home

Numer 11-12, 2020


zobacz spis treści

Numer 9-10, 2020


zobacz spis treści

Wydarzenia

Flora Danica – ekspozycja porcelanowego serwisu duńskich władców

Unikatową kolekcję porcelany, na której jadali duńscy królowie i która dziś jest w Danii prawdziwą perłą dziedzictwa narodowego, można oglądać do 30 października br. w Pałacu na Wyspie w Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie. Na ekspozycji „Flora Danica – stół królewski z kolekcji Narodowego Muzeum Historycznego Zamek Frederiksborg w Hillerød w Danii” znalazły się naczynia z ręcznie malowanej zastawy, znanej jako Flora Danica. Jej nazwa pochodzi od tytułu osiemnastowiecznego atlasu botanicznego Georga Christiana Oedera Verzeichniss zur der flora danica gehörigen, in den königreichen Dännemark und Norwegen, in den herzogthümern Schlesswig und Holstein, und in den grafschaften Oldenburg und Delmenhorst wildwachsenden kräuter, którego poszczególne zeszyty (w sumie 54) ukazywały się w latach 1761-1883 i stanowiły wybitne, szeroko w świecie doceniane dzieło duńskich uczonych. Zdobienia malarskie porcelanowego serwisu wykonane zostały na podstawie miedziorytów przedstawiających opisane w atlasie rośliny, zamieszczonych w pierwszych dziesięciu zeszytach tego dzieła, opracowanych przez G. C. Oedera (1761-1772), i jedenastu kolejnych autorstwa Ottona Friedricha Müllera (1775-1882), następnie Martina Vahla (1787-1799).





Półmisek okrągły z przykrywką, ok. 1800, w dekoracji malarskiej groszek bulwiasty (Lathyrus tuberosus L.)


Skarby z Danii są prezentowane w Jadalni Królewskiej w Pałacu na Wyspie. Właśnie tu król Stanisław August podejmował na słynnych obiadach czwartkowych swoich gości: wybitnych uczonych, artystów, polityków i twórców reform ustrojowo-gospodarczych. „Flora Danica to jeden z najsłynniejszych i najbardziej ekskluzywnych serwisów z porcelany, zarazem największy i najlepiej zachowany komplet porcelanowych naczyń obiadowych z XVIII w.” – mówi Mette Skougaard, dyrektor Zamku Fredriksborg. Charakterystyczne dla tego serwisu są dekoracje: bardzo wiernie odwzorowane rysunki, które pochodzą z naukowego atlasu botanicznego. Flora Danica jest wspaniałym świadectwem swoich czasów i odzwierciedleniem oświeceniowych idei”.


Zaprezentowane w Pałacu na Wyspie porcelanowe naczynia i figurki są częścią zabytkowej zastawy, która została wyprodukowana przez Królewską Fabrykę Porcelany (Den Kongelige Porcelainsfabrik) w latach 1790-1802. Na temat serwisu Flora Danica już przed osiemnastu laty zamieściliśmy w „Spotkaniach z Zabytkami” osobny artykuł (Niezwykłe serwisy: Flora Danica, nr 9, 1998, s. 11-14). To wybitne dzieło rzemiosła artystycznego z przełomu XVIII i XIX w. pierwotnie miało być darem dla carycy Katarzyny Wielkiej, ale ostatecznie duńska rodzina królewska zatrzymała je do własnego użytku.





Półmisek owalny z przykrywką, ok. 1800, w dekoracji malarskiej stulicha psia (Sisymbrium sophia L.)


Program wydarzeń towarzyszących wystawie obejmuje m.in. cykl spotkań edukacyjnych w Pałacu na Wyspie. Wśród tematów: historia serwisu i atlasu Flora Danica, słynne obiady czwartkowe, a także królewska XVIII-wieczna kuchnia. Ponadto przez cały sierpień w Jadalni Królewskiej (codziennie od poniedziałku do soboty o godz. 11.00, 14.00 i 17.00) pracownicy muzeum opowiadać będą o zwyczajach obowiązujących przy stole Stanisława Augusta, zdradzą też najciekawsze przepisy mistrza królewskiej kuchni – Pawła Trema.





Naczynie do musztardy, ok. 1800, w dekoracji malarskiej borówka brusznica (Vaccinium vitis-idaea L.)


Na wystawę w Łazienkach Królewskich Zamek Frederiksborg wypożyczył kilkadziesiąt obiektów ze swoich zbiorów. Dyrektor Mette Skougaard przyznaje, że ze względu na swój wyjątkowy charakter i ogromną wartość kolekcja bardzo rzadko opuszcza mury zamku. Friedriksborg – jeden z najwspanialszych renesansowych zamków w Europie Północnej – został wzniesiony przez króla Chrystiana IV w latach 1600-1620. Od 1878 r. mieści się w nim Narodowe Muzeum Historyczne założone przez twórcę browaru Carlsberg – Jacoba Christiana Jacobsena. Obecnie Muzeum jest niezależną częścią Fundacji Carlsberga powołanej również przez Jacobsena dwa lata wcześniej.





Okrągła misa dekoracyjna, 2 poł. XIX w., w dekoracji malarskiej poziomka pospolita (Fragaria vesca L.)





Karta z Verzeichniss zur der flora danica gehörigen... Georga Christiana Oedera z miedziorytem przedstawiającym groszek leśny (Lathyrus sylvestris L.), t. 6, Kopenhaga 1767, tab. CCCXXV


Wystawa „Flora Danica – stół królewski z kolekcji Narodowego Muzeum Historycznego Zamek Frederiksborg w Hillerød w Danii” to rezultat współdziałania duńskiego muzeum i Łazienek Królewskich przy realizacji międzynarodowego projektu „Gardens of Light” (Ogrody Światła). 


Źródło: informacja prasowa

2016-08-08



« powrót


Zakup i prenumerata SzZ w wersji cyfrowej

Od 2020 r. „Spotkania z Zabytkami” są dostępne w witrynie e-Kiosk.pl, gdzie można zamówić konkretne numery z tego roku lub prenumeratę czasopisma w wersji cyfrowej. Tym samym oferujemy Czytelnikom alternatywę dla zakupu wydań drukowanych. Niezmiennie udostępniamy także online, za darmo, całe zamknięte roczniki z lat ubiegłych (za pośrednictwem serwisów Polona oraz issuu.com).

czytaj więcej


Poszukiwane: prace Wacława Dobrowolskiego

Wacław Dobrowolski (1890-1969) to pochodzący z Kresów pedagog, publicysta i społecznik, a przy tym malarz i rysownik, który w latach 1927-1940 mieszkał i tworzył w Łodzi, a po wojnie związany był z Radomiem. W związku z planowaną na 2020 r. wystawą jego dzieł i pamiątek po nim trwają poszukiwania jego prac.

czytaj więcej


Poszukiwane: prace Stanisława Bohusz-Siestrzeńcewicza

Muzeum Okręgowe w Suwałkach przygotowuje wystawę twórczości Stanisława Bohusz-Siestrzeńcewicza (1869 Wileńszczyzna – 1927 Warszawa) i zaprasza do współpracy wszystkich, którzy mają w posiadaniu prace tego artysty. Na ekspozycji zostaną pokazane obrazy olejne, akwarele, rysunki piórkiem, projekty, studia, ilustracje – różnorodny i interesujący dorobek artysty.

czytaj więcej


Fundacja Rodzinna Blochów przekazała Bibliotece Narodowej w Warszawie rysunki skradzione w czasie wojny oraz cenne listy związane z gen. Józefem Hauke-Bosakiem

Nowojorska Fundacja Rodzinna Blochów przekazała w środę, 20 listopada br., Bibliotece Narodowej w Warszawie wykupione przez nią trzy dziewiętnastowieczne rysunki, pochodzące ze zbiorów dawnego Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu i skradzione podczas drugiej wojny światowej.

czytaj więcej


„Portrety królów i wybitnych Polaków”

Najnowszą pozycją wydaną nakładem warszawskiej Fundacji Hereditas jest książka autorstwa Wojciecha Przybyszewskiego Portrety królów i wybitnych Polaków. Serie wydawnicze z lat 1820-1864. Tematem książki są litografie wydawane w tym czasie w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem wydawnictw portretowych.

czytaj więcej

SPOTKANIA Z ZABYTKAMI