home

Numer 5-6, 2019


zobacz spis treści

Numer 3-4, 2019


zobacz spis treści

Wydarzenia

Przekazanie rzeźby Juliusza Słowackiego do pałacu w Jaszunach na Litwie

3 marca 2016 r. w dawnym pałacu Balińskich w Jaszunach (lit. Jašiūnai), w rejonie solecznickim na Litwie, odbędzie się uroczystość przekazania odlewu rzeźby Juliusza Słowackiego, wykonanego przez dr. Grzegorza Witka według projektu wybitnego polskiego artysty Józefa Gosławskiego. Prace związane z wykonaniem odlewu, sfinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP, koordynowało Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie.  Gipsowy model rzeźby autorstwa Józefa Gosławskiego z 1962 r., który posłużył do wykonania odlewu, powstał w związku z konkursem na pomnik Słowackiego w Warszawie. Zachował się w zbiorach córki artysty, historyka sztuki dr Anny Rudzkiej. Rodzina Józefa Gosławskiego wyraziła zgodę na udostępnienie modelu i wykonanie odlewu, który będzie eksponowany w pałacu w Jaszunach.  

 




Józef Gosławski, Model pomnika Juliusza Słowackiego, 1962, fot. Piotr Jamski





Odlew rzeźby pomnikowej Juliusza Słowackiego, fot. Grzegorz Witek


Warto przypomnieć, że Józef Jan Gosławski (ur. 24 kwietnia 1908 r. w Polanówce na Lubelszczyźnie, zm. 23 stycznia 1963 r. w Warszawie) – polski rzeźbiarz i medalier – był projektantem pomników (m.in. Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli i Adama Mickiewicza w Gorzowie Wielkopolskim), medali (m.in. „Bolesław Chrobry”, „Majdanek”, „Rok 1939”) oraz monet (m.in. 5 zł z wizerunkiem rybaka, 10 zł z Mikołajem Kopernikiem). Jego twórczość nawiązywała m.in. do kubizmu, koncepcji Stanisława Szukalskiego, środowiska Polskiej Sztuki Stosowanej oraz sztuki antyku i renesansu. Prace Józefa Gosławskiego znajdują się obecnie w zbiorach muzeów i placówek kulturalnych w Polsce i na świecie, a także w kolekcjach prywatnych. Rzeźbiarz był laureatem wielu konkursów artystycznych, a jego dzieła prezentowane były na licznych wystawach indywidualnych i zbiorowych. W swoim życiu związany m.in. z Wąwolnicą, Kazimierzem Dolnym, Krakowem, Warszawą, Rzymem i Poznaniem. Artysta był m.in. kierownikiem Okręgu Poznańskiego, a także prezesem Sekcji Rzeźby w Zarządzie Głównym Związku Polskich Artystów Plastyków. Odznaczony został m.in. Srebrnym Krzyżem Zasługi.

 




Józef Gosławski w pracowni, fotografia ze zbiorów rodziny artysty


Pałac w Jaszunach, historyczna siedziba Radziwiłłów, a później Balińskich, jest obecnie zarządzany przez Centrum Kultury Samorządu Solecznickiego. W latach dwudziestych i trzydziestych XIX w. Jaszuny stały się ważnym ośrodkiem kulturalnym na Wileńszczyźnie. Michał Baliński, wychowanek Uniwersytetu Wileńskiego, członek Towarzystwa Szubrawców i Towarzystwa Topograficznego, historyk, jeden z redaktorów „Tygodnika Wileńskiego”, stworzył w Jaszunach salon odwiedzany przez inteligencję z Wilna. W 1820 r. Michał Baliński ożenił się z Zofią Śniadecką, córką profesora Jędrzeja Śniadeckiego i bratanicą profesora, rektora Uniwersytetu Wileńskiego Jana Śniadeckiego. W 1824 r. Jan Śniadecki zamieszkał na stałe w Jaszunach, w tym też roku rozpoczęto budowę nowego pałacu według projektu Karola Podczaszyńskiego. Gmach ukończono w 1828 r. Wśród gości odwiedzających Jaszuny byli m.in. Juliusz Słowacki, Antoni Edward Odyniec, Ignacy Domeyko, Józef Mianowski, Tomasz Zan, botanik Stanisław Jundziłł, biskup wileński ks. Jędrzej Benedykt Kłągiewicz, astronom Piotr Sławiński, ks. Paweł Brzostowski. Ostatnimi właścicielami majątku przed 1939 r. byli Aleksander i Anna z Balińskich Pereświet-Sołtanowie. Wspomniana wcześniej Zofia z domu Śniadecka była córką Jędrzeja i siostrą Ludwiki – nieodwzajemnionej miłości Juliusza Słowackiego. To właśnie w Jaszunach Słowacki przeżywał swoją nieszczęśliwą miłość do Ludwiki Śniadeckiej.

 




Napoleon Orda, Jaszuny (Gubernia Wileńska), w: Album widoków gubernij grodzieńskiej, wileńskiej, mińskiej, kowieńskiej, wołyńskiej, podolskiej i kijowskiej, Warszawa 1857, ze zbiorów Biblioteki Jagiellońskiej


W uroczystości wezmą udział: dr Anna Rudzka, córka Józefa Gosławskiego, Dorota Janiszewska-Jakubiak, zastępca dyrektora Departamentu Dziedzictwa Kulturowego MKiDN oraz dr Łukasz Kossowski, kurator Działu Sztuki Muzeum Literatury w Warszawie. Podczas uroczystości zaplanowano wykład „Juliusz Słowacki i Jaszuny”, który wygłosi dr Romuald Naruniec z Litewskiego Uniwersytetu Nauk Edukacyjnych oraz wystąpienie dr Anny Rudzkiej poświęcone twórczości Józefa Gosławskiego. Wydarzeniu towarzyszyć będzie koncert.

 

2016-03-01

Źródło: informacja MKiDN



« powrót


Najpiękniejszy kraj. Kresy w malarstwie polskim ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie

Muzeum w Gliwicach zaprasza na lekcję „geografii serdecznej” i podróż do krainy prawie (prawdziwie) „mitycznej”, jaką dla dzisiejszej Polski stają się Kresy – wschodnie ziemie dawnej Rzeczypospolitej. Na wystawie „Kresy w malarstwie polskim ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie” w Willi Caro zaprezentowano widoki z kresowego świata uchwycone przez wybitnych polskich twórców, m.in. Józefa Chełmońskiego, Adama Chmielowskiego, Leona Wyczółkowskiego, Teodora Axentowicza, Juliana Fałata, Ferdynanda Ruszczyca, Kazimierza Sichulskiego czy Jana Stanisławskiego.

czytaj więcej


Konferencja o Izabeli Czartoryskiej w 210. rocznicę otwarcia Domu Gotyckiego

Muzeum Czartoryskich w Puławach oraz Polskie Towarzystwo Badań nad Wiekiem Osiemnastym zapraszają do udziału w ogólnopolskiej konferencji naukowej „Izabela Czartoryska – dux femina facti” organizowanej 29 czerwca 2019 r. w Puławach. Wielokierunkowa działalność Izabeli z Flemingów Czartoryskiej zaznaczyła się szczególnie na kulturowej mapie dziejów Polski. Organizatorzy mają nadzieję, że za sprawą interdyscyplinarnych badań planowana konferencja przyczyni się do ugruntowania i poszerzenia wiedzy o tej niezwykłej postaci.

czytaj więcej


Wystawa „Myślenie miastem. Architektura Jana Zawiejskiego”

Wystawa, na którą Muzeum Historyczne Miasta Krakowa zaprasza w dniach 28 listopada 2018 r. – 22 kwietnia 2019 r. do Kamienicy Hipolitów, to pierwsza ekspozycja muzealna poświęcona twórczości jednego z najważniejszych krakowskich architektów przełomu XIX i XX w.

czytaj więcej


„Portrety królów i wybitnych Polaków”

Najnowszą pozycją wydaną nakładem warszawskiej Fundacji Hereditas jest książka autorstwa Wojciecha Przybyszewskiego Portrety królów i wybitnych Polaków. Serie wydawnicze z lat 1820-1864. Tematem książki są litografie wydawane w tym czasie w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem wydawnictw portretowych.

czytaj więcej


„Cudo-Twórcy” w Muzeum Narodowym we Wrocławiu


13 lipca 2018 r., w 70. rocznicę otwarcia Muzeum Narodowego we Wrocławiu, w gmachu tej instytucji otwarta zostanie nowa wystawa stała: „Cudo-Twórcy. Rzemiosło i sztuka zdobnicza – Sztuka Wschodu – Współczesna ceramika i szkło”.

czytaj więcej

SPOTKANIA Z ZABYTKAMI