom polskiego realizmu 2. połowy XIX w., jest prezentowana od 7 grudnia 2017 r. do 8 kwietnia 2018 r. w Dawnym Pałacu Biskupów Krakowskich. Na wystawie zgromadzono ponad 200 dzieł ze zbiorów muzeów polskich, bibliotek i od właścicieli prywatnych.

czytaj więcej


„Dama z gronostajem” od 19 maja w Muzeum Narodowym w Krakowie

Znana i lubiana „Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci od Nocy Muzeów – 19 maja 2017 r. – jest prezentowana w Muzeum Narodowym w Krakowie. Obraz jest własnością muzeum od 29 grudnia 2016 r., będzie eksponowany w specjalnie przygotowanym pomieszczeniu na I piętrze Gmachu Głównego MNK.

czytaj więcej


„Najcenniejsze. Kolekcja Książąt Czartoryskich”

Wystawa prezentowana w Arsenale Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie obejmuje 350 przedmiotów wybranych z liczącego 336 tys. muzealiów najstarszego polskiego muzeum. Ekspozycja będzie czynna do 8 kwietnia 2018 r. Towarzyszy jej bogato ilustrowany albumowy katalog.

czytaj więcej

SPOTKANIA Z ZABYTKAMI