home

Numer 11-12, 2017


zobacz spis treści

Numer 9-10, 2017


zobacz spis treści

Wydarzenia

Thesaurus Cracoviensis – Centrum Interpretacji Artefaktów

Muzeum Historyczne Miasta Krakowa otwiera nowy oddział: Thesaurus Cracoviensis – Centrum Interpretacji Artefaktów, który mieści się przy ul. Księcia Józefa 337 w Krakowie. To nowoczesne magazyny i pracownie, które zostaną udostępnione zwiedzającym już 6 grudnia 2017 r. podczas uroczystego otwarcia towarzyszącego seminarium poświęconemu problematyce magazynów muzealnych „(po)Co pokazać i (po)co ukryć?”. W Centrum Interpretacji Artefaktów będzie można oglądać do tej pory niewystawiane muzealia i poznać tajniki konserwacji zabytków. To pierwsza w Polsce tego typu inicjatywa na tak dużą skalę (o podobnie urządzonych magazynach w wilanowskiej Markoniówce piszemy w numerze 11-12, 2017: Agnieszka Pawlak, Joanna Paprocka-Gajek, Magazyny zbiorów Muzeum Pałacu Króla Jana III, s. 64-68).

 




W specjalnie zaprojektowanych, w dużej części przeszklonych meblach magazynowych oraz niestandardowych wnętrzach pokazano niemal wszystkie obiekty zgromadzone przez lata w Muzeum Historycznym Miasta Krakowa, które nie są prezentowane na wystawach stałych, a tylko okazjonalnie pojawiają się na wystawach czasowych. Znalazły się tu przykłady malarstwa, grafiki, numizmaty, militaria, szopki krakowskie, rzemiosło artystyczne, meble. W magazynach przygotowano również specjalną salę multimedialną, gdzie zwiedzający będą mogli przeglądać zdigitalizowaną w ramach projektu „Cyfrowy Thesaurus” część muzealnej kolekcji. Centrum Interpretacji Artefaktów będzie miejscem, w którym prowadzony będzie szeroki program edukacyjny dla dzieci i a także dla dorosłych: pokazy, warsztaty czy spotkania nawiązujące do wybranych muzealiów.


 






Wstępna koncepcja aranżacji budynku przy ul. Księcia Józefa została wykonana niedługo po jego nabyciu, w latach 2008 i 2009. Projekt zakładał, że po przeprowadzeniu prac budowlanych powstanie ok. 2000 metrów kwadratowych powierzchni magazynowej oraz pracownie konserwatorskie i pracownia fotograficzna. W trakcie przygotowywania wytycznych do projektu aranżacji wnętrz powstała idea rozszerzenia funkcji magazynów i pracowni konserwatorskich o element kontaktu z publicznością. Obiekt magazynowy wraz z pracowniami konserwatorskimi jest zazwyczaj wewnętrzną jednostką muzealną, z natury rzeczy niedostępną dla osób z zewnątrz. Biorąc pod uwagę, iż to właśnie w magazynach muzealnych kryje się większa część posiadanych zbiorów, to niewykorzystanie ich edukacyjnego i poznawczego  potencjału można uznać za swoistą „niegospodarność dziedzictwem”. Dlatego też w MHK zapadła decyzja o powstaniu placówki, która będąc nowoczesnym magazynem, będzie równocześnie miejscem do „interpretacji artefaktów”.

 







Czym zatem ma być Centrum Interpretacji Artefaktów? Jak piszą autorzy pomysłu: „Słowo artefakt łączy w sobie łacińskie słowo »arte« jak i »factum«. Czyli myśl, czyn, czynność, fakt. Tuż za tym słowami czai się następne: artyzm, bo każdy przedmiot powinniśmy rozważać w kategoriach estetyki.  Fakt, bo każdy przedmiot jest zapisem faktów, w których kontekście powstawał i pozostawał. To dobre połączenie znaczeń w jednym słowie i może właśnie dlatego słowo to jest coraz częściej używane. Co się za nim kryje? Refleksja, ocena, wniosek, poznanie – owszem, tak. Ale może najistotniejsze jest to, że poprzez interpretacje nawiązujemy z artefaktem osobistą relację. Artefakt jest martwy w sensie organicznym. Jest jednak świadkiem organicznego żywiołu życia. Ktoś go wykreował, ktoś go dotykał, ktoś na niego patrzył, ktoś go używał. Jest więc minionym faktem, tak jak i człowiek, będąc sumą faktów, w których uczestniczył, jest też faktem. I tu właśnie rodzi się szansa na kontakt osobowy. Artefakt jest uśpionym duchem. Niczym bohater spirytystycznych opowieści nie przemawia, dopóki go nie wezwiemy do opowieści. […] książka, katalog, lekcja muzealna – w tych wszystkich formach dokonuje się interpretacja artefaktu. Interpretacja to miejsce absolutnej wolności w nas. Nawet jeżeli ktoś inny dokonuje swojej interpretacji, nawet jeżeli ją narzuca z poziomu aparatu państwowego czy też z poziomu ideologii, nie może odebrać nam możliwości dokonania własnej interpretacji”.

 




Konsekwencją otwarcia placówki dla zwiedzających jest wzbogacenie infrastruktury budynku o nowe funkcje, takie jak sala spotkań, sala multimedialna, kawiarnia, recepcja. Projekt przewiduje kilka stref dostępu – wytyczoną trasę  dla zwiedzających i strefy dostępne tylko dla pracowników. Udostępnienie zbiorów możliwe jest dzięki odpowiednio zaprojektowanym meblom magazynowym, w części posiadającym duże przeszklone płaszczyzny, oraz poprzez wytyczenie zabezpieczonej ograniczonej trasy zwiedzania w największej części magazynowej w podziemiu a także wprowadzenie przeszklonego korytarza przy pracowniach konserwatorskich na drugim piętrze.  W podziemiu można będzie oglądać kolekcje szopek krakowskich ustawionych w przeszklonych skrzyniach, rzemiosło i meble. Tam także jest zlokalizowana sala multimedialna, gdzie zwiedzający będą mogli skorzystać z efektów programu digitalizacji zbiorów prowadzonego w MHK od dwóch lat. W części podziemnej przewidziana jest sala konferencyjna na 30 osób. Na parterze w strefie dostępnej znajdzie się magazyn numizmatów, broni i grafiki, na pierwszym piętrze – magazyn tkanin i malarstwa.

 







Niemożność pokazania niektórych rodzajów zbiorów (np. grafika, fotografie, tkaniny) lub możliwość pokazania tylko ich części powoduje, że potrzebne jest dodanie elementów scenograficznych – dla podkreślenia charakteru wnętrza i jednocześnie dla zniwelowania „technicznego” charakteru magazynu. W projekcie wnętrzarskim przyjęta została zasada budowania klimatu we wnętrzach magazynowych przy pomocy nadruków lub okładzin ściennych. Jest to zabieg z pogranicza scenografii i dekoracji wnętrz, pozwalający na zbudowanie nastroju odpowiadającego przechowywanym zbiorom. Temu też służą nazwy poszczególnych pomieszczeń – magazyn grafiki to „Stara biblioteka”, magazyn broni – „Arsenał”, magazyn numizmatów – „Skarbiec”, magazyn tkanin – „Skład bławatny” i „Garderoba babci”.

 




Koncepcja interpretacji zbiorów zastosowana w oddziale Thesaurus Cracoviensis – Centrum Interpretacji Artefaktów oparta została więc na dwóch kategoriach przekazu: informacyjno-merytorycznej (operującej faktami i wiedzą, której nośnikiem jest komunikacja wizualna i multimedialne bazy danych) i emocjonalnej, sensualnej (bazującej na przekazie zmysłowym, mającym wywoływać skojarzenia i nastroje – tu środkiem wyrazu jest odpowiednie kształtowanie przestrzeni, oświetlenie, materiały i kolorystyka oraz wykorzystanie odpowiednich motywów wizualnych).


2017-12-05

Źródło: informacja prasowa



« powrót


„Między formą a treścią. Zakopiańska kolonia artystyczna” (Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym)

Na wystawie zaprezentowane zostało zakopiańskie środowisko artystyczne z okresu jego kształtowania i największego rozkwitu, tj. od 2. połowy XIX w. do 1939 r. Zakopane tamtego czasu jest znakomitym tłem do pokazania przemian, jakie nastąpiły w sztuce polskiej, od malarstwa sięgającego jeszcze okresu romantyzmu, poprzez realizm, Młodą Polskę aż do awangardowego formizmu.

czytaj więcej


Modernizm na Węgrzech 1900-1930

W Zamku Królewskim w Warszawie trwa wystawa „Modernizm na Węgrzech 1900-1930”, przygotowana we współpracy z Muzeum im. Janusa Pannoniusa w Peczu oraz Węgierskim Instytutem Kultury w Warszawie. Ekspozycja, stanowiąca zwieńczenie obchodów Roku Kultury Węgierskiej w Polsce, prezentowana będzie do 7 stycznia 2018 r.

czytaj więcej


„Biedermeier” – wystawa w Muzeum Narodowym w Warszawie

Ponad czterysta pięknych przedmiotów – obrazów, mebli, szkieł, porcelany, tkanin i strojów, biżuterii i bibelotów, którymi na co dzień otaczało się bogate mieszczaństwo od Wiednia po Wilno – zostało pokazanych w Muzeum Narodowym w Warszawie. Wystawa jest pierwszą w Polsce tak dużą prezentacją biedermeieru – sztuki i kultury mieszczańskiej w Europie Środkowej i Północnej w latach 1815–1848, pomiędzy Kongresem Wiedeńskim i Wiosną Ludów. Można ją oglądać w dniach 5.10.2017-7.01.2018. Zapraszamy do lektury tekstu kuratorek ekspozycji.

czytaj więcej


„Najcenniejsze. Kolekcja Książąt Czartoryskich”

Wystawa prezentowana w Arsenale Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie obejmuje 350 przedmiotów wybranych z liczącego 336 tys. muzealiów najstarszego polskiego muzeum. Ekspozycja będzie czynna do 8 kwietnia 2018 r. Towarzyszy jej bogato ilustrowany albumowy katalog.

czytaj więcej

SPOTKANIA Z ZABYTKAMI