home

Numer 5-6, 2018


zobacz spis treści

Numer 3-4, 2018


zobacz spis treści

Wydarzenia

Wytwórnia wyrobów ceramicznych „Steatyt” w Katowicach

Wystawa „Wytwórnia wyrobów ceramicznych »Steatyt« w Katowicach” przygotowana przez Muzeum Narodowe we Wrocławiu jest efektem projektu badawczego poświęconego działalności tej wytwórni, który dr Barbara Banaś realizowała w ramach stypendium Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Na ekspozycji zaprezentowanych zostanie około 200 obiektów z prywatnej kolekcji. Potrwa ona od 22 kwietnia do 31 maja 2015 r.





Serwis, lata 60. XX w., Wytwórnia Wyrobów Ceramicznych „Steatyt” w Katowicach, kolekcja prywatna


Wytwórnia Wyrobów Ceramicznych „Steatyt” w Katowicach była jednym z niewielu prywatnych zakładów porcelany działających w okresie PRL. Założona przez Zygmunta Buksowicza, istniała od 1947 do 1994 r., produkując drobne przedmioty użytkowe: wazony, serwisy do kawy, popielniczki oraz tzw. galanterię, czyli figurki, pochłaniacze zapachów, oprawy do lamp. W pierwszym okresie działalności, w latach pięćdziesiątych XX w., wytwarzano przede wszystkim kopie mniej lub bardziej popularnych wzorów znanych europejskich wytwórni, m.in. Rosenthala i Lorenza Hutschenreuthera. Okres prosperity „Steatytu” przypada na lata sześćdziesiąte XX w. Wtedy właśnie do głosu dochodzi projektancka inwencja Buksowicza i jego współpracownic, którzy starają się wpisać w cieszący się coraz większym zainteresowaniem nowoczesny nurt wzornictwa i proponują coraz to wymyślniejsze kształty i wzory. Dynamiczny, asymetryczny kształt, odważna kolorystyka, wyrazisty dekor to elementy, które rozpoznawano jako wyznaczniki nowoczesnego stylu. Aspirujące do „bycia nowoczesnymi” wyroby potocznie często określano mianem „pikasów”.





Dzbanki, lata 60. XX w., Wytwórnia Wyrobów Ceramicznych „Steatyt” w Katowicach, kolekcja prywatna





Figurki „Ptaki w splocie”, lata 60. XX w., Wytwórnia Wyrobów Ceramicznych „Steatyt” w Katowicach, kolekcja prywatna


Przygotowywane w „Steatycie” wzory zdecydowanie różnią się od ówczesnej produkcji rodzimych państwowych fabryk porcelany i porcelitu. Na uwagę zasługują zwłaszcza serwisy do kawy o ekscentrycznych, dynamicznych kształtach. Te kreacje „Steatytu” całkowicie zrywają z tradycyjnym formami naczyniowymi – korpusy dzbanków o skomplikowanych przekrojach przypominają fantazyjne rzeźby. W ofercie pojawiają się także kolekcje powyginanych wazonów i dzbanków dekorowanych wyrazistymi malaturami w kolorach czerwieni, kobaltu, zieleni, zazwyczaj dopełnione złotem. Katowickie wyroby stają się łatwo rozpoznawalne także dzięki dekoracjom fakturowym, których zadaniem jest zakamuflowanie niedostatków i wad porcelany. Buksowicz proponuje swoim odbiorcom także całkowicie dotąd na polskim rynku nieznane tzw. lampki – pochłaniacze zapachów. Były to lampki figuralne – sowy na książkach, terierki ze szklanymi oczkami czy fantazyjne ryby. W porcelanowym korpusie ukryty był pojemniczek na wodę kolońską, która ogrzewana ciepłem żarówki wydzielała zapach.





Forma dekoracyjna, lata 60. XX w., Wytwórnia Wyrobów Ceramicznych „Steatyt” w Katowicach, kolekcja prywatna


Wytwórnia ze zmiennym powodzeniem działała do początku lat dziewięćdziesiątych XX w. Dziś jednak największym zainteresowaniem kolekcjonerów cieszą się jej wcześniejsze wyroby, te z lat sześćdziesiątych. Porcelana ze „Steatytu” pojawia się nie tylko na portalach aukcyjnych, ale i w ofercie poważnych domów aukcyjnych. W 2013 r. działalność katowickiego „Steatytu” wpisana została na listę „ikon dizajnu województwa śląskiego”.





Talerzyk naścienny „Dziewczyna z kotkiem”, lata 60. XX w., Wytwórnia Wyrobów Ceramicznych „Steatyt” w Katowicach, kolekcja prywatna


Wystawie towarzyszy obszerny, bogato ilustrowany katalog będący monografią działalności katowickiej wytwórni „Steatyt” autorstwa Barbary Banaś.


Źródło: informacja prasowa

2015-04-14



« powrót


„Portrety królów i wybitnych Polaków”

Najnowszą pozycją wydaną nakładem warszawskiej Fundacji Hereditas jest książka autorstwa Wojciecha Przybyszewskiego Portrety królów i wybitnych Polaków. Serie wydawnicze z lat 1820-1864. Tematem książki są litografie wydawane w tym czasie w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem wydawnictw portretowych.

czytaj więcej


„Cień czasu”: wystawa wokół zegarów słonecznych w Muzeum Zamoyskich w Kozłówce

Wystawa przygotowana w wyniku badań nad zegarem słonecznym stojącym na dziedzińcu pałacowym w Kozłówce ma przybliżyć zwiedzającym historię oraz różnorodność tego typu najstarszych przyrządów pomiaru czasu. Istotną jej częścią będzie ukazanie zegarów znajdujących się na terenie Lubelszczyzny, a zwłaszcza tych związanych z osobami astronoma Jana Baranowskiego i jego brata, biskupa lubelskiego Walentego Baranowskiego, oraz ich związków z właścicielem Kozłówki, Konstantym Zamoyskim. Będą tu też zaprezentowane różnego rodzaju słoneczne zegary przenośne, a także przyrządy służące do ich wykreślania.

czytaj więcej


Inauguracja Europejskiego Roku Dziedzictwa Kulturowego

Rok 2018 jest Europejskim Rokiem Dziedzictwa Kulturowego. Inauguracja projektu nastąpiła 8 grudnia 2017 r. w Mediolanie. W ramach Roku zaplanowano wiele ciekawych wydarzeń, a organizacje realizujące w 2018 r. projekty związane z tematyką dziedzictwa będą mogły ubiegać się o oficjalny patronat ERDK2018.

czytaj więcej


„Dama z gronostajem” od 19 maja w Muzeum Narodowym w Krakowie

Znana i lubiana „Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci od Nocy Muzeów – 19 maja 2017 r. – jest prezentowana w Muzeum Narodowym w Krakowie. Obraz jest własnością muzeum od 29 grudnia 2016 r., będzie eksponowany w specjalnie przygotowanym pomieszczeniu na I piętrze Gmachu Głównego MNK.

czytaj więcej

SPOTKANIA Z ZABYTKAMI