home

Numer 7-8, 2017


zobacz spis treści

Numer 5-6, 2017


zobacz spis treści

Wydarzenia

Pierwszy zakup Towarzystwa Przyjaciół Muzeum Narodowego w Szczecinie

Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Narodowego w Szczecinie (www.przyjacielemuzeum.pl) – z myślą o wzbogaceniu gromadzonej przez Muzeum Narodowe w Szczecinie kolekcji dzieł Augusta Ludwiga Mosta (1807 Szczecin – 1883 Szczecin) – zakupiło w berlińskim domu aukcyjnym Auctionata podczas aukcji 2 grudnia 2014 r. cenny obraz „Portret rodziny Kühn” tego najwybitniejszego artysty XIX w. związanego ze Szczecinem i Pomorzem.


Obraz wykonany techniką olejną na płótnie o wymiarach 55 x 68,5 cm, sygnowany i datowany przez artystę z lewej strony u dołu kompozycji LMost 1844, odnotowany w katalogu dzieł Augusta Ludwiga Mosta, sporządzonym w 1937 r. przez jego wnuka Petera Paula Mosta, powstał w 1844 r. na zamówienie Emila Kühna. Wpisujące się w konwencję biedermeierowskiej sceny rodzajowej we wnętrzu dzieło jest reprezentacyjnym portretem rodziny Kühn.





Eleganckie towarzystwo zebrało się na popołudniową herbatę w salonie. Członkowie rodziny zgromadzili się przy okrągłym stole, nakrytym serwetą z umieszczoną na nim kryształową paterą wypełnioną wykwintnymi owocami. W centrum kompozycji, za stołem stoi, będący wówczas głową rodziny, radca Emil Kühn. Po jego prawej stronie przedstawieni zostali jego rodzice: tajny radca Friedrich Kühn i Emilie Kühn, z domu Brier. Kobieta u stóp której siedzi mały piesek, przedstawiona została podczas haftu tkaniny naciągniętej na trzymany w ręku tamborek. W ten sposób artysta podkreślił etos mieszczańskiego, protestanckiego życia domowego i rodzinnego, z jego cnotami skromności, powściągliwości, pracowitości i małżeńskiej wierności. Pozostali członkowie rodziny: siedzący po lewej stronie Emila Kühna młody mężczyzna, któremu towarzyszy pies myśliwski oraz przedstawieni w głębi obrazu, stojący przy oknie, młodzi kobieta i mężczyzna, zapewne krewni, na obecnym stanie badań nie zostali rozpoznani. Na podręcznym bufecie umieszczonym obok okna pomoc domowa przygotowuje herbatę, nalewając wodę z wysokiego samowara w kształcie antycznej wazy.


Reprezentacyjny charakter rodzinnego portretu podkreśla bogaty i pełen smaku wystrój salonu. Chłodne promienie światła słonecznego wpadające przez wysokie okno do wnętrza przydają szlachetności ukazanej scenie. Okna osłaniają modne wówczas, pastelowe, wzorzyste zasłony ze złotymi chwostami. Wnętrze zostało umeblowane biedermeierowskim garniturem, dopełnionym cennymi tkaninami – dywanem, serwetą, zaopatrzone w wykwintne wyroby rzemiosła artystycznego. Na szczycie wysokiej, mahoniowej sekretery, pośród wiszących na ścianie obrazów umieszczone zostało antykizujące męskie popiersie, podkreślające kulturalne zainteresowania bohaterów.


Symbolicznie wyrażone przez malarza aspiracje rodziny do wyższej pozycji społecznej zostały w pewien sposób zaspokojone kilka lat później, kiedy to, w 1850 r., Emil Kühn, wówczas już tajny radca, zakupił dobra ziemskie ze starym, swą tradycją sięgającym średniowiecza, należącym przez kilka wieków do rodu Wedel, dworem w Morzycy (Blumberg) w Pyrzyckiem.


Wyjątkowy w twórczości Augusta Ludwiga Mosta obraz, przedstawiający pełną godności, zamożną, wielkomiejską rodzinę mieszczańską łączy reprezentacyjność zbiorowego portretu z anegdotycznością właściwą scenie rodzajowej we wnętrzu. Uniwersalne idee etosu mieszczańskiego ukazane zostały w formie opowieści, odpowiadającej gustom epoki i dekoracyjnym potrzebom ówczesnych odbiorców. Kunszt warsztatu malarskiego, sposób operowania światłem, staranność modelunku, opracowanie szczegółów w obrazie stanowią potwierdzenie rozkwitu sił twórczych Augusta Ludwiga Mosta w latach 40. XIX stulecia, kiedy to artysta mógł spokojnie pracować, mając zapewniony byt swój i rodziny dzięki etatowi nauczyciela rysunku w Gimnazjum Mariackim w Szczecinie.


oprac. dr Ewa Gwiazdowska, dr Dariusz Kacprzak



« powrót


„Józef Szermentowski – Franciszek Kostrzewski. Uczeń i pierwszy mistrz” – apel o udostępnienie dzieł na wystawę

Pod koniec 2017 r. Muzeum Narodowe w Kielcach zorganizuje wystawę przedstawiającą drogi twórcze dwóch wybitnych malarzy polskiego realizmu: Franciszka Kostrzewskiego (1826–1911) i Józefa Szermentowskiego (1833–1876), ich wpływ na rozwój malarstwa krajowego i ilustratorstwo, a także związki z regionem świętokrzyskim. Poszukiwane są dzieła tych twórców, które mogłyby wzbogacić wystawę.

czytaj więcej


„Najcenniejsze. Kolekcja Książąt Czartoryskich”

Wystawa prezentowana od 7 kwietnia w Arsenale Muzeum Książąt Czartoryskich przy ul. Pijarskiej 8 w Krakowie obejmuje 350 przedmiotów wybranych z liczącego dziś 336 tysięcy muzealiów najstarszego polskiego muzeum, założonego w 1801 r. w Puławach przez księżną Izabelę Czartoryską. Ekspozycja będzie czynna przez rok – do 8 kwietnia 2018 r. Towarzyszy jej bogato ilustrowany albumowy katalog.

czytaj więcej


„Radziwiłłowie. Biała. Podlasie”

Muzeum Południowego Podlasia w Białej Podlaskiej organizuje wystawę „Radziwiłłowie. Biała. Podlasie”, na którą złożą się liczne portrety i rodzinne pamiątki wchodzące w skład unikatowej kolekcji Macieja Radziwiłła, przedstawiciela jednego z potężniejszych magnackich rodów Wielkiego Księstwa Litewskiego i dawnej Rzeczypospolitej. Jej otwarcie uświetni Noc Muzeów 27 maja br.; pokaz potrwa do 5 listopada.

czytaj więcej


„Dama z gronostajem” od 19 maja w Muzeum Narodowym w Krakowie


Znana i lubiana „Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci od Nocy Muzeów – 19 maja 2017 r. będzie prezentowana w Muzeum Narodowym w Krakowie. Do 22 czerwca wstęp na pokaz obrazu jest bezpłatny. Obraz jest własnością muzeum od 29 grudnia 2016 r., będzie eksponowany w specjalnie przygotowanym pomieszczeniu na I piętrze Gmachu Głównego MNK.

czytaj więcej

SPOTKANIA Z ZABYTKAMI