home

Numer 11-12, 2020


zobacz spis treści

Numer 9-10, 2020


zobacz spis treści

Wydarzenia

Śledztwa kolekcjonera – nowa publikacja Wojciecha Przybyszewskiego

Nakładem Narodowego Instytutu Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA ukazała się w 2020 r. książka autorstwa Wojciecha Przybyszewskiego, kolekcjonera i publicysty, redaktora naczelnego „Spotkań z Zabytkami”, zatytułowana Śledztwa kolekcjonera. O dłoniach Elizy Krasińskiej, fotografii z Władysławem Jagiełłą i innych niecodziennych historiach…

 

Książkę można zamówić na stronie internetowej Instytutu POLONIKA; można tam także zajrzeć do jej wnętrza.


We wstępie do książki, napisanym przez Dorotę Janiszewską-Jakubiak, czytamy m.in.: „Od wielu lat Wojciech Przybyszewski opowiada fascynujące historie o losach dzieł sztuki i pamiątek narodowych, o których istnieniu często nawet nie wiemy; o spowodowanych różnymi zawirowaniami dziejowymi przemieszczeniach zabytków, zbiorów i kolekcji; o artystach, mecenasach sztuki i kolekcjonerach. W tych opowieściach wątki związane z historycznymi ziemiami dawnej Rzeczypospolitej łączą się z informacjami o krajach, które stały się przystanią dla polskich emigrantów”.


W książce znalazło się piętnaście mało znanych historii, związanych z wydarzeniami z dziejów Polski i postaciami naszej kultury. Niektóre wątki zostały już zasygnalizowane w podtytule publikacji. Poza nimi autor opowiedział m.in. zniknięciu należącego do Tadeusza Kościuszki orderu Cyncynata, o hipotezach dotyczących okoliczności skomponowania przez Fryderyka Chopina Marsza żałobnego, o historii pochówku dziennikarza Władysława Wieczorkowskiego czy upamiętnienia króla Kazimierza Wielkiego na stalorytach Antoniego Oleszczyńskiego. Czytelników zadziwi z pewnością opowieść o nieznanym wizerunku „Damy z gronostajem” Leonarda da Vinci znalezionym na srebrnym pojemniku w USA, historia zamówienia u Saturnina Świerzyńskiego wizerunków figurki „Madonny Jackowej”, doniesienia Juliana Ursyna Niemcewicza o wynalazku dagerotypu czy dzieje portretu Henryka Walezego, zakupionego do zbiorów gołuchowskich.


Wojciech Przybyszewski dokumentację do publikacji zbierał w archiwach, muzeach, bibliotekach i prywatnych kolekcjach, czytał trudno dostępne książki, analizował materiały prasowe. W swoich badaniach posługiwał się metodami dziennikarzy śledczych; efekty tych badań często bywają zaskakujące, a wnioski, do których dochodzi autor nierzadko stanowią przełom w obowiązującej od lat historii.


Publikacja jest bogato ilustrowana, na uwagę zasługuje ciekawa szata graficzna, zaprojektowana w to/studio − utrzymane w kolorze sepii ilustracje zamieszczone na kartach opatrzonych ciemnymi tintami, stylizowane ornamenty w tekście czy stanowiąca dodatkową zagadkę okładka.





Książka poświęcona jest pamięci Jacka Milera (1964-2018), niestrudzonego w działaniu na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego za granicą pracownika Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.


Poniżej prezentujemy zawartość tomu – tytuły rozdziałów wraz z krótkim rozwinięciem ich tematyki.

 

ROZDZIAŁ I Tajemnicze zniknięcie orderu Cyncynata

(dzieje orderu Cyncynata, stanowiącego własność Tadeusza Kościuszki)


ROZDZIAŁ II Chopin w salonach Felixa Ziéma i księcia Antoniego Radziwiłła

(dwa nie do końca prawdziwe epizody z życia naszego wybitnego kompozytora na obrazach Józefa Męciny-Krzesza i Henryka Siemiradzkiego)


ROZDZIAŁ III Ostatnia droga Władysława Wieczorkowskiego

(nieznany fragment biografii świetnie zapowiadającego się młodego warszawskiego dziennikarza i krytyka sztuki zmarłego w Syrakuzach na Sycylii)


ROZDZIAŁ IV Zaproszenie na bal

(tradycja charytatywnych Bali Polskich organizowanych w Paryżu w czasach Wielkiej Emigracji)


ROZDZIAŁ V W hołdzie ukochanej matce i braciom

(rzeźbiarskie upamiętnienie żony poety Zygmunta Krasińskiego – Elizy Krasińskiej – i jej dwóch synów w kościele w Rogalinie, praca francuskiej rzeźbiarki Cornelii Scheffer-Marjolin, a także związane z Elizą Krasińską rzeźbiarskie prace Ary'ego Scheffera)


ROZDZIAŁ VI Z Dziennika Juliana Ursyna Niemcewicza

(wybitny Polak na emigracji w Paryżu świadkiem epokowego wynalazku)


ROZDZIAŁ VII Legenda króla Kazimierza Wielkiego

(upamiętnianie zasług „króla chłopów” na stalorytach Antoniego Oleszczyńskiego, osiadłego w Paryżu najwybitniejszego polskiego rytownika emigracyjnego)


ROZDZIAŁ VIII Zagadkowe kronenbergianum z kolekcji nowojorskiej Fundacji Rodzinnej Blochów

(mistrzowski wizerunek „Damy z gronostajem” Leonarda da Vinci na odnalezionym w USA srebrnym pojemniku ze schedy po Kronenbergach)


ROZDZIAŁ IX Niespełnione śluby Wincentego Pola

(historia zamówienia u Saturnina Świerzyńskiego przez Wincentego Pola wizerunków olejnych figurki Madonny Jackowej oraz rekonstrukcja losów tej słynnej gotyckiej rzeźby, którą do zakończenia drugiej wojny światowej przechowywano i czczono we Lwowie)


ROZDZIAŁ X Na tropie kolekcji dzieł sztuki Aleksandra Orłowskiego z Podola i Michała Orłowskiego z Wołynia

(losy dwóch ważnych kolekcji dzieł sztuki polskiej w Jarmolińcach na Podolu i w Korostkach na Wołyniu)


ROZDZIAŁ XI Medal dla Fredry

(historia zamówienia w Paryżu medalu honorowego dla autora Ślubów panieńskichZemsty)


ROZDZIAŁ XII Polak umierający na Syberii

(dzieje wykonanej do Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu kompozycji rzeźbiarskiej autorstwa Teofila Lenartowicza; obecnie w zbiorach Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie)


ROZDZIAŁ XIII Tajemnice portretu monarchy

(dzieje portretu Henryka Walezego zakupionego w Paryżu do zbiorów gołuchowskich; obraz w zbiorach Muzeum Narodowego w Poznaniu)


ROZDZIAŁ XIV Portret króla na stuletniej fotografii

(portret Władysława Jagiełły ze zbiorów wileńskich sfotografowany z okazji konserwacji obrazu w pierwszych latach XX w. w Krakowie; także pierwowzory tego portretu)


ROZDZIAŁ XV Pośmiertne

(tradycja utrwalania twarzy zmarłych wybitnych osobistości w fotograficznym, rzeźbiarskim, malarskim, rysunkowym bądź też graficznym wizerunku; wśród opisanych maski pośmiertne zmarłych na obczyźnie Adama Mickiewicza i, zaginiona, Zygmunta Krasińskiego)

 

2020-11-29



« powrót


Zakup i prenumerata SzZ w wersji cyfrowej

Od 2020 r. „Spotkania z Zabytkami” są dostępne w witrynie e-Kiosk.pl, gdzie można zamówić konkretne numery z tego roku lub prenumeratę czasopisma w wersji cyfrowej. Tym samym oferujemy Czytelnikom alternatywę dla zakupu wydań drukowanych. Niezmiennie udostępniamy także online, za darmo, całe zamknięte roczniki z lat ubiegłych (za pośrednictwem serwisów Polona oraz issuu.com).

czytaj więcej


Poszukiwane: prace Wacława Dobrowolskiego

Wacław Dobrowolski (1890-1969) to pochodzący z Kresów pedagog, publicysta i społecznik, a przy tym malarz i rysownik, który w latach 1927-1940 mieszkał i tworzył w Łodzi, a po wojnie związany był z Radomiem. W związku z planowaną na 2020 r. wystawą jego dzieł i pamiątek po nim trwają poszukiwania jego prac.

czytaj więcej


Poszukiwane: prace Stanisława Bohusz-Siestrzeńcewicza

Muzeum Okręgowe w Suwałkach przygotowuje wystawę twórczości Stanisława Bohusz-Siestrzeńcewicza (1869 Wileńszczyzna – 1927 Warszawa) i zaprasza do współpracy wszystkich, którzy mają w posiadaniu prace tego artysty. Na ekspozycji zostaną pokazane obrazy olejne, akwarele, rysunki piórkiem, projekty, studia, ilustracje – różnorodny i interesujący dorobek artysty.

czytaj więcej


Fundacja Rodzinna Blochów przekazała Bibliotece Narodowej w Warszawie rysunki skradzione w czasie wojny oraz cenne listy związane z gen. Józefem Hauke-Bosakiem

Nowojorska Fundacja Rodzinna Blochów przekazała w środę, 20 listopada br., Bibliotece Narodowej w Warszawie wykupione przez nią trzy dziewiętnastowieczne rysunki, pochodzące ze zbiorów dawnego Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu i skradzione podczas drugiej wojny światowej.

czytaj więcej


„Portrety królów i wybitnych Polaków”

Najnowszą pozycją wydaną nakładem warszawskiej Fundacji Hereditas jest książka autorstwa Wojciecha Przybyszewskiego Portrety królów i wybitnych Polaków. Serie wydawnicze z lat 1820-1864. Tematem książki są litografie wydawane w tym czasie w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem wydawnictw portretowych.

czytaj więcej

SPOTKANIA Z ZABYTKAMI