home

Numer 5-6, 2019


zobacz spis treści

Numer 3-4, 2019


zobacz spis treści

Wydarzenia

Przekazanie rzeźby Juliusza Słowackiego do pałacu w Jaszunach na Litwie

3 marca 2016 r. w dawnym pałacu Balińskich w Jaszunach (lit. Jašiūnai), w rejonie solecznickim na Litwie, odbędzie się uroczystość przekazania odlewu rzeźby Juliusza Słowackiego, wykonanego przez dr. Grzegorza Witka według projektu wybitnego polskiego artysty Józefa Gosławskiego. Prace związane z wykonaniem odlewu, sfinansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP, koordynowało Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie.  Gipsowy model rzeźby autorstwa Józefa Gosławskiego z 1962 r., który posłużył do wykonania odlewu, powstał w związku z konkursem na pomnik Słowackiego w Warszawie. Zachował się w zbiorach córki artysty, historyka sztuki dr Anny Rudzkiej. Rodzina Józefa Gosławskiego wyraziła zgodę na udostępnienie modelu i wykonanie odlewu, który będzie eksponowany w pałacu w Jaszunach.  

 




Józef Gosławski, Model pomnika Juliusza Słowackiego, 1962, fot. Piotr Jamski





Odlew rzeźby pomnikowej Juliusza Słowackiego, fot. Grzegorz Witek


Warto przypomnieć, że Józef Jan Gosławski (ur. 24 kwietnia 1908 r. w Polanówce na Lubelszczyźnie, zm. 23 stycznia 1963 r. w Warszawie) – polski rzeźbiarz i medalier – był projektantem pomników (m.in. Fryderyka Chopina w Żelazowej Woli i Adama Mickiewicza w Gorzowie Wielkopolskim), medali (m.in. „Bolesław Chrobry”, „Majdanek”, „Rok 1939”) oraz monet (m.in. 5 zł z wizerunkiem rybaka, 10 zł z Mikołajem Kopernikiem). Jego twórczość nawiązywała m.in. do kubizmu, koncepcji Stanisława Szukalskiego, środowiska Polskiej Sztuki Stosowanej oraz sztuki antyku i renesansu. Prace Józefa Gosławskiego znajdują się obecnie w zbiorach muzeów i placówek kulturalnych w Polsce i na świecie, a także w kolekcjach prywatnych. Rzeźbiarz był laureatem wielu konkursów artystycznych, a jego dzieła prezentowane były na licznych wystawach indywidualnych i zbiorowych. W swoim życiu związany m.in. z Wąwolnicą, Kazimierzem Dolnym, Krakowem, Warszawą, Rzymem i Poznaniem. Artysta był m.in. kierownikiem Okręgu Poznańskiego, a także prezesem Sekcji Rzeźby w Zarządzie Głównym Związku Polskich Artystów Plastyków. Odznaczony został m.in. Srebrnym Krzyżem Zasługi.

 




Józef Gosławski w pracowni, fotografia ze zbiorów rodziny artysty


Pałac w Jaszunach, historyczna siedziba Radziwiłłów, a później Balińskich, jest obecnie zarządzany przez Centrum Kultury Samorządu Solecznickiego. W latach dwudziestych i trzydziestych XIX w. Jaszuny stały się ważnym ośrodkiem kulturalnym na Wileńszczyźnie. Michał Baliński, wychowanek Uniwersytetu Wileńskiego, członek Towarzystwa Szubrawców i Towarzystwa Topograficznego, historyk, jeden z redaktorów „Tygodnika Wileńskiego”, stworzył w Jaszunach salon odwiedzany przez inteligencję z Wilna. W 1820 r. Michał Baliński ożenił się z Zofią Śniadecką, córką profesora Jędrzeja Śniadeckiego i bratanicą profesora, rektora Uniwersytetu Wileńskiego Jana Śniadeckiego. W 1824 r. Jan Śniadecki zamieszkał na stałe w Jaszunach, w tym też roku rozpoczęto budowę nowego pałacu według projektu Karola Podczaszyńskiego. Gmach ukończono w 1828 r. Wśród gości odwiedzających Jaszuny byli m.in. Juliusz Słowacki, Antoni Edward Odyniec, Ignacy Domeyko, Józef Mianowski, Tomasz Zan, botanik Stanisław Jundziłł, biskup wileński ks. Jędrzej Benedykt Kłągiewicz, astronom Piotr Sławiński, ks. Paweł Brzostowski. Ostatnimi właścicielami majątku przed 1939 r. byli Aleksander i Anna z Balińskich Pereświet-Sołtanowie. Wspomniana wcześniej Zofia z domu Śniadecka była córką Jędrzeja i siostrą Ludwiki – nieodwzajemnionej miłości Juliusza Słowackiego. To właśnie w Jaszunach Słowacki przeżywał swoją nieszczęśliwą miłość do Ludwiki Śniadeckiej.

 




Napoleon Orda, Jaszuny (Gubernia Wileńska), w: Album widoków gubernij grodzieńskiej, wileńskiej, mińskiej, kowieńskiej, wołyńskiej, podolskiej i kijowskiej, Warszawa 1857, ze zbiorów Biblioteki Jagiellońskiej


W uroczystości wezmą udział: dr Anna Rudzka, córka Józefa Gosławskiego, Dorota Janiszewska-Jakubiak, zastępca dyrektora Departamentu Dziedzictwa Kulturowego MKiDN oraz dr Łukasz Kossowski, kurator Działu Sztuki Muzeum Literatury w Warszawie. Podczas uroczystości zaplanowano wykład „Juliusz Słowacki i Jaszuny”, który wygłosi dr Romuald Naruniec z Litewskiego Uniwersytetu Nauk Edukacyjnych oraz wystąpienie dr Anny Rudzkiej poświęcone twórczości Józefa Gosławskiego. Wydarzeniu towarzyszyć będzie koncert.

 

2016-03-01

Źródło: informacja MKiDN



« powrót


Architektura ryglowa – wspólne dziedzictwo ANTIKON 2019

Organizatorzy zapraszają do udziału w XIX Polsko-Niemieckiej Konferencji i podróży studyjnej „Architektura ryglowa – wspólne dziedzictwo ANTIKON 2019”, o podtytule Regionalne typy budownictwa drewnianego – wyzwania konserwatorskie, która odbędzie się w dniach 16-18 września 2019 r. w Zagrodzie Kołodzieja w Zgorzelcu. Konferencji towarzyszy podróż studyjna z walorem in situ, która w tym roku będzie wiodła przez: (po stronie polskiej) Zgorzelec, Działoszyn, Bogatynię, (po stronie niemieckiej) Obercunnersdorf, Ebersbach, Eibau.

czytaj więcej


O stołach i bankietach pańskich. Jak ucztowano w dawnych wiekach

Od 4 czerwca do 29 września 2019 r. w Dawnym Pałacu Biskupów Krakowskich w Kielcach będzie prezentowana wystawa „O stołach i bankietach pańskich. Jak ucztowano w dawnych wiekach”. Pojawi się na niej kilkaset zabytków użyczonych z kilkunastu polskich muzeów.

czytaj więcej


Dar dla Muzeum Romantyzmu w Opinogórze

Muzeum Romantyzmu w Opinogórze wzbogaciło swoje zbiory dwoma niezwykle rzadkimi wydawnictwami: pierwszym wydaniem Irydiona (1836) i drugim Nie‑boskiej komedii (1837) Zygmunta Krasińskiego. Książeczki, obie w bardzo dobrym stanie, są współoprawione, z zachowaniem oryginalnego grzbieciku z tłoczonymi w skórze złoconymi napisami.

czytaj więcej


„Portrety królów i wybitnych Polaków”

Najnowszą pozycją wydaną nakładem warszawskiej Fundacji Hereditas jest książka autorstwa Wojciecha Przybyszewskiego Portrety królów i wybitnych Polaków. Serie wydawnicze z lat 1820-1864. Tematem książki są litografie wydawane w tym czasie w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem wydawnictw portretowych.

czytaj więcej


„Cudo-Twórcy” w Muzeum Narodowym we Wrocławiu


13 lipca 2018 r., w 70. rocznicę otwarcia Muzeum Narodowego we Wrocławiu, w gmachu tej instytucji otwarta zostanie nowa wystawa stała: „Cudo-Twórcy. Rzemiosło i sztuka zdobnicza – Sztuka Wschodu – Współczesna ceramika i szkło”.

czytaj więcej

SPOTKANIA Z ZABYTKAMI