home

Numer 9-10, 2018


zobacz spis treści

Numer 7-8, 2018


zobacz spis treści

Wydarzenia

„Krzycząc: Polska! Niepodległa 1918” – wystawa w Muzeum Narodowym w Warszawie

Jak wyglądała droga do niepodległości oczami artystów – będzie można się przekonać w dniach 26 października 2018 r. – 17 marca 2019 r. w Muzeum Narodowym w Warszawie. Ekspozycja „Krzycząc: Polska! Niepodległa 1918” wieńczy odbywające się w MNW obchody stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości (dwie wcześniejsze odsłony projektu to wystawy „Paderewski” i „Józef Brandt 1841-1915”). Zestawiono na niej artystyczne przedstawienia wydarzeń historycznych i politycznych dwu pierwszych dekad XX w. z przemianami polskiej sztuki u progu odrodzonego państwa. Dziełom ze zbiorów MNW towarzyszą prace współczesnych twórców – Piotra Uklańskiego oraz Przemysława „Trusta” Truścińskiego – podejmujące dialog z tematyką wojny, niepodległości, sztuki narodowej.





Zofia Stryjeńska, „Ukazanie się Apostołom”, z cyklu „Pascha”, 1918, gwasz, papier naklejony na tekturę. Fot.Tomasz Dąbrowa © Muzeum Narodowe w Warszawie


Tytuł wystawy stanowi odwołanie się do wiersza Juliusza Słowackiego:


Szli krzycząc: Polska! Polska! — wtem jednego razu
Chcąc krzyczeć zapomnieli na ustach wyrazu,
Pewni jednak że Pan Bóg do synów się przyzna
Szli dalej krzycząc: Boże! ojczyzna! ojczyzna.
Wtem Bóg z Mojżeszowego pokazał się krzaka,
Spojrzał na te krzyczące i zapytał: Jaka?


A drugi szedł i wołał w niebo wznosząc dłonie:
Panie! daj niech się czuję w ludzi milionie

Jedno z niemi ukochać, jedno uczuć zdolny,
Sam choć mały lecz z prawdy — zaprzeczyć im wolny.
Wtem Bóg nad Mojżeszowym pokazał się krzakiem
I rzekł: »Chcesz ty jak widzę być dawnym Polakiem«.





Jacek Malczewski, „Portret brygadiera Józefa Piłsudskiego”, 1916, olej, deska dębowa. Fot. Krzysztof Wilczyński © Muzeum Narodowe w Warszawie


Na wystawie można zobaczyć powstałe na początku XX w. prace przybliżające nieoczywisty i bolesny proces odzyskiwania niepodległości. Kurator ekspozycji dr Piotr Rypson starał się stworzyć obraz bliski emocjom, jakie towarzyszyły świadkom tamtych wydarzeń, a zarazem odmienny od ukształtowanego przez ostatnie kilkadziesiąt lat stereotypu. Narracja wystawy jest również zaproszeniem do udziału w debacie na temat kształtowania tożsamości narodowej po pierwszej wojnie światowej i poszukiwania form i treści dla sztuki narodowej.

 




Jerzy Hulewicz, „Szarża”, 1932–1939, olej, płótno. Fot. Krzysztof Wilczyński © Muzeum Narodowe w Warszawie


Dziesięć części ekspozycji ułożono w porządku chronologicznym i tematycznym. Wystawę rozpoczynają lata 1905–1907 i okres Wielkiej Wojny, zamykają zaś wydarzenia związane z walkami o granice odrodzonej Rzeczypospolitej, wyłonieniem Sejmu Ustawodawczego i wyborem prezydenta Gabriela Narutowicza.

 

Przygotowania do powstania ekspozycji ujawniły wiele prac ważnych, a niepokazywanych od niemal stu lat. Są to m.in. rzeźby przestawiające Józefa Piłsudskiego, dzieła dokumentujące losy ludności cywilnej podczas Wielkiej Wojny, a także wypożyczone z Żydowskiego Instytutu Historycznego cykle Abla Panna i Wilhelma Wachtla; także zapomniane malarskie wizje Stanisława Fabijańskiego, prezentujące wojenny dramat, czy fotografie Jana Neumana. Na ekspozycji będzie można również zobaczyć jeden z nielicznych polskich obrazów w stylistyce futurystycznej – Szarżę Jerzego Hulewicza.

 




Zygmunt Rozwadowski, „Bitwa I Brygady Legionów z wojskami rosyjskimi w Urzędowie w lipcu 1915 roku (Belina pędzi Moskali z Urzędowa)”, 1938, olej, płótno. Fot. Krzysztof Wilczyński © Muzeum Narodowe w Warszawie


Prezentowane fragmenty Wesela w reżyserii Andrzeja Wajdy, rejestracja spektaklu Wielopole, Wielopole Tadeusza Kantora oraz nowe realizacje Piotra Uklańskiego i Przemysława „Trusta” Truścińskiego będą stanowiły artystyczne interwencje w zespoły dzieł dawniejszych.

 

Wątki niepodległościowe zestawiono z nowymi, dynamicznie rozwijającymi się tendencjami artystycznymi. Koniec pierwszej wojny światowej zwiastował wzrost zainteresowania sztuką narodową, łączącą nowoczesność z elementami tożsamościowymi, lokalnymi. Obok dzieł artystów związanych z ugrupowaniami awangardowymi, jak Bunt i Formiści, na wystawie będzie można zobaczyć prace artystów ukraińskich związanych ze środowiskiem lwowskim oraz twórców awangardy żydowskiej, aktywnych w Łodzi, Warszawie i innych miastach Polski.

 




Władysław Skoczylas, „Janosika imię nigdy nie zaginie”, z teki „Podhalańskiej”, 1914, drzeworyt, papier. © Muzeum Narodowe w Warszawie


Prace prezentowane na wystawie „Krzycząc: Polska!...” pochodzą przede wszystkim ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie; ekspozycję uzupełniają dzieła wypożyczone z Muzeów Narodowych w Kielcach, Krakowie, Poznaniu i Wrocławiu, Muzeum Wojska Polskiego, Lwowskiej Galerii Narodowej, krakowskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych, Żydowskiego Instytutu Historycznego oraz Biblioteki Jagiellońskiej.

 




Rafał Malczewski, „Inwalida wojenny”, 1920−1924, olej, tektura. © Muzeum Narodowe w Poznaniu


Wystawa odbywa się pod Honorowym Patronatem Wiceprezesa Rady Ministrów Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. dr. hab. Piotra Glińskiego. Projekt „3 × Niepodległa w Muzeum Narodowym w Warszawie” odbywa się pod Patronatem Narodowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy w Stulecie Odzyskania Niepodległości 1918–2018. Cykl jest realizowany w ramach Programu Wieloletniego „Niepodległa” na lata 2017–2022.


„Spotkania z Zabytkami” są patronem medialnym wydarzenia. Zapraszamy do lektury omówienia wystawy na naszych łamach (numer w przygotowaniu).

 




Edward Wittig, „Lotnik”, 1922, Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego w Królikarni. Fot. Piotr Ligier © Muzeum Narodowe w Warszawie



2018-10-25

Źródło: informacja prasowa



« powrót


Wystawa „Józef Brandt 1841-1915” w Muzeum Narodowym w Poznaniu

Przygotowywaną przez Muzeum Narodowe w Warszawie wystawę monograficzną Józefa Brandta od 28 października br. do 6 stycznia 2019 r. można oglądać, w nowej odsłonie, w Muzeum Narodowym w Poznaniu. Przypomnijmy, że jest to pierwsza w historii polskiego muzealnictwa tak szeroko zakrojona prezentacja dorobku artysty.

czytaj więcej


„Migracje. Sztuka późnogotycka na Śląsku” w Muzeum Narodowym we Wrocławiu

Wystawa, którą będzie można oglądać w MNWr w dniach 9 października – 30 grudnia 2018 r., jest doniosłym wydarzeniem w powojennej historii wrocławskiego muzealnictwa – po raz pierwszy od czasów drugiej wojny światowej, a nawet od czasu swojego powstania, powracają do Wrocławia i na Śląsk arcydzieła sztuki średniowiecznej znajdujące się obecnie w kolekcjach polskich. Muzeum zaprezentuje też kilka monumentalnych i artystycznie imponujących dzieł malarskich i rzeźbiarskich trudno dostępnych nawet dla znawców, gdyż na co dzień przechowywanych w niewielkich śląskich świątyniach.

czytaj więcej


„Portrety królów i wybitnych Polaków”

Najnowszą pozycją wydaną nakładem warszawskiej Fundacji Hereditas jest książka autorstwa Wojciecha Przybyszewskiego Portrety królów i wybitnych Polaków. Serie wydawnicze z lat 1820-1864. Tematem książki są litografie wydawane w tym czasie w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem wydawnictw portretowych.

czytaj więcej


„Cudo-Twórcy” w Muzeum Narodowym we Wrocławiu


13 lipca 2018 r., w 70. rocznicę otwarcia Muzeum Narodowego we Wrocławiu, w gmachu tej instytucji otwarta zostanie nowa wystawa stała: „Cudo-Twórcy. Rzemiosło i sztuka zdobnicza – Sztuka Wschodu – Współczesna ceramika i szkło”.

czytaj więcej

SPOTKANIA Z ZABYTKAMI