home

Numer 9-10, 2017


zobacz spis treści

Numer 7-8, 2017


zobacz spis treści

Wydarzenia

Pierwszy zakup Towarzystwa Przyjaciół Muzeum Narodowego w Szczecinie

Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Narodowego w Szczecinie (www.przyjacielemuzeum.pl) – z myślą o wzbogaceniu gromadzonej przez Muzeum Narodowe w Szczecinie kolekcji dzieł Augusta Ludwiga Mosta (1807 Szczecin – 1883 Szczecin) – zakupiło w berlińskim domu aukcyjnym Auctionata podczas aukcji 2 grudnia 2014 r. cenny obraz „Portret rodziny Kühn” tego najwybitniejszego artysty XIX w. związanego ze Szczecinem i Pomorzem.


Obraz wykonany techniką olejną na płótnie o wymiarach 55 x 68,5 cm, sygnowany i datowany przez artystę z lewej strony u dołu kompozycji LMost 1844, odnotowany w katalogu dzieł Augusta Ludwiga Mosta, sporządzonym w 1937 r. przez jego wnuka Petera Paula Mosta, powstał w 1844 r. na zamówienie Emila Kühna. Wpisujące się w konwencję biedermeierowskiej sceny rodzajowej we wnętrzu dzieło jest reprezentacyjnym portretem rodziny Kühn.





Eleganckie towarzystwo zebrało się na popołudniową herbatę w salonie. Członkowie rodziny zgromadzili się przy okrągłym stole, nakrytym serwetą z umieszczoną na nim kryształową paterą wypełnioną wykwintnymi owocami. W centrum kompozycji, za stołem stoi, będący wówczas głową rodziny, radca Emil Kühn. Po jego prawej stronie przedstawieni zostali jego rodzice: tajny radca Friedrich Kühn i Emilie Kühn, z domu Brier. Kobieta u stóp której siedzi mały piesek, przedstawiona została podczas haftu tkaniny naciągniętej na trzymany w ręku tamborek. W ten sposób artysta podkreślił etos mieszczańskiego, protestanckiego życia domowego i rodzinnego, z jego cnotami skromności, powściągliwości, pracowitości i małżeńskiej wierności. Pozostali członkowie rodziny: siedzący po lewej stronie Emila Kühna młody mężczyzna, któremu towarzyszy pies myśliwski oraz przedstawieni w głębi obrazu, stojący przy oknie, młodzi kobieta i mężczyzna, zapewne krewni, na obecnym stanie badań nie zostali rozpoznani. Na podręcznym bufecie umieszczonym obok okna pomoc domowa przygotowuje herbatę, nalewając wodę z wysokiego samowara w kształcie antycznej wazy.


Reprezentacyjny charakter rodzinnego portretu podkreśla bogaty i pełen smaku wystrój salonu. Chłodne promienie światła słonecznego wpadające przez wysokie okno do wnętrza przydają szlachetności ukazanej scenie. Okna osłaniają modne wówczas, pastelowe, wzorzyste zasłony ze złotymi chwostami. Wnętrze zostało umeblowane biedermeierowskim garniturem, dopełnionym cennymi tkaninami – dywanem, serwetą, zaopatrzone w wykwintne wyroby rzemiosła artystycznego. Na szczycie wysokiej, mahoniowej sekretery, pośród wiszących na ścianie obrazów umieszczone zostało antykizujące męskie popiersie, podkreślające kulturalne zainteresowania bohaterów.


Symbolicznie wyrażone przez malarza aspiracje rodziny do wyższej pozycji społecznej zostały w pewien sposób zaspokojone kilka lat później, kiedy to, w 1850 r., Emil Kühn, wówczas już tajny radca, zakupił dobra ziemskie ze starym, swą tradycją sięgającym średniowiecza, należącym przez kilka wieków do rodu Wedel, dworem w Morzycy (Blumberg) w Pyrzyckiem.


Wyjątkowy w twórczości Augusta Ludwiga Mosta obraz, przedstawiający pełną godności, zamożną, wielkomiejską rodzinę mieszczańską łączy reprezentacyjność zbiorowego portretu z anegdotycznością właściwą scenie rodzajowej we wnętrzu. Uniwersalne idee etosu mieszczańskiego ukazane zostały w formie opowieści, odpowiadającej gustom epoki i dekoracyjnym potrzebom ówczesnych odbiorców. Kunszt warsztatu malarskiego, sposób operowania światłem, staranność modelunku, opracowanie szczegółów w obrazie stanowią potwierdzenie rozkwitu sił twórczych Augusta Ludwiga Mosta w latach 40. XIX stulecia, kiedy to artysta mógł spokojnie pracować, mając zapewniony byt swój i rodziny dzięki etatowi nauczyciela rysunku w Gimnazjum Mariackim w Szczecinie.


oprac. dr Ewa Gwiazdowska, dr Dariusz Kacprzak



« powrót


„Między formą a treścią. Zakopiańska kolonia artystyczna” (Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym)

Na wystawie zaprezentowane zostało zakopiańskie środowisko artystyczne z okresu jego kształtowania i największego rozkwitu, tj. od 2. połowy XIX w. do 1939 r. Zakopane tamtego czasu jest znakomitym tłem do pokazania przemian, jakie nastąpiły w sztuce polskiej, od malarstwa sięgającego jeszcze okresu romantyzmu, poprzez realizm, Młodą Polskę aż do awangardowego formizmu.

czytaj więcej


Modernizm na Węgrzech 1900-1930

W Zamku Królewskim w Warszawie trwa wystawa „Modernizm na Węgrzech 1900-1930”, przygotowana we współpracy z Muzeum im. Janusa Pannoniusa w Peczu oraz Węgierskim Instytutem Kultury w Warszawie. Ekspozycja, stanowiąca zwieńczenie obchodów Roku Kultury Węgierskiej w Polsce, prezentowana będzie do 7 stycznia 2018 r.

czytaj więcej


„Biedermeier” – wystawa w Muzeum Narodowym w Warszawie

Ponad czterysta pięknych przedmiotów – obrazów, mebli, szkieł, porcelany, tkanin i strojów, biżuterii i bibelotów, którymi na co dzień otaczało się bogate mieszczaństwo od Wiednia po Wilno – zostało pokazanych w Muzeum Narodowym w Warszawie. Wystawa jest pierwszą w Polsce tak dużą prezentacją biedermeieru – sztuki i kultury mieszczańskiej w Europie Środkowej i Północnej w latach 1815–1848, pomiędzy Kongresem Wiedeńskim i Wiosną Ludów. Można ją oglądać w dniach 5.10.2017-7.01.2018. Zapraszamy do lektury tekstu kuratorek ekspozycji.

czytaj więcej


„Najcenniejsze. Kolekcja Książąt Czartoryskich”

Wystawa prezentowana w Arsenale Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie obejmuje 350 przedmiotów wybranych z liczącego 336 tys. muzealiów najstarszego polskiego muzeum. Ekspozycja będzie czynna do 8 kwietnia 2018 r. Towarzyszy jej bogato ilustrowany albumowy katalog.

czytaj więcej

SPOTKANIA Z ZABYTKAMI