home

Numer 5-6, 2018


zobacz spis treści

Numer 3-4, 2018


zobacz spis treści

Wydarzenia

Wystawa o Orderze Św. Stanisława na Wawelu

Między 15 września a 6 grudnia 2015 r. w Zamku Królewskim na Wawelu będzie otwarta wystawa „PRAEMIANDO INCITAT. Order Świętego Stanisława 1765-1831. W 250. rocznicę powołania Orderu”. Z okazji okrągłej rocznicy uchwalenia tego odznaczenia zorganizowały ją Zamek Królewski w Warszawie i Zamek Królewski na Wawelu; w pierwszej odsłonie wystawa prezentowana była w Warszawie od maja do sierpnia br.

 



Krzyż Orderu Świętego Stanisława w wersji nadawanej przez króla Stanisława Augusta w latach 1765-1795,własność prywatna


7 maja 1765 r. król Stanisław August Poniatowski podpisał dyplom sankcjonujący powstanie Orderu Świętego Stanisława Biskupa i Męczennika. Wydarzenie to dało początek systemowi orderowemu dawnej Rzeczypospolitej. Wystawa pokazuje barwną historię jednego z najstarszych i najwyższych polskich państwowych odznaczeń cywilnych. Na Wawelu zostaną zaprezentowane niemal wszystkie zachowane złote krzyże, haftowane i srebrne gwiazdy orderowe oraz miecz ceremonialny. Wystawę uzupełnia ikonografia i historia związanych z odznaczeniem postaci z czasów Stanisława Augusta oraz szereg nieeksponowanych w Warszawie dzieł.

 

Na krakowskiej ekspozycji zgromadzono najcenniejsze okazy krzyży i gwiazd orderowych, zachowane do dziś w znikomej liczbie egzemplarzy, a także szereg reprezentacyjnych, malowanych i rzeźbionych wizerunków kawalerów Orderu. Wśród tych ostatnich znalazły się podobizny najznamienitszych arystokratów, ale i przedstawicieli średniej szlachty, głównych adresatów królewskiego wyróżnienia. W okresie niespełna siedemdziesięcioletniej historii Orderu, wygląd odznak, jak również zasady jego przyznawania uległy pewnym modyfikacjom. Ewolucję tę można prześledzić na przykładzie zabytków związanych z tak ważnymi postaciami jak książę Józef Poniatowski, Tadeusz Czacki czy generał Józef Chłopicki.





Józef Maria Grassi, „Portret Fryderyka Józefa Moszyńskiego”, 1797, olej na płótnie, Muzeum Narodowe w Warszawie


Na ekspozycji nie zabrakło także stroju orderowego, który odznaczeni zobowiązani byli nosić podczas największych świąt, zwłaszcza 8 maja, w dniu imienin Stanisława Augusta, ustanowionym jednocześnie świętem Orderu. Niewątpliwą ozdobą wystawy jest wspomniany dyplom monarchy zatwierdzający najstarszą ustawę orderową, wypożyczony z Biblioteki Książąt Czartoryskich. Do rangi wyjątkowego wydarzenia pretenduje wyeksponowanie na Wawelu złotego miecza, wykonanego w Warszawie na koronację Stanisława Augusta. To regalium, służące zarówno jako insygnium Wielkiego Mistrza Orderu Orła Białego, jak i Orderu Świętego Stanisława, spoczywa na co dzień w kaplicy Zamku Warszawskiego.

 

Wystawę można zwiedzać w godzinach:

wrzesień, październik:
wt.-pt.: 9.30-17.00, sob., ndz., święta: 10.00-17.00

listopad, grudzień:
wt.-sob. 9.30-16.00, ndz., święta: 10.00-16.00

W poniedziałki wystawa nieczynna


Wydarzenia towarzyszące:

 

Zwiedzanie z kustoszem:

27 września, 25 października, 15 listopada 2015

Godz. 13.00, konieczna rezerwacja (tel. 12 422 16 97, e-mail: bot@wawel.org.pl),  wstęp bezpłatny

 

Wykłady dla dorosłych:

(Wszystkie o godz. 17.00, sale edukacyjne w budynku nr 7, wstęp wolny)


24 września 2015 

Pamiątki po Stanisławie Auguście Poniatowskim w zbiorach krakowskich
Anna Saratowicz-Dudyńska

 

22 października 2015 

Miecz Stanisława Augusta Poniatowskiego i inne miecze ceremonialne na Wawelu
Krzysztof J. Czyżewski i Dariusz Nowacki

 

20 listopada 2015 

Zabytki związane z Orderem Świętego Stanisława w zbiorach Lwowskiego Muzeum Historycznego
Irena Polańska

 

26 listopada 2015 

Ordery na dawnych portretach
prof. dr hab. Jan Ostrowski (Zamek Królewski na Wawelu)


Odbędą się także zajęcia edukacyjne dla dzieci (więcej tutaj).


2015-09-11

Źródło: www.wawel.krakow.pl



« powrót


„Portrety królów i wybitnych Polaków”

Najnowszą pozycją wydaną nakładem warszawskiej Fundacji Hereditas jest książka autorstwa Wojciecha Przybyszewskiego Portrety królów i wybitnych Polaków. Serie wydawnicze z lat 1820-1864. Tematem książki są litografie wydawane w tym czasie w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem wydawnictw portretowych.

czytaj więcej


„Cień czasu”: wystawa wokół zegarów słonecznych w Muzeum Zamoyskich w Kozłówce

Wystawa przygotowana w wyniku badań nad zegarem słonecznym stojącym na dziedzińcu pałacowym w Kozłówce ma przybliżyć zwiedzającym historię oraz różnorodność tego typu najstarszych przyrządów pomiaru czasu. Istotną jej częścią będzie ukazanie zegarów znajdujących się na terenie Lubelszczyzny, a zwłaszcza tych związanych z osobami astronoma Jana Baranowskiego i jego brata, biskupa lubelskiego Walentego Baranowskiego, oraz ich związków z właścicielem Kozłówki, Konstantym Zamoyskim. Będą tu też zaprezentowane różnego rodzaju słoneczne zegary przenośne, a także przyrządy służące do ich wykreślania.

czytaj więcej


Inauguracja Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego

Rok 2018 jest Europejskim Rokiem Dziedzictwa Kulturowego. Inauguracja projektu nastąpiła 8 grudnia 2017 r. w Mediolanie. W ramach Roku zaplanowano wiele ciekawych wydarzeń, a organizacje realizujące w 2018 r. projekty związane z tematyką dziedzictwa będą mogły ubiegać się o oficjalny patronat ERDK2018.

czytaj więcej


„Dama z gronostajem” od 19 maja w Muzeum Narodowym w Krakowie

Znana i lubiana „Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci od Nocy Muzeów – 19 maja 2017 r. – jest prezentowana w Muzeum Narodowym w Krakowie. Obraz jest własnością muzeum od 29 grudnia 2016 r., będzie eksponowany w specjalnie przygotowanym pomieszczeniu na I piętrze Gmachu Głównego MNK.

czytaj więcej

SPOTKANIA Z ZABYTKAMI