home

Numer 9-10, 2017


zobacz spis treści

Numer 7-8, 2017


zobacz spis treści

Wydarzenia

Wystawa „Teodor Axentowicz – Ormianin polski w Paryżu, Krakowie, Zakopanem...”

Od 6 marca do 28 czerwca 2015 r. w Muzeum Regionalnym w Stalowej Woli będzie można obejrzeć  70 prac – obrazów olejnych, pasteli, rysunków – Teodora Axentowicza, jednego z najwybitniejszych twórców Młodej Polski. Na ekspozycji „Teodor Axentowicz – Ormianin polski w Paryżu, Krakowie, Zakopanem...” zaprezentowane zostanie nieznane oblicze artysty: twórcy europejskiego, obywatela świata, swobodnie czerpiącego nie tylko z archaicznego folkloru, lecz przede wszystkim ze współczesnej mu sztuki światowej i japońskiej. Po raz pierwszy zostaną przedstawione nieznane obrazy i niepublikowane materiały archiwalne z kolekcji prywatnych.


Teodor Axentowicz (1859-1938) zajmuje szczególne i indywidualne miejsce wśród malarzy Młodej Polski. Ten polski Ormianin uczestniczył w życiu kulturalnym ówczesnej elity artystycznej i intelektualnej Paryża i Londynu, a także Krakowa i Zakopanego. Znany jest przede wszystkim zarówno jako mistrz powabnych kobiecych pastelowych portretów, jak i piewca huculskiego, kresowego folkloru, żywo zainteresowany kulturą, historią, religią Ormian, z których się wywodził.





Przez trzydzieści lat pracował na stanowisku profesora w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, był także jej rektorem. Pełnił również inne zaszczytne funkcje, które świadczyły o zaufaniu i popularności, jakimi cieszył się wśród sobie współczesnych. Dodajmy, że we wrześniu 1900 r. był obecny na ślubie Stanisława Wyspiańskiego, a w listopadzie w podkrakowskich Bronowicach uczestniczył w najsłynniejszym weselu polskim: Lucjana Rydla i Jadwigi Mikołajczykówny.


Ukończył akademię monachijską, następnie studiował w Paryżu, w pracowni wziętego portrecisty Charles’a Émile’a-Augusta Duranda [Carolusa-Durana], gdzie doskonalił swoje umiejętności warsztatowe. Indywidualny styl Axentowicza ukształtował sławny wówczas Włoch Giovanni Boldini oraz Amerykanin James Whistler. Axentowicz stał się niemal wzorcową postacią zdobywającej uznanie sztuki secesyjnej, której był jednym z najlepszych przedstawicieli na ziemiach polskich.


Zainteresowany był kulturą, historią, religią Ormian. W 1895 r. zaprojektował – niezrealizowany – witraż dla katedry ormiańskiej we Lwowie. Później, w 1906 r., poproszony przez biskupa Józefa Teodorowicza zaprojektował dla tej samej świątyni ołtarz i ambonę oraz mozaiki w centralnej absydzie katedry, niestety także niezrealizowane. Stworzył ponadto dzieła odwołujące się do świetnej historii Ormian, malując obrazy: Chrzest Armenii (Chrzest Ormian; 1900) i Ormianie w Polsce (1930). Ten pierwszy obraz powstał na zamówienie księdza Kościoła ormiańskiego Karola Bogdanowicza z Suczawy na Bukowinie i ukazywał świętego Grzegorza udzielającego chrztu królowi Tyrydatesowi III. Nieco zapomniana postać artysty może stać się znakomitym powodem do przypomnienia wielowiekowych związków polsko-ormiańskich, a nawet stać się ich symbolem.


Twórczość artysty przedstawiona zostanie w siedmiu tematycznych przestrzeniach: Warsztat: szkice – studia – fotografie – przedstawia warsztat artysty, pierwsze szkice i studia z okresu monachijskiego i paryskiego, dokumentację fotograficzną ukazującą jego pracownię malarską oraz fotografie wykonane w latach dwudziestych XX w., które służyły mu jako „szkice” do obrazów; Święto Jordanu i japonizm inspiracje sztuką japońską w obrazach z życia Hucułów; Chrzest Armenii – wątki ormiańskie; kolejna przestrzeń: Firma portretowa prezentuje Axentowicza jako jednego z największych portrecistów Młodej Polski; Dzieci w ogrodzie ujawniają inny aspekt jego twórczości portretowej: liryczne, intymne wizerunki dzieci; Anioł Śmierci przedstawia mniej znane tematy związane ze śmiercią, starością i przemijaniem. Projektant ukazuje działalność Axentowicza jako grafika i aranżera wystaw.


Do wystawy opracowany został bardzo bogaty program warsztatów ze sztuki, na który organizatorzy zapraszają wszystkich – dzieci, dorosłych i całe rodziny; przygotowano także zajęcia dla osób niepełnosprawnych. Szczegółowe informacje na temat odbywających się działań edukacyjnych można znaleźć na stronie http://www.muzeum.stalowawola.pl.


Otwarciu wystawy 6 marca 2015 r. towarzyszyć będzie kiermasz wydawnictw Muzeum w promocyjnych cenach.


Wystawa czynna: pon.: 8.00-15.00, wt.: 8.00-18.00, śr., czw., pt.: 8.00-15.00, niedz.: 16.00-19.00 (w soboty nieczynna).



« powrót


„Między formą a treścią. Zakopiańska kolonia artystyczna” (Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym)

Na wystawie zaprezentowane zostało zakopiańskie środowisko artystyczne z okresu jego kształtowania i największego rozkwitu, tj. od 2. połowy XIX w. do 1939 r. Zakopane tamtego czasu jest znakomitym tłem do pokazania przemian, jakie nastąpiły w sztuce polskiej, od malarstwa sięgającego jeszcze okresu romantyzmu, poprzez realizm, Młodą Polskę aż do awangardowego formizmu.

czytaj więcej


Modernizm na Węgrzech 1900-1930

W Zamku Królewskim w Warszawie trwa wystawa „Modernizm na Węgrzech 1900-1930”, przygotowana we współpracy z Muzeum im. Janusa Pannoniusa w Peczu oraz Węgierskim Instytutem Kultury w Warszawie. Ekspozycja, stanowiąca zwieńczenie obchodów Roku Kultury Węgierskiej w Polsce, prezentowana będzie do 7 stycznia 2018 r.

czytaj więcej


„Biedermeier” – wystawa w Muzeum Narodowym w Warszawie

Ponad czterysta pięknych przedmiotów – obrazów, mebli, szkieł, porcelany, tkanin i strojów, biżuterii i bibelotów, którymi na co dzień otaczało się bogate mieszczaństwo od Wiednia po Wilno – zostało pokazanych w Muzeum Narodowym w Warszawie. Wystawa jest pierwszą w Polsce tak dużą prezentacją biedermeieru – sztuki i kultury mieszczańskiej w Europie Środkowej i Północnej w latach 1815–1848, pomiędzy Kongresem Wiedeńskim i Wiosną Ludów. Można ją oglądać w dniach 5.10.2017-7.01.2018. Zapraszamy do lektury tekstu kuratorek ekspozycji.

czytaj więcej


„Najcenniejsze. Kolekcja Książąt Czartoryskich”

Wystawa prezentowana w Arsenale Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie obejmuje 350 przedmiotów wybranych z liczącego 336 tys. muzealiów najstarszego polskiego muzeum. Ekspozycja będzie czynna do 8 kwietnia 2018 r. Towarzyszy jej bogato ilustrowany albumowy katalog.

czytaj więcej

SPOTKANIA Z ZABYTKAMI