home

Numer 9-10, 2018


zobacz spis treści

Numer 7-8, 2018


zobacz spis treści

Wydarzenia

Muzeum Papiernictwa w Dusznikach Zdroju – pokaz listu Władysława IV Wazy i koncert Piotra Palecznego

Tylko przez trzy dni (3-5 października 2018 r.) w Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju będzie można obejrzeć list autorstwa króla Polski Władysława IV Wazy spisany w XVII w. na papierze wykonanym w tutejszym młynie papierniczym. Cenne pismo przyjedzie pod specjalnym nadzorem z Biblioteki Polskiej Akademii Nauk w Kórniku.

 

List jest datowany na 28 września 1644 r. Zbliżony jest rozmiarem do formatu A3. W jego przezroczu pojawia się znak wodny dusznickiej papierni: wpisane w okrąg popiersie św. Piotra trzymającego w lewej dłoni wielki klucz. W tamtym czasie dusznickim młynem zarządzała Susanna I Kretschmer (1640 - ok. 1645). Nie można jednak wykluczyć, że arkusz sporządzony został jeszcze za życia jej męża, Samuela I Kretschmera (1619-1640). List jest dowodem na to, że najpóźniej w latach 40. XVII w. papiery z Dusznik wykorzystywane były również w odległej o niemal pół tysiąca kilometrów Warszawie. Przypomnijmy, że Duszniki nie należały wówczas do państwa polskiego. Najprawdopodobniej o pojawieniu się dusznickiego papieru w kancelarii króla Polski zdecydowała doskonała jakość tego produktu.





List Władysława IV, Zbiory Biblioteki PAN w Kórniku


Adresatem listu jest Janusz Kiszka, wojewoda połocki, hetman polny litewski, senator. Władysławowi IV zależało na jego poparciu. Aby móc wypowiedzieć wojnę Turcji, król Polski budował swoje stronnictwo. W liście z 1644 r. władca informuje o zbliżającym się sejmie i wzywa hetmana, aby „ku pomnożeniu dobra pospolitego atentu rady swej użyczył”. Zapewne senator Kiszka wraz z innymi stronnikami monarchy miał „użyczać rad” innym posłom i senatorom w celu przyjęcia uchwał dotyczących ustanowienia podatków na skompletowanie armii. Pisma takie król wysyłał do wszystkich senatorów kilka miesięcy przed terminem sejmu. Można sądzić, że listy o podobnej treści, również na papierze z Dusznik, trafiły do pozostałych senatorów, a było ich wówczas ok. 140.

 

Sejm, o którym mowa w liście Władysława IV, był sejmem zwyczajnym i odbył się w początkach 1645 r. Upłynął w atmosferze awantury o Księstwo Trubeckie, które Władysław IV oddał Rosji w zamian za obietnicę poparcia wojny z Turcją. Skłóceni i oburzeni decyzją króla posłowie i senatorowie w marcu 1645 r. rozjechali się do domów, nie podejmując żadnych uchwał.

 

We wtorek 2 października, z okazji jubileuszu Muzeum Papiernictwa, odbędzie się konferencja jubileuszowa. W jej części artystycznej zagra prof. Piotr Paleczny, dyrektor artystyczny Międzynarodowych Festiwali Chopinowskich.

 

To nie lada gratka dla melomanów, gdyż ten jeden z najbardziej znanych polskich pianistów nie występuje często. Bezpłatny koncert odbędzie się w Teatrze Zdrojowym (Dworku Chopina), a rozpocznie się o godz. 16.00 krótkim wstępem Jana Bałchana na temat domniemanego pobytu Fryderyka Chopina w dusznickiej papierni. W programie są następujące utwory kompozytora:

- Polonez A-dur op. 40 nr 1;

- Scherzo h-moll op. 20;

- Preludium h-moll op. 28 nr 6;

- Scherzo b-moll op. 31;

- Preludium Des-dur op. 28 nr 15;

- Scherzo cis-moll op. 39;

- Nokturn fis-moll op. 48 nr 2;

- Poloneza As-dur op. 53.





Prof. Piotr Paleczny, fot. Marek Grotowski


Koncert zorganizowany we współpracy z Fundacją Międzynarodowych Festiwali Chopinowskich dofinansowano ze środków Samorządu Województwa Dolnośląskiego.

 

Oba wydarzenia realizowane są w ramach obchodów Jubileuszu 50-lecia Muzeum Papiernictwa. Objęte zostało patronatem honorowym Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Marszałka Województwa Dolnośląskiego, Polskiej Organizacji Turystycznej oraz Dolnośląskiej Organizacji Turystycznej.

 

- - - 

Edycja z dnia 10.10.2018: relacja z wydarzenia


Okazją  do podsumowania 50-lecia działalności Muzeum Papiernictwa była konferencja jubileuszowa zorganizowana 2 października. Składała się z dwóch części: merytorycznej, która odbyła się w dusznickim muzeum oraz artystycznej – w Teatrze Zdrojowym im. Fryderyka Chopina.





Konferencja jubileuszowa w Muzeum Papiernictwa. Fot. K. Jankowski


Pierwsza z nich rozpoczęła się odczytaniem okolicznościowych listów od prezesa rady ministrów Mateusza Morawieckiego i szefowej Departamentu Ochrony Zabytków MKiDN Katarzyny Zalasińskiej oraz wystąpieniami wicewojewody dolnośląskiego Kamila Zielińskiego i wiceprzewodniczącego Sejmiku Województwa Dolnośląskiego Juliana Golaka. Wyrazy uznania Muzeum Papiernictwa przekazali również reprezentanci starosty kłodzkiego Michał Cisakowski i Anetta Kościuk oraz burmistrz Dusznik-Zdroju Piotr Lewandowski. Po tych wystąpieniach przedstawione zostały najważniejsze osiągnięcia muzeum z ostatnich 10 lat. W krótkiej prezentacji wskazał na nie dyrektor Maciej Szymczyk.





Od lewej M. Szymczyk, prof. P. Paleczny, J. Seredyńska, A. Kusz-Lewandowska, P. Lewandowski. Fot. K. Jankowski


Podczas uroczystości wręczone zostały odznaczenia i dyplomy. Odznakę „Zasłużony dla Kultury Polskiej” otrzymało czworo pracowników Muzeum Papiernictwa: Jan Bałchan, Beata Dębowska, Marta Nowicka oraz Dorota Zielińska-Pytlowany. Wręczyli je wicewojewoda dolnośląski Kamil Zieliński oraz radca Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Zbigniew Maj.





Prelekcja Jana Bałchana. Fot. K. Jankowski


Odznaki „Zasłużony dla Województwa Dolnośląskiego” otrzymali współpracujący z muzeum Leszek Goetzendorf-Grabowski, Andrzej Włodarski (odznaki złote) i Andrzej Mazur oraz czworo pracowników Muzeum: Agata Daniel, Krzysztof Jankowski, Dagmara Kacperowska i Józef Kapica (odznaki srebrne). Odznaki wręczyli przedstawiciele sejmiku województwa dolnośląskiego: Julian Golak, Czesław Kręcichwost oraz Tytus Czartoryski. Ponadto wszyscy pracownicy dusznickiego Muzeum otrzymali dyplomy gratulacyjne z okazji tego wyjątkowego jubileuszu. Listy podpisał marszałek województwa dolnośląskiego Cezary Przybylski.





Prof. P. Paleczny. Fot. K. Jankowski


Specjalną Nagrodą Marszałka Województwa Dolnośląskiego za wybitne osiągnięcia w dziedzinie kultury uhonorowani zostali dyrektor Muzeum Papiernictwa Maciej Szymczyk oraz jego zastępczyni Joanna Seredyńska. Nagrody wręczyli Wanda Gołębiowska, dyrektor Departamentu Spraw Społecznych oraz Julian Golak.





Wernisaż wystawy List Władysława IV na papierze czerpanym. Fot. K. Jankowski


Równo dziesięć lat temu Muzeum Papiernictwa przyznało pierwsze tytuły Honorowych Kustoszów. Otrzymały je osoby prywatne oraz instytucje tzw. Przyjaciele Muzeum Papiernictwa. Aby tradycji stało się zadość, przy okazji tegorocznego jubileuszu za szczególne zasługi dla Muzeum Papiernictwa przyznane zostały kolejne wyróżnienia. Otrzymali je: Maria Diduch – artystka sztuki papieru, Tytus Czartoryski – radny województwa dolnośląskiego, Krystyna Dyrda-Kortyka – artystka sztuki papieru, prof. dr hab. Rafał Eysymontt z Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego, Julian Golak – wiceprzewodniczący sejmiku województwa, Grzegorz Grajewski – kierownik Oddziału Terenowego Narodowego Instytutu Dziedzictwa we Wrocławiu, prof. dr hab. Andrzej Kozieł z Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego, Marek Motylewski z Mondi Świecie S.A., Rainer Sachs z Konsulatu Generalnego Republiki Federalnej Niemiec we Wrocławiu, Czesław Kręcichwost – radny województwa dolnośląskiego, dr Piotr Pregiel z Muzeum Politechniki Wrocławskiej, Cezary Przybylski – marszałek województwa dolnośląskiego,  prof. dr hab. Bogusław Szmygin – dziekan Wydziału Budownictwa i Architektury, kierownik Katedry Konserwacji Zabytków Politechniki Lubelskiej oraz Jan Szuba – dyrektor wrocławskiego oddziału Narodowego Banku Polskiego. Przyznano także dwa tytuły Przyjaciół Muzeum Papiernictwa - firmie Mondi Świecie S.A. oraz Oddziałowi Okręgowemu Narodowego Banku Polskiego we Wrocławiu.


Ważnym punktem programu konferencji była promocja „Monografii młyna papierniczego w Dusznikach-Zdroju”, pierwszego tak obszernego wydawnictwa o dziejach młyna papierniczego i działającego w nim od 50 lat Muzeum Papiernictwa. Moderatorem tej części była prof. dr hab. Małgorzata Ruchniewicz, która, tytułem wstępu, przedstawiła znaczenie publikacji dla Muzeum pod kątem starań o wpis na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Prelegentami w tej części byli reprezentujący zespół autorów: prof. Maciej Szymczyk oraz prof. Rafał Eysymontt. Pierwszy z nich przedstawił autorów monografii i zespół redakcyjny, po czym wręczył jeden z pierwszych egzemplarzy książki Bożenie Schweizer-Makowskiej, kierującej dusznickim muzeum w latach 1984-2005. Profesor Eysymontt przedstawił natomiast najważniejsze wyniki badań naukowych, które stały się uzupełnieniem wiedzy na temat dziejów dusznickiej papierni. Praca kilku zespołów naukowców pozwoliła datować powstanie poszczególnych części kompleksu zabudowań młyna, ustalić szczegóły dotyczące unikatowych malowideł tzw. polichromii oraz pozyskać szczegółowe informacje na temat dziejów trzech rodów dusznickich papierników. Wszystkie wnioski opublikowane zostały w monografii.


Kulminacją uroczystości było otwarcie wystawy „List króla polskiego Władysława IV na papierze z Dusznik”. Dokument został przywieziony z Biblioteki PAN w Kórniku. Jest świadectwem na to, że papiery z dusznickiego młyna wykorzystywano nie tylko na ziemi kłodzkiej czy na Śląsku, ale również w kancelarii króla Polski w Warszawie. Tło historyczne tamtego okresu przybliżył zgromadzonym prof. zw. dr hab. Jan Rzońca.


Konferencyjni goście zaproszeni zostali do zwiedzania ekspozycji stałych, odbijania dłoni w papierze oraz na poczęstunek.


Druga część konferencji rozpoczęła się o godz. 16.00 w Teatrze Zdrojowym im. Fryderyka Chopina słowem wstępu na temat wizyty Fryderyka Chopina w dusznickim młynie papierniczym w 1826 r. Prelekcję na ten temat wygłosił Jan Bałchan.  


Po tym wprowadzeniu do wypełnionej po brzegi sali wszedł prof. Piotr Paleczny, od 25 lat dyrektor artystyczny Międzynarodowego Festiwalu Chopinowskiego w Dusznikach-Zdroju. W ostatnich latach maestro rzadko koncertuje. Na specjalne zaproszenie dyrektora Macieja Szymczyka zgodził się jednak zagrać, uświetniając tym samym jubileusz 50-lecia Muzeum. W niezwykle wzruszającym koncercie usłyszeliśmy utwory Fryderyka Chopina. Jeden z nich profesor zadedykował zmarłemu przed kilkoma miesiącami Andrzejowi Merkurowi, wieloletniemu prezesowi Fundacji Międzynarodowych Festiwali Chopinowskich. 


Moderatorem całego jubileuszowego spotkania w tym dniu był Wojciech Heliński.

 

Marta Nowicka

Muzeum Papiernictwa


- - -

2018-09-21

Źródło: Muzeum Papiernictwa



« powrót


Wystawa „Józef Brandt 1841-1915” w Muzeum Narodowym w Poznaniu

Przygotowywaną przez Muzeum Narodowe w Warszawie wystawę monograficzną Józefa Brandta od 28 października br. do 6 stycznia 2019 r. można oglądać, w nowej odsłonie, w Muzeum Narodowym w Poznaniu. Przypomnijmy, że jest to pierwsza w historii polskiego muzealnictwa tak szeroko zakrojona prezentacja dorobku artysty.

czytaj więcej


„Cień czasu”: wystawa wokół zegarów słonecznych w Muzeum Zamoyskich w Kozłówce

Wystawa przygotowana w wyniku badań nad zegarem słonecznym stojącym na dziedzińcu pałacowym w Kozłówce ma przybliżyć zwiedzającym historię oraz różnorodność tego typu najstarszych przyrządów pomiaru czasu.

czytaj więcej


„Portrety królów i wybitnych Polaków”

Najnowszą pozycją wydaną nakładem warszawskiej Fundacji Hereditas jest książka autorstwa Wojciecha Przybyszewskiego Portrety królów i wybitnych Polaków. Serie wydawnicze z lat 1820-1864. Tematem książki są litografie wydawane w tym czasie w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem wydawnictw portretowych.

czytaj więcej


„Cudo-Twórcy” w Muzeum Narodowym we Wrocławiu


13 lipca 2018 r., w 70. rocznicę otwarcia Muzeum Narodowego we Wrocławiu, w gmachu tej instytucji otwarta zostanie nowa wystawa stała: „Cudo-Twórcy. Rzemiosło i sztuka zdobnicza – Sztuka Wschodu – Współczesna ceramika i szkło”.

czytaj więcej

SPOTKANIA Z ZABYTKAMI