home

Numer 5-6, 2019


zobacz spis treści

Numer 3-4, 2019


zobacz spis treści

Wydarzenia

Kolejny cmentarz tatarski odnawiany przez Fundację Dziedzictwa Kulturowego

Na cmentarzu tatarskim w Zastawku koło Terespola rozpoczęły się prace konserwatorskie. To kolejny obiekt kultury tatarskiej objęty opieką konserwatorską przez Fundację Dziedzictwa Kulturowego.

 

Cmentarz w Zastawku, jeden z sześciu istniejących w Polsce cmentarzy tatarskich, powstał po 1679 r., kiedy to w miejscowości osiedlili się Tatarzy litewscy. Cmentarz jest więc jednym z najstarszych zabytków islamu na ziemiach polskich (najstarszy zachowany nagrobek – Samuela Murzy Koryckiego – pochodzi z 1704 r.).

 




Fot. Ola Waszak


Od czasów drugiej wojny światowej nekropolia stopniowo ulegała dewastacji. Niemcy sprofanowali cmentarz i nagrobki, podobnie jak wiele macew z pobliskich cmentarzy żydowskich, których używali do budowy dróg na terenach położonych nad Bugiem. Po wojnie nagrobki, zwłaszcza granitowe, były rozkradane. Mimo wpisania do rejestru zabytków w 1959 r. aż do 1988 r. cmentarz nie był poddawany żadnym zabiegom konserwatorskim. Wówczas odrestaurowano zachowane 37 nagrobków, w tym odnalezione najstarsze, pochodzące jeszcze z początków XVIII w. Mimo to cmentarz nie miał urzędowego opiekuna i stopniowo zarastał.

 

W 2018 r. właściciel nekropolii – Muzułmański Związek Religijny, który odzyskał jej własność – otoczył ją trwałym ogrodzeniem, a wolontariusze Fundacji Dziedzictwa Kulturowego oraz Studenckiego Koła Przewodników Beskidzkich uporządkowali jego teren, usuwając śmieci i zarośla. Wskutek przeprowadzonych prac odnaleziono łącznie 53 nagrobki, które w 2019 r. poddawane są konserwacji.

 




Fot. Ola Waszak


Prace konserwatorskie na cmentarzu realizowane są przez Fundację Dziedzictwa Kulturowego ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, przyznanych w ramach programu „Ochrona zabytków”, we współpracy z Muzułmańskim Związkiem Religijnym, Gminą Terespol oraz Stowarzyszeniem Rozwoju Miejscowości Studzianka, które od kilku lat współpracuje z Fundacją, a wcześniej wspomagało prace konserwatorskie na cmentarzu tatarskim w Studziance, zakończone w 2018 r. Prace prowadzi zespół konserwatorski pod kierunkiem prof. Janusza Smazy z Wydziału Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Profesor Janusz Smaza był konserwatorem, który prowadził pierwsze prace konserwatorskie na tym cmentarzu w 1988 r.

 




Fot. Ola Waszak


Prace konserwatorskie na cmentarzu w Zastawku to element szerszych działań naszej Fundacji prowadzących do renowacji zabytków kultury Tatarów litewskich w naszym kraju. W ubiegłym roku zakończyliśmy prace konserwatorskie na cmentarzu w Studziance, gdzie poddaliśmy konserwacji niemalże 200 nagrobków. Nasze działania mają zwiększyć społeczną świadomość istnienia materialnych śladów wielowiekowej obecności tatarskiej w Polsce” – mówi dr Michał Laszczkowski, prezes Fundacji Dziedzictwa Kulturowego. „Nasze prace nie byłyby możliwe bez współdziałania z ważnym partnerem, czyli ze społecznym opiekunem cmentarzy tatarskich w regionie – Stowarzyszeniem Rozwoju Miejscowości Studzianka. Razem z jego prezesem Łukaszem Wedą udaje się nam realizować kolejne ważne projekty, nie tylko wolontariackie, ale także konserwatorskie”.

 

2019-07-05

Źródło: informacja prasowa



« powrót


Architektura ryglowa – wspólne dziedzictwo ANTIKON 2019

Organizatorzy zapraszają do udziału w XIX Polsko-Niemieckiej Konferencji i podróży studyjnej „Architektura ryglowa – wspólne dziedzictwo ANTIKON 2019”, o podtytule Regionalne typy budownictwa drewnianego – wyzwania konserwatorskie, która odbędzie się w dniach 16-18 września 2019 r. w Zagrodzie Kołodzieja w Zgorzelcu. Konferencji towarzyszy podróż studyjna z walorem in situ, która w tym roku będzie wiodła przez: (po stronie polskiej) Zgorzelec, Działoszyn, Bogatynię, (po stronie niemieckiej) Obercunnersdorf, Ebersbach, Eibau.

czytaj więcej


O stołach i bankietach pańskich. Jak ucztowano w dawnych wiekach

Od 4 czerwca do 29 września 2019 r. w Dawnym Pałacu Biskupów Krakowskich w Kielcach będzie prezentowana wystawa „O stołach i bankietach pańskich. Jak ucztowano w dawnych wiekach”. Pojawi się na niej kilkaset zabytków użyczonych z kilkunastu polskich muzeów.

czytaj więcej


Dar dla Muzeum Romantyzmu w Opinogórze

Muzeum Romantyzmu w Opinogórze wzbogaciło swoje zbiory dwoma niezwykle rzadkimi wydawnictwami: pierwszym wydaniem Irydiona (1836) i drugim Nie‑boskiej komedii (1837) Zygmunta Krasińskiego. Książeczki, obie w bardzo dobrym stanie, są współoprawione, z zachowaniem oryginalnego grzbieciku z tłoczonymi w skórze złoconymi napisami.

czytaj więcej


„Portrety królów i wybitnych Polaków”

Najnowszą pozycją wydaną nakładem warszawskiej Fundacji Hereditas jest książka autorstwa Wojciecha Przybyszewskiego Portrety królów i wybitnych Polaków. Serie wydawnicze z lat 1820-1864. Tematem książki są litografie wydawane w tym czasie w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem wydawnictw portretowych.

czytaj więcej


„Cudo-Twórcy” w Muzeum Narodowym we Wrocławiu


13 lipca 2018 r., w 70. rocznicę otwarcia Muzeum Narodowego we Wrocławiu, w gmachu tej instytucji otwarta zostanie nowa wystawa stała: „Cudo-Twórcy. Rzemiosło i sztuka zdobnicza – Sztuka Wschodu – Współczesna ceramika i szkło”.

czytaj więcej

SPOTKANIA Z ZABYTKAMI