home

Numer 5-6, 2019


zobacz spis treści

Numer 3-4, 2019


zobacz spis treści

Wydarzenia

Twórczość Wierusza-Kowalskiego – nabytki Muzeum Okręgowego w Suwałkach

W 2017 r. Muzeum Okręgowe w Suwałkach dzięki wsparciu finansowemu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Prezydenta Miasta Suwałki wzbogaciło swoje zbiory malarstwa Alfreda Wierusza-Kowalskiego o trzy obrazy: „Wilki w nocy”, „Orszak wieśniaków” i „Śmiejąca się dziewczyna”. Każde z dzieł o innej tematyce, z innego okresu twórczości, odmienne w charakterze, nastroju, manierze malarskiej.

 




Alfred Wierusz-Kowalski, „Wilki w nocy”, przed 1910, olej, płótno, 74 x 104 cm

 

Pierwsza z kompozycji, przedstawiająca dwa wilki wśród śnieżnych pustkowi, została nagrodzona w 1910 r. złotym medalem na paryskim Salonie. Duży (74 x 104 cm), „galeryjny” nokturn wywiera wrażenie emanującą z płótna ciszą i bezruchem. Kompozycyjnie jednak wiele się w nim dzieje – skośnie przecinająca przedstawioną płaszczyznę ciemna toń rzeki, wilk na pierwszym planie, zapatrzony w dal ponad jej zakosami, i drugi, hipnotyzujący widza złotym blaskiem swoich oczu, a stojący w głębi, na dalekim drugim planie. Śnieg połyskujący wielobarwnie w blasku niewidocznego księżyca i ciężkie, ciemne niebo ponad horyzontem, na którym cicho i spokojnie trwają otulone lasem chaty przysypane śniegiem. „Wilki w nocy” stały się ozdobą suwalskiej kolekcji.

 




Alfred Wierusz-Kowalski, „Orszak wieśniaków”, przed 1900, olej, płótno, 58,5 x 45 cm

 

To samo można powiedzieć o „Orszaku wieśniaków”, który reprezentuje popularną w twórczości artysty tematykę, ale z pewnością przewyższa inne dzieła ze swojego kręgu mistrzostwem wykonania. Refleksy światła odbijające się w kałużach na rozmokłej drodze, topniejący śnieg połyskujący wszystkimi kolorami tęczy, pełna dynamiki kompozycja, brawurowe skróty perspektywiczne czynią z tej niewielkiej (58,5 x 45 cm) pracy dzieło o dużym formacie. „Orszak wieśniaków” znalazł swoje dobre miejsce na galerii Alfreda Wierusza-Kowalskiego i przyciąga wzrok wszystkich zwiedzających.

 




Alfred Wierusz-Kowalski, „Śmiejąca się dziewczyna”, olej, deska, 31,5 x 21,5 cm

 

Nietypowa dla twórczości artysty jest „Śmiejąca się dziewczyna”. Alfred Wierusz-Kowalski nie był wytrawnym portrecistą, chociaż talentu także w tym kierunku nie można mu odmówić, mając na uwadze jego „Autoportret z paletą” (przed 1900, olej, płótno, 160 x 110 cm, Muzeum Okręgowe w Suwałkach, depozyt Muzeum Narodowego w Warszawie) wykonany na zamówienie Ignacego Korwina-Milewskiego. Namalował zaledwie kilka portretów. Wśród nich portret żony Jadwigi czy zaginiony podczas drugiej wojny światowej „Freiherr von Lutz na polowaniu na kozice”, który od 1889 r. należał do zbiorów Nowej Pinakoteki w Monachium. Tym bardziej cieszy obecność na suwalskiej stałej wystawie malarza wdzięcznego, niewielkiego portretu młodej, roześmianej wieśniaczki. Dziewczyna nie ma imienia ani nazwiska, być może wizerunek (olej, deska, 31,5 x 21,5 cm) powstał jako studium do większego obrazu, o czym świadczyć może swoboda malowania, szeroki dukt pędzla, a przede wszystkim – sposób kadrowania. „Śmiejąca się dziewczyna” jest wyrazem widocznej radości tworzenia, jaką Alfred Wierusz-Kowalski z pewnością odczuwał, malując ten pogodny, a piękny malarsko obraz.


Dzięki finansowemu wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (program Wspieranie działań muzealnych) oraz Miasta Suwałki w roku 2017 czternaście prac z wystawy stałej Alfreda Wierusza-Kowalskiego i polskiego malarstwa monachijskiego zostało poddanych zabiegom konserwacyjnym. Przeprowadzone prace przywróciły blask obrazom oraz dwóm rysunkom i jednej akwareli, które na co dzień prezentowane są na stałych galeriach muzealnych. Drobne lub większe rekonstrukcje warstwy malarskiej, naciąganie płótna, dodanie krajek, przemycie i nowe werniksy oraz inne działania konserwatorskie wydobyły wszystkie wartości artystyczne i piękno dzieł Alfreda Wierusza-Kowalskiego, Władysława Maleckiego, Włodzimierza Łosia, Zygmunta Ajdukiewicza i Zdzisława Suchodolskiego.


Pełnię pomyślnego roku dla statutowych działań Muzeum Okręgowego w Suwałkach zapewniło przyjęcie przez Laboratorium Analiz i Nieniszczących Badań Obiektów Zabytkowych w Krakowie wniosku na opracowanie strategii ochrony dla dzieł sztuki, które mają szczególne znaczenie dla kultury. Przeprowadzone badania i przygotowane wytyczne, które mają być przestrzegane w Muzeum Okręgowym,  pozwolą utrzymać na salach wystawowych, na których jest prezentowane lub przechowywane malarstwo, standardy obowiązujące w muzealnictwie, a zapewniające dziełom sztuki optymalne warunki klimatyczne. 

 

tekst: Eliza Ptaszyńska

fotografie: obrazy ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Suwałkach, fot. Witold Jurkiewicz

2018-01-10



« powrót


Najpiękniejszy kraj. Kresy w malarstwie polskim ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie

Muzeum w Gliwicach zaprasza na lekcję „geografii serdecznej” i podróż do krainy prawie (prawdziwie) „mitycznej”, jaką dla dzisiejszej Polski stają się Kresy – wschodnie ziemie dawnej Rzeczypospolitej. Na wystawie „Kresy w malarstwie polskim ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie” w Willi Caro zaprezentowano widoki z kresowego świata uchwycone przez wybitnych polskich twórców, m.in. Józefa Chełmońskiego, Adama Chmielowskiego, Leona Wyczółkowskiego, Teodora Axentowicza, Juliana Fałata, Ferdynanda Ruszczyca, Kazimierza Sichulskiego czy Jana Stanisławskiego.

czytaj więcej


Konferencja o Izabeli Czartoryskiej w 210. rocznicę otwarcia Domu Gotyckiego

Muzeum Czartoryskich w Puławach oraz Polskie Towarzystwo Badań nad Wiekiem Osiemnastym zapraszają do udziału w ogólnopolskiej konferencji naukowej „Izabela Czartoryska – dux femina facti” organizowanej 29 czerwca 2019 r. w Puławach. Wielokierunkowa działalność Izabeli z Flemingów Czartoryskiej zaznaczyła się szczególnie na kulturowej mapie dziejów Polski. Organizatorzy mają nadzieję, że za sprawą interdyscyplinarnych badań planowana konferencja przyczyni się do ugruntowania i poszerzenia wiedzy o tej niezwykłej postaci.

czytaj więcej


Wystawa „Myślenie miastem. Architektura Jana Zawiejskiego”

Wystawa, na którą Muzeum Historyczne Miasta Krakowa zaprasza w dniach 28 listopada 2018 r. – 22 kwietnia 2019 r. do Kamienicy Hipolitów, to pierwsza ekspozycja muzealna poświęcona twórczości jednego z najważniejszych krakowskich architektów przełomu XIX i XX w.

czytaj więcej


„Portrety królów i wybitnych Polaków”

Najnowszą pozycją wydaną nakładem warszawskiej Fundacji Hereditas jest książka autorstwa Wojciecha Przybyszewskiego Portrety królów i wybitnych Polaków. Serie wydawnicze z lat 1820-1864. Tematem książki są litografie wydawane w tym czasie w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem wydawnictw portretowych.

czytaj więcej


„Cudo-Twórcy” w Muzeum Narodowym we Wrocławiu


13 lipca 2018 r., w 70. rocznicę otwarcia Muzeum Narodowego we Wrocławiu, w gmachu tej instytucji otwarta zostanie nowa wystawa stała: „Cudo-Twórcy. Rzemiosło i sztuka zdobnicza – Sztuka Wschodu – Współczesna ceramika i szkło”.

czytaj więcej

SPOTKANIA Z ZABYTKAMI