home

Numer 9-10, 2017


zobacz spis treści

Numer 7-8, 2017


zobacz spis treści

Wydarzenia

Autochrom – triumf koloru. W 110 rocznicę wynalazku fotografii kolorowej

Muzeum Narodowe w Gdańsku (Oddział Sztuki Nowoczesnej – Pałac Opatów) od 1 lipca do 24 września 2017 r. zaprasza na wystawę obejmującą dwie kolekcje fotografii: autochromy ze zbiorów francuskich kolekcjonerek Soizic Audouard i Elizabeth Nora oraz wybór z polskiego zbioru Tadeusza Rzący z Muzeum Historii Fotografii i Muzeum Narodowego w Gdańsku. Zaprezentowano tu ponad 100 obiektów fotograficznych i sprzętów do oglądania fotografii, w tym latarni magicznych, diaskopów i stereoskopów. Autochrom jako pierwsza fotografia barwna pojawił się w Polsce w 1907 r. właśnie dzięki krakowskiemu przedsiębiorcy i fotografowi Tadeuszowi Rzący. Zarówno on, jak i inni znakomici twórcy owego czasu korzystali z produkowanych w zakładach Braci Lumière płyt szklanych ze specjalną skrobiową emulsją.





Tadeusz Rząca, Okolice Krakowa, scena wiejska, Polska, 1910-1920, fot. Muzeum Historii Fotografii w Krakowie


Na wystawie przybliżona została istota autochromu oraz pokazana potrzeba utrwalania świata w kolorze sprzed ponad 100 lat. Wspomniana kolekcja Soizic Audouard i Elizabeth Nora jest unikatowym zbiorem prywatnym, którego dużą część pokazano premierowo w Marsylii w 2013 r. w ramach działań Europejskiej Stolicy Kultury. Wśród wielu anonimowych prac w Gdańsku pokazano autochromy zrealizowane przez słynnych fotografów, takich jak Alfred Stieglitz, August i Louis Lumière, Leon Gimpel, Paul Haviland, Heinrich Kühn, Jean Baptiste Tournassoud, Jules Gervais, Courtellemont, André Hachette. Zbiór ten uzupełnia zestaw prac krakowianina Tadeusza Rzący pochodzących z polskich państwowych kolekcji muzealnych.





Leon Gimpel, Chez le sculpteur, Paris, 1911, fot. Archiwum kolekcjonerek


Tadeusz Rząca (1868-1928) był jednym z niedocenionych w pełni, a niezwykle ciekawych twórców, którzy w fotografii niemal od jej początków odnaleźli swoje przeznaczenie i zajęli się jej promowaniem. Obok eksperymentujących z fotografią barwną Norwega Haralda Renbjøra (1889-1956) i polskiego wynalazcy Jana Szczepanika (1872-1926) to Rząca zapisał się w historii fotografii polskiej jako pionier techniki autochromowej. Prawdopodobnie jako pierwszy stworzył barwne fotografie Tatr i polskiej wsi, szczególnie ulubionej rodzinnej Alwerni i uwiecznionych w dramacie Wesele Stanisława Wyspiańskiego Bronowic. Był przedsiębiorcą i członkiem Towarzystwa Fotografów Amatorów. Wiedzę na temat techniki barwnej fotografii zdobył w zakładach braci Lumière, gdzie w 1907 r. uruchomiono produkcję płyt autochromowych. Autochrom był swoistym diapozytywem na płycie szklanej, do jego oglądania potrzebne było podświetlenie lub specjalny projektor. W 1910 r. Rząca wydał we Lwowie album Malownicza Polska. Ziemia Krakowska ilustrowany właśnie 34 autochromami z sielskimi pejzażami miast i wsi małopolskich, między innymi chat w Bronowicach o różnych porach dnia, nadwiślańskich widoków pól, krakowskich budowli sakralnych i pejzaży miejskich Plant, Wawelu, targowiska na Kazimierzu i wielu innych. Stylistyka jego prac pozwala zaliczyć twórczość Rzący do nurtu piktoralistów.





Anonyme, 1907-1918, fot. Archiwum kolekcjonerek


Wystawie „Triumf koloru. W 110 rocznicę autochromu na ziemiach polskich” towarzyszy program edukacyjny, w ramach którego odbędą się m.in.:

  • wykład Dominiki Pszczółkowskiej z Muzeum Zamkowego w Pszczynie pt. Polscy pionierzy fotografii barwnej: Tadeusz Rząca i Jan Szczepanik;
  • rozmowa na temat tworzenia kolekcji sztuki fotograficznej z Audouard Soizic i Elisabeth Nora w Warszawie i Gdańsku, pod patronatem Fotografii Kolekcjonerskiej;
  • warsztaty fotografii otworkowej dla niewtajemniczonych – prowadzenie Justyna Wasiniewska z Autorskiej Pracowni Fotograficznej w Gdańsku;
  • warsztaty budowania camery obscura – prowadzenie Maja Bieńkowska z Działu Fotografii MNG;
  • praktyczne warsztaty fotografii czarno-białej na wielkim formacie – prowadzenie Maja Bieńkowska z Działu Fotografii MNG;
  • pokaz filmu Alberta Kahna pod tytułem Archiwum Planety, dokument, prod. BBC;
  • pokaz pierwszych filmów braci Lumière:Wyjście robotników z fabryki Lumière w Lyonie, Śniadanie, Polewacz polany oraz Wjazd pociągu na stację w La Ciotat, powiązany z promocją wydawnictwa DVD dystrybuowanego przez KINO ŚWIAT, we współpracy z Festiwalem Filmów Fabularnych w Gdyni, z prelekcją filmoznawcy z Uniwersytetu Gdańskiego.





Barques sur une rive d'une lac, 1907-1920, fot. Archiwum kolekcjonerek


Z okazji wystawy zostanie wydany katalog będący unikatową w Polsce książką poświęconą zagadnieniu fotografii autochromowej, z tekstami najwybitniejszych znawców tematu we Francji: Nathalie Boulouch (Musée des Beaux Arts des Rennes) i prof. Bertranda Lavedrine’a (Muséum National d’Histoire Naturelle, Paris).

 

2017-07-01

Źródło: informacja prasowa



« powrót


„Między formą a treścią. Zakopiańska kolonia artystyczna” (Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym)

Na wystawie zaprezentowane zostało zakopiańskie środowisko artystyczne z okresu jego kształtowania i największego rozkwitu, tj. od 2. połowy XIX w. do 1939 r. Zakopane tamtego czasu jest znakomitym tłem do pokazania przemian, jakie nastąpiły w sztuce polskiej, od malarstwa sięgającego jeszcze okresu romantyzmu, poprzez realizm, Młodą Polskę aż do awangardowego formizmu.

czytaj więcej


Modernizm na Węgrzech 1900-1930

W Zamku Królewskim w Warszawie trwa wystawa „Modernizm na Węgrzech 1900-1930”, przygotowana we współpracy z Muzeum im. Janusa Pannoniusa w Peczu oraz Węgierskim Instytutem Kultury w Warszawie. Ekspozycja, stanowiąca zwieńczenie obchodów Roku Kultury Węgierskiej w Polsce, prezentowana będzie do 7 stycznia 2018 r.

czytaj więcej


„Biedermeier” – wystawa w Muzeum Narodowym w Warszawie

Ponad czterysta pięknych przedmiotów – obrazów, mebli, szkieł, porcelany, tkanin i strojów, biżuterii i bibelotów, którymi na co dzień otaczało się bogate mieszczaństwo od Wiednia po Wilno – zostało pokazanych w Muzeum Narodowym w Warszawie. Wystawa jest pierwszą w Polsce tak dużą prezentacją biedermeieru – sztuki i kultury mieszczańskiej w Europie Środkowej i Północnej w latach 1815–1848, pomiędzy Kongresem Wiedeńskim i Wiosną Ludów. Można ją oglądać w dniach 5.10.2017-7.01.2018. Zapraszamy do lektury tekstu kuratorek ekspozycji.

czytaj więcej


„Najcenniejsze. Kolekcja Książąt Czartoryskich”

Wystawa prezentowana w Arsenale Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie obejmuje 350 przedmiotów wybranych z liczącego 336 tys. muzealiów najstarszego polskiego muzeum. Ekspozycja będzie czynna do 8 kwietnia 2018 r. Towarzyszy jej bogato ilustrowany albumowy katalog.

czytaj więcej

SPOTKANIA Z ZABYTKAMI