home

Numer 5-6, 2018


zobacz spis treści

Numer 3-4, 2018


zobacz spis treści

Wydarzenia

Dar dla Muzeum w Puławach

W przededniu 250. rocznicy śmierci królowej Francji Marii Leszczyńskiej (królowa zmarła 24 czerwca 1768 r. w Wersalu), 18 czerwca 2018 r. w siedzibie Muzeum Czartoryskich w Puławach – działając w imieniu Fundacji Rodzinnej Blochów w Nowym Jorku i na prośbę jej prezesa mecenasa Przemysława Jana Blocha – ambasador Bogusław Winid, doradca prezydenta RP Andrzeja Dudy, oraz redaktor naczelny „Spotkań z Zabytkami” Wojciech Przybyszewski, przedstawiciel Rady Dyrektorów wymienionej fundacji, przekazali dyrektor puławskiego muzeum Honoracie Mielniczenko skromny, ale mający duże znaczenie emocjonalne i symboliczne dar.


Prezentem dla muzeum jest wydany w Paryżu w 1764 r. u królewskiego wydawcy Jean-Thomasa Herissanta modlitewnik królowej Marii Leszczyńskiej (1703-1768), córki Stanisława Leszczyńskiego i Katarzyny Opalińskiej, żony króla Francji Ludwika XV. Książeczka (Missel de Paris, latin-françois, avec Prime, Tierce, Sexte, et les Processions, imprimé par ordre de Monseigneur L’archevêque) zawiera część drugą modlitw przeznaczonych do użytku domowego w kolejnych dniach jesieni i jest oprawiona w czerwoną kozią skórę ze złoconymi tłoczeniami, w tym superekslibrisami królowej na górnej i dolnej okładzinie.





Modlitewnik Marii Leszczyńskiej – górna okładzina oprawy z superekslibrisem królowej. Fot. Przemysław Jan Bloch





Karta tytułowa modlitewnika. Fot. Przemysław Jan Bloch


Podobnych modlitewników w polskich i zagranicznych zbiorach jest więcej. Królowa, znana z pobożności i działalności na rzecz francuskiego stronnictwa katolickiego (parti dévot), zamawiała je nie tylko do swojej biblioteczki, ale także hojnie rozdawała mającym wesprzeć jej religijne zaangażowanie osobistościom. Niektóre z takich bibliofilskich książeczek zachwycają mistrzowską oprawą, niezwykle bogato dekorowaną w stylu Ludwika XV, inne fascynują swoją historią, możliwą do opowiedzenia dzięki znajdującym się na nich znakom własnościowym. Do najcenniejszych takich pamiątek (zaliczanych przez bibliotekarzy i bibliofilów do kategorii rarissima, tj. zbiorów najrzadszych) należą rękopiśmienne modlitewniki królowej, z których jeden wymieniony został w pierwszym drukowanym inwentarzu zbiorów puławskiego muzeum napisanym przez Izabelę Czartoryską (Poczet pamiątek zachowanych w Domu Gotyckim w Puławach, Warszawa 1828, s. 117 i 119, poz. 1461): „W gabinecie na górze Domu Gotyckiego, wśród książek nabożnych na półkach pod ołtarzykiem mozaikowym, staroświeckiej roboty, rękopism na papierze, XVIII. wieku, in 4to. Heures dediées á la reyne. Książka do nabożeństwa MARII LESZCZYŃSKIEJ, królowej francuzkiej, pisana, z przydaniem obrazków i ozdób przez P. Hergault, Na pięknej oprawie herb francuzki i polski” (obecnie rękopis ten, wym. 23,5 x 16,5 cm,  znajduje się w zbiorach Biblioteki Książąt Czartoryskich w Krakowie i jest opatrzony sygnaturą: rkps 3018 II).





Uroczystość przekazania daru. Fot. Łukasz Kołodziej





Gratulacje odbiera dyrektor Honorata Mielniczenk. Fot. Łukasz Kołodziej


Egzemplarz przekazany w darze dla Muzeum Czartoryskich w Puławach wyróżnia się tym, że nie jest jedyną pamiątką, która trafiła do Pałacu Czartoryskich z woli darczyńców i była związana z królową Marią Leszczyńską. W tym samym inwentarzu (poza rękopiśmiennym modlitewnikiem żony Ludwika XV) wymienione zostały: „Na stołach [w Pokoju Dolnym znajdują się] – Miednica i nalewka, porcelanowe, MARII LESZCZYŃSKIEJ królowej francuzkiej. Dane przez P[anią Urszulę z Zamoyskich] marszałkową Mniszchową” (s. 31, poz. 301). Niestety, oba te naczynia uznaje się dziś za zaginione.





Tak z nowego nabytku cieszy się młoda kadra Muzeum Czartoryskich w Puławach. Fot. Łukasz Kołodziej


Uroczystość odbyła się w obecności Ewy Wójcik, wiceprezydenta Puław, Jolanty Wróbel, kierownika Wydziału Kultury i Promocji w Urzędzie Miasta Puławy, i pracowników muzeum.


2018-06-19

Źródło: tekst własny



« powrót


„Portrety królów i wybitnych Polaków”

Najnowszą pozycją wydaną nakładem warszawskiej Fundacji Hereditas jest książka autorstwa Wojciecha Przybyszewskiego Portrety królów i wybitnych Polaków. Serie wydawnicze z lat 1820-1864. Tematem książki są litografie wydawane w tym czasie w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem wydawnictw portretowych.

czytaj więcej


„Cień czasu”: wystawa wokół zegarów słonecznych w Muzeum Zamoyskich w Kozłówce

Wystawa przygotowana w wyniku badań nad zegarem słonecznym stojącym na dziedzińcu pałacowym w Kozłówce ma przybliżyć zwiedzającym historię oraz różnorodność tego typu najstarszych przyrządów pomiaru czasu. Istotną jej częścią będzie ukazanie zegarów znajdujących się na terenie Lubelszczyzny, a zwłaszcza tych związanych z osobami astronoma Jana Baranowskiego i jego brata, biskupa lubelskiego Walentego Baranowskiego, oraz ich związków z właścicielem Kozłówki, Konstantym Zamoyskim. Będą tu też zaprezentowane różnego rodzaju słoneczne zegary przenośne, a także przyrządy służące do ich wykreślania.

czytaj więcej


Inauguracja Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego

Rok 2018 jest Europejskim Rokiem Dziedzictwa Kulturowego. Inauguracja projektu nastąpiła 8 grudnia 2017 r. w Mediolanie. W ramach Roku zaplanowano wiele ciekawych wydarzeń, a organizacje realizujące w 2018 r. projekty związane z tematyką dziedzictwa będą mogły ubiegać się o oficjalny patronat ERDK2018.

czytaj więcej


„Dama z gronostajem” od 19 maja w Muzeum Narodowym w Krakowie

Znana i lubiana „Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci od Nocy Muzeów – 19 maja 2017 r. – jest prezentowana w Muzeum Narodowym w Krakowie. Obraz jest własnością muzeum od 29 grudnia 2016 r., będzie eksponowany w specjalnie przygotowanym pomieszczeniu na I piętrze Gmachu Głównego MNK.

czytaj więcej

SPOTKANIA Z ZABYTKAMI