home

Numer 1-2, 2019


zobacz spis treści

Numer 11-12, 2018


zobacz spis treści

Wydarzenia

„Polonia” Jana Styki prezentowana w Muzeum Narodowym we Wrocławiu

Od 10 listopada do 30 grudnia 2018 r. w Muzeum Narodowym we Wrocławiu będzie można oglądać wielkoformatowe płótno Jana Styki „Polonia”. Obraz od wielu lat nie był pokazywany we Wrocławiu. Podobnie jak wiele innych dzieł z wrocławskiej kolekcji ma on kresowy rodowód i zawiera w sobie kresowy mit.

 




Jan Styka, „Polonia”, 1891, Muzeum Narodowe we Wrocławiu


Dzieło współautora „Panoramy Racławickiej” powstało z okazji 100. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja, którą świętowano we Lwowie w 1891 r. Rocznicowe uroczystości były manifestacją polskości. Nadano im widowiskową oprawę plastyczną: miasto zostało udekorowane, a biel i czerwień – polskie barwy narodowe – zawładnęły przestrzenią miejską. Jednak najważniejszym wydarzeniem obchodów okazała się prezentacja malowidła Jana Styki „Polonia”, która odbyła się 3 maja 1891 r. we lwowskim ratuszu. „W obrazie odnajdujemy tragedię upadku Polski, męczeństwo narodu, jego walkę o wolnościowe ideały, patriotyczną postawę przywódców oraz historycznych bohaterów” – mówi Beata Stragierowicz, kuratorka wystawy. „Sama Polonia – alegoria Polski – została ukazana w tle przedstawienia. Ubrana w białą szatę niewiasta przykuta do skały pod tablicą z napisem: »Konstytucja 3 Maja«. U jej stóp leży zamordowany Naród, a pod skałą – ofiary walk o niepodległość. Kobieta patrzy na czarny proporzec z trupią czaszką i datami trzech rozbiorów”.

 




Centralną postacią kompozycji jest Tadeusz Kościuszko, przedstawiony w chłopskiej sukmanie, którą założył symbolicznie po zwycięskiej bitwie pod Racławicami. W lewej ręce trzyma chorągiew z polskim orłem, a prawą wskazuje na Polonię. Przed nim ukazani zostali przedstawiciele ludu, kosynierzy, klęczący Jan Kiliński, a za nim grupa wybitnych dowódców, m.in. Henryk Dąbrowski, ks. Józef Poniatowski i Kazimierz Pułaski. Druga ważna postać obrazu to Adam Mickiewicz przedstawiony na czele zgromadzonych wokół krzyża duchowych przywódców narodu – wieszczy i artystów.

 




„Polonia” nasycona została egzaltowaną tematyką patriotyczno-religijną, jednocześnie prezentując spore niedoskonałości formy malarskiej. Mimo to malowidło Styki trafiło do zbiorowej wyobraźni, czego dowodem były pielgrzymki odbywane do lwowskiego ratusza w celu oglądania obrazu. Dziennie podziwiało go nawet 900 osób, a jego reprodukcje sprzedawane były masowo na ziemiach polskich wszystkich trzech zaborów.


Jak mówi Piotr Oszczanowski, dyrektor Muzeum Narodowego we Wrocławiu: „Tegoroczna prezentacja »Polonii« Jana Styki w Muzeum Narodowym we Wrocławiu jest powodowana chęcią przypomnienia tego niezwykłego obrazu. Uznaliśmy bowiem, iż nie tylko dzieło Wojciecha Kossaka i Jana Styki »Panorama Racławicka« z 1894 r., nie tylko »Poczet Królów Polskich« lub »Śluby Jana Kazimierza« autorstwa Jana Matejki – ale także inne zabytki pochodzące ze Lwowa, nad którymi sprawujemy pieczę, powinny stać się wizytówką naszej muzealnej kolekcji. Do nich należy także »Polonia«, którą w 1891 r. z okazji stulecia uchwalenia Konstytucji 3 Maja po raz pierwszy zaprezentowano w Wielkiej Sali lwowskiego ratusza. Oddajemy w ten sposób hołd z okazji 100­lecia odzyskania niepodległości przez Polskę kresowemu patriotyzmowi, a także artyście i jego dziełu. Przypominamy, jak bardzo o tę wolność zabiegaliśmy, jak skutecznie o nią się upominaliśmy, wreszcie – jak uczyniliśmy ją obiektem naszych marzeń”.


„Spotkania z Zabytkami” są patronem medialnym wydarzenia. Więcej na temat tego dzieła i jego percepcji będzie można przeczytać już niedługo w artykule prof. Jerzego Miziołka Wielkie oczekiwanie – wydarzenia, znaki i symbole w latach przed odrodzeniem się Polski, a także w felietonie Od redakcji w numerze 11-12, 2018.


2018-11-03

Źródło: informacja prasowa



« powrót


Najpiękniejszy kraj. Kresy w malarstwie polskim ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie

Muzeum w Gliwicach zaprasza na lekcję „geografii serdecznej” i podróż do krainy prawie (prawdziwie) „mitycznej”, jaką dla dzisiejszej Polski stają się Kresy – wschodnie ziemie dawnej Rzeczypospolitej. Na wystawie „Kresy w malarstwie polskim ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie” w Willi Caro zaprezentowano widoki z kresowego świata uchwycone przez wybitnych polskich twórców, m.in. Józefa Chełmońskiego, Adama Chmielowskiego, Leona Wyczółkowskiego, Teodora Axentowicza, Juliana Fałata, Ferdynanda Ruszczyca, Kazimierza Sichulskiego czy Jana Stanisławskiego.

czytaj więcej


Wystawa „Myślenie miastem. Architektura Jana Zawiejskiego”

Wystawa, na którą Muzeum Historyczne Miasta Krakowa zaprasza w dniach 28 listopada 2018 r. – 22 kwietnia 2019 r. do Kamienicy Hipolitów, to pierwsza ekspozycja muzealna poświęcona twórczości jednego z najważniejszych krakowskich architektów przełomu XIX i XX w.

czytaj więcej


„Krzycząc: Polska! Niepodległa 1918” – wystawa w Muzeum Narodowym w Warszawie

Jak wyglądała droga do niepodległości oczami artystów – będzie można się przekonać w dniach 26 października 2018 r. – 17 marca 2019 r. w Muzeum Narodowym w Warszawie. Prezentowana tam ekspozycja wieńczy odbywające się w MNW obchody stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości. Zestawiono na niej artystyczne przedstawienia wydarzeń historycznych i politycznych dwu pierwszych dekad XX w. z przemianami polskiej sztuki u progu odrodzonego państwa.

czytaj więcej


„Portrety królów i wybitnych Polaków”

Najnowszą pozycją wydaną nakładem warszawskiej Fundacji Hereditas jest książka autorstwa Wojciecha Przybyszewskiego Portrety królów i wybitnych Polaków. Serie wydawnicze z lat 1820-1864. Tematem książki są litografie wydawane w tym czasie w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem wydawnictw portretowych.

czytaj więcej


„Cudo-Twórcy” w Muzeum Narodowym we Wrocławiu


13 lipca 2018 r., w 70. rocznicę otwarcia Muzeum Narodowego we Wrocławiu, w gmachu tej instytucji otwarta zostanie nowa wystawa stała: „Cudo-Twórcy. Rzemiosło i sztuka zdobnicza – Sztuka Wschodu – Współczesna ceramika i szkło”.

czytaj więcej

SPOTKANIA Z ZABYTKAMI