home

Numer 1-2, 2019


zobacz spis treści

Numer 11-12, 2018


zobacz spis treści

Wydarzenia

„Krzycząc: Polska! Niepodległa 1918” – wystawa w Muzeum Narodowym w Warszawie

Jak wyglądała droga do niepodległości oczami artystów – będzie można się przekonać w dniach 26 października 2018 r. – 17 marca 2019 r. w Muzeum Narodowym w Warszawie. Ekspozycja „Krzycząc: Polska! Niepodległa 1918” wieńczy odbywające się w MNW obchody stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości (dwie wcześniejsze odsłony projektu to wystawy „Paderewski” i „Józef Brandt 1841-1915”). Zestawiono na niej artystyczne przedstawienia wydarzeń historycznych i politycznych dwu pierwszych dekad XX w. z przemianami polskiej sztuki u progu odrodzonego państwa. Dziełom ze zbiorów MNW towarzyszą prace współczesnych twórców – Piotra Uklańskiego oraz Przemysława „Trusta” Truścińskiego – podejmujące dialog z tematyką wojny, niepodległości, sztuki narodowej.





Zofia Stryjeńska, „Ukazanie się Apostołom”, z cyklu „Pascha”, 1918, gwasz, papier naklejony na tekturę. Fot.Tomasz Dąbrowa © Muzeum Narodowe w Warszawie


Tytuł wystawy stanowi odwołanie się do wiersza Juliusza Słowackiego:


Szli krzycząc: Polska! Polska! — wtem jednego razu
Chcąc krzyczeć zapomnieli na ustach wyrazu,
Pewni jednak że Pan Bóg do synów się przyzna
Szli dalej krzycząc: Boże! ojczyzna! ojczyzna.
Wtem Bóg z Mojżeszowego pokazał się krzaka,
Spojrzał na te krzyczące i zapytał: Jaka?


A drugi szedł i wołał w niebo wznosząc dłonie:
Panie! daj niech się czuję w ludzi milionie

Jedno z niemi ukochać, jedno uczuć zdolny,
Sam choć mały lecz z prawdy — zaprzeczyć im wolny.
Wtem Bóg nad Mojżeszowym pokazał się krzakiem
I rzekł: »Chcesz ty jak widzę być dawnym Polakiem«.





Jacek Malczewski, „Portret brygadiera Józefa Piłsudskiego”, 1916, olej, deska dębowa. Fot. Krzysztof Wilczyński © Muzeum Narodowe w Warszawie


Na wystawie można zobaczyć powstałe na początku XX w. prace przybliżające nieoczywisty i bolesny proces odzyskiwania niepodległości. Kurator ekspozycji dr Piotr Rypson starał się stworzyć obraz bliski emocjom, jakie towarzyszyły świadkom tamtych wydarzeń, a zarazem odmienny od ukształtowanego przez ostatnie kilkadziesiąt lat stereotypu. Narracja wystawy jest również zaproszeniem do udziału w debacie na temat kształtowania tożsamości narodowej po pierwszej wojnie światowej i poszukiwania form i treści dla sztuki narodowej.

 




Jerzy Hulewicz, „Szarża”, 1932–1939, olej, płótno. Fot. Krzysztof Wilczyński © Muzeum Narodowe w Warszawie


Dziesięć części ekspozycji ułożono w porządku chronologicznym i tematycznym. Wystawę rozpoczynają lata 1905–1907 i okres Wielkiej Wojny, zamykają zaś wydarzenia związane z walkami o granice odrodzonej Rzeczypospolitej, wyłonieniem Sejmu Ustawodawczego i wyborem prezydenta Gabriela Narutowicza.

 

Przygotowania do powstania ekspozycji ujawniły wiele prac ważnych, a niepokazywanych od niemal stu lat. Są to m.in. rzeźby przestawiające Józefa Piłsudskiego, dzieła dokumentujące losy ludności cywilnej podczas Wielkiej Wojny, a także wypożyczone z Żydowskiego Instytutu Historycznego cykle Abla Panna i Wilhelma Wachtla; także zapomniane malarskie wizje Stanisława Fabijańskiego, prezentujące wojenny dramat, czy fotografie Jana Neumana. Na ekspozycji będzie można również zobaczyć jeden z nielicznych polskich obrazów w stylistyce futurystycznej – Szarżę Jerzego Hulewicza.

 




Zygmunt Rozwadowski, „Bitwa I Brygady Legionów z wojskami rosyjskimi w Urzędowie w lipcu 1915 roku (Belina pędzi Moskali z Urzędowa)”, 1938, olej, płótno. Fot. Krzysztof Wilczyński © Muzeum Narodowe w Warszawie


Prezentowane fragmenty Wesela w reżyserii Andrzeja Wajdy, rejestracja spektaklu Wielopole, Wielopole Tadeusza Kantora oraz nowe realizacje Piotra Uklańskiego i Przemysława „Trusta” Truścińskiego będą stanowiły artystyczne interwencje w zespoły dzieł dawniejszych.

 

Wątki niepodległościowe zestawiono z nowymi, dynamicznie rozwijającymi się tendencjami artystycznymi. Koniec pierwszej wojny światowej zwiastował wzrost zainteresowania sztuką narodową, łączącą nowoczesność z elementami tożsamościowymi, lokalnymi. Obok dzieł artystów związanych z ugrupowaniami awangardowymi, jak Bunt i Formiści, na wystawie będzie można zobaczyć prace artystów ukraińskich związanych ze środowiskiem lwowskim oraz twórców awangardy żydowskiej, aktywnych w Łodzi, Warszawie i innych miastach Polski.

 




Władysław Skoczylas, „Janosika imię nigdy nie zaginie”, z teki „Podhalańskiej”, 1914, drzeworyt, papier. © Muzeum Narodowe w Warszawie


Prace prezentowane na wystawie „Krzycząc: Polska!...” pochodzą przede wszystkim ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie; ekspozycję uzupełniają dzieła wypożyczone z Muzeów Narodowych w Kielcach, Krakowie, Poznaniu i Wrocławiu, Muzeum Wojska Polskiego, Lwowskiej Galerii Narodowej, krakowskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych, Żydowskiego Instytutu Historycznego oraz Biblioteki Jagiellońskiej.

 




Rafał Malczewski, „Inwalida wojenny”, 1920−1924, olej, tektura. © Muzeum Narodowe w Poznaniu


Wystawa odbywa się pod Honorowym Patronatem Wiceprezesa Rady Ministrów Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. dr. hab. Piotra Glińskiego. Projekt „3 × Niepodległa w Muzeum Narodowym w Warszawie” odbywa się pod Patronatem Narodowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy w Stulecie Odzyskania Niepodległości 1918–2018. Cykl jest realizowany w ramach Programu Wieloletniego „Niepodległa” na lata 2017–2022.


„Spotkania z Zabytkami” są patronem medialnym wydarzenia. Zapraszamy do lektury omówienia wystawy na naszych łamach (numer w przygotowaniu).

 




Edward Wittig, „Lotnik”, 1922, Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego w Królikarni. Fot. Piotr Ligier © Muzeum Narodowe w Warszawie



2018-10-25

Źródło: informacja prasowa



« powrót


Najpiękniejszy kraj. Kresy w malarstwie polskim ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie

Muzeum w Gliwicach zaprasza na lekcję „geografii serdecznej” i podróż do krainy prawie (prawdziwie) „mitycznej”, jaką dla dzisiejszej Polski stają się Kresy – wschodnie ziemie dawnej Rzeczypospolitej. Na wystawie „Kresy w malarstwie polskim ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie” w Willi Caro zaprezentowano widoki z kresowego świata uchwycone przez wybitnych polskich twórców, m.in. Józefa Chełmońskiego, Adama Chmielowskiego, Leona Wyczółkowskiego, Teodora Axentowicza, Juliana Fałata, Ferdynanda Ruszczyca, Kazimierza Sichulskiego czy Jana Stanisławskiego.

czytaj więcej


Wystawa „Myślenie miastem. Architektura Jana Zawiejskiego”

Wystawa, na którą Muzeum Historyczne Miasta Krakowa zaprasza w dniach 28 listopada 2018 r. – 22 kwietnia 2019 r. do Kamienicy Hipolitów, to pierwsza ekspozycja muzealna poświęcona twórczości jednego z najważniejszych krakowskich architektów przełomu XIX i XX w.

czytaj więcej


„Krzycząc: Polska! Niepodległa 1918” – wystawa w Muzeum Narodowym w Warszawie

Jak wyglądała droga do niepodległości oczami artystów – będzie można się przekonać w dniach 26 października 2018 r. – 17 marca 2019 r. w Muzeum Narodowym w Warszawie. Prezentowana tam ekspozycja wieńczy odbywające się w MNW obchody stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości. Zestawiono na niej artystyczne przedstawienia wydarzeń historycznych i politycznych dwu pierwszych dekad XX w. z przemianami polskiej sztuki u progu odrodzonego państwa.

czytaj więcej


„Portrety królów i wybitnych Polaków”

Najnowszą pozycją wydaną nakładem warszawskiej Fundacji Hereditas jest książka autorstwa Wojciecha Przybyszewskiego Portrety królów i wybitnych Polaków. Serie wydawnicze z lat 1820-1864. Tematem książki są litografie wydawane w tym czasie w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem wydawnictw portretowych.

czytaj więcej


„Cudo-Twórcy” w Muzeum Narodowym we Wrocławiu


13 lipca 2018 r., w 70. rocznicę otwarcia Muzeum Narodowego we Wrocławiu, w gmachu tej instytucji otwarta zostanie nowa wystawa stała: „Cudo-Twórcy. Rzemiosło i sztuka zdobnicza – Sztuka Wschodu – Współczesna ceramika i szkło”.

czytaj więcej

SPOTKANIA Z ZABYTKAMI