home

Numer 11-12, 2020


zobacz spis treści

Numer 9-10, 2020


zobacz spis treści

Wydarzenia

Skarby nubijskiej pustyni w nowej Galerii Faras w Muzeum Narodowym w Warszawie

18 października 2014 r. w Muzeum Narodowym w Warszawie zostanie otwarta po gruntownej przebudowie nowa Galeria Faras im. Profesora Kazimierza Michałowskiego. Jest to jedyna w Europie i wyjątkowa w skali światowej stała ekspozycja zabytków kultury i sztuki nubijskiej z okresu chrześcijańskiego (ok. poł. VI–XIV w.). W nowoczesnej aranżacji wykorzystującej multimedialne prezentacje, w tym film 3D, zostaną zaprezentowane niepowtarzalne, jedne z najpiękniejszych skarbów cywilizacji rozwijającej się ponad 1500 lat temu na terenach dzisiejszego północnego Sudanu. Uroczyste otwarcie Galerii zostało objęte honorowym patronatem UNESCO.





Odkrycie malowidła przedstawiającego archanioła Michała na ścianie katedry obok południowego wejścia do świątyni. Zdjęcie udostępnione dzięki uprzejmości Archiwum Instytutu Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych Polskiej Akademii Nauk (IKŚiO PAN)


Będzie to jedna z najciekawszych, unikalnych ekspozycji stałych w Europie i jedyne, oprócz Chartumu, miejsce na świecie, gdzie można zobaczyć wspaniałe malowidła chrześcijańskiej sztuki nubijskiej” – zapowiada Agnieszka Morawińska, Dyrektor Muzeum Narodowego w Warszawie. Przedstawienia świętych, archaniołów i nubijskich biskupów pochodzą z odkrytego przez polskich archeologów kościoła katedralnego w Faras (dawne Pachoras) – miasta, które było znaczącym ośrodkiem amdinistracyjnym i kulturalnym średniowiecznego królestwa afrykańskiej Nobadii w Dolinie Nilu. Podobnie jak wystawom czasowym, otwarciu Galerii Faras będzie towarzyszył bogaty program wydarzeń edukacyjnych: wieczorne spotkania czwartkowe, warsztaty familijne i pokazy filmowe. O sukcesach polskiej archeologii przypomną znani archeolodzy, wykładowcy, konserwatorzy i badacze.





Biskup Petros ze Świętym Piotrem, Sudan, Faras, 974–997, tynk mułowy, tempera





Archanioł Michał, Sudan, Faras, VIII w.–1. ćw. X w., tynk mułowy, tempera


Unikatowa na skalę światową kolekcja trafiła do zbiorów muzealnych dzięki polskim archeologom uczestniczącym w objętej patronatem UNESCO wielkiej międzynarodowej akcji ratowania pozostałości dawnych kultur Doliny Nilu rozwijających się na południe od I katarakty. Na terenie starożytnego ośrodka miejskiego Faras w pobliżu granicy sudańsko-egipskiej badacze pod kierunkiem prof. Kazimierza Michałowskiego odkryli dobrze zachowane ruiny kościoła katedralnego z VIII w. Jego ściany zdobiły wspaniałe malowidła o tematyce religijnej pochodzące z VIII–XIV w. Odkrycie Polaków zostało wówczas okrzyknięte „cudem w Faras”. Udało się uratować ponad 120 przedstawień malarskich, z których 67 znajduje się dziś w MNW. Zbiór ten uzupełniają inne faraskie znaleziska. Stanowią największy i najcenniejszy zespół zabytków archeologicznych pochodzących z wykopalisk prowadzonych za granicą, jaki udało się pozyskać do polskich zbiorów muzealnych.


18 października 2014 r. Galeria Faras zostanie udostępniona zwiedzającym w zupełnie nowej odsłonie, a bezcenne dzieła zaprezentowane zostaną zwiedzającym według nowego scenariusza. W części ekspozycji przypominającej wnętrze sakralnej budowli znajdą się malowidła rozmieszczone podobnie jak w faraskiej świątyni. Oglądając je, będzie można posłuchać oryginalnych koptyjskich śpiewów liturgicznych. Dzięki multimediom, dla których przeznaczona została specjalna przestrzeń, widz, także niepełnosprawny, zapozna się z dziejami Nubii chrześcijańskiej, architekturą, malowidłami katedry, a także z ich ciekawą ikonografią. Prezentowana w ramach ekspozycji cyfrowa rekonstrukcja wnętrza katedry w technologii stereoskopowej 3D pozwoli nam po raz pierwszy od ponad tysiąca lat wejść do nubijskiej świątyni. Dzięki nowoczesnej animacji i grafice komputerowej zobaczymy prezbiterium, nawy, kaplice i przedsionek w sposób pozwalający zrozumieć pierwotne rozmieszczenie malowideł, którymi na przestrzeni wieków pokrywano ściany kościoła. Obejrzymy nie tylko dzieła, które znalazły się w Muzeum Narodowym w Warszawie, ale również te, które trafiły do Sudańskiego Muzeum Narodowego w Chartumie. Ekspozycję wzbogacą pokazy filmów archeologicznych oraz fotografii archiwalnych wykonanych podczas prac wykopaliskowych w latach 60. ubiegłego wieku.






Rekonstrukcja katedry 3D, fotos z filmu w Galerii Faras im. Profesora Kazimierza Michałowskiego





« powrót


Zakup i prenumerata SzZ w wersji cyfrowej

Od 2020 r. „Spotkania z Zabytkami” są dostępne w witrynie e-Kiosk.pl, gdzie można zamówić konkretne numery z tego roku lub prenumeratę czasopisma w wersji cyfrowej. Tym samym oferujemy Czytelnikom alternatywę dla zakupu wydań drukowanych. Niezmiennie udostępniamy także online, za darmo, całe zamknięte roczniki z lat ubiegłych (za pośrednictwem serwisów Polona oraz issuu.com).

czytaj więcej


Poszukiwane: prace Wacława Dobrowolskiego

Wacław Dobrowolski (1890-1969) to pochodzący z Kresów pedagog, publicysta i społecznik, a przy tym malarz i rysownik, który w latach 1927-1940 mieszkał i tworzył w Łodzi, a po wojnie związany był z Radomiem. W związku z planowaną na 2020 r. wystawą jego dzieł i pamiątek po nim trwają poszukiwania jego prac.

czytaj więcej


Poszukiwane: prace Stanisława Bohusz-Siestrzeńcewicza

Muzeum Okręgowe w Suwałkach przygotowuje wystawę twórczości Stanisława Bohusz-Siestrzeńcewicza (1869 Wileńszczyzna – 1927 Warszawa) i zaprasza do współpracy wszystkich, którzy mają w posiadaniu prace tego artysty. Na ekspozycji zostaną pokazane obrazy olejne, akwarele, rysunki piórkiem, projekty, studia, ilustracje – różnorodny i interesujący dorobek artysty.

czytaj więcej


Fundacja Rodzinna Blochów przekazała Bibliotece Narodowej w Warszawie rysunki skradzione w czasie wojny oraz cenne listy związane z gen. Józefem Hauke-Bosakiem

Nowojorska Fundacja Rodzinna Blochów przekazała w środę, 20 listopada br., Bibliotece Narodowej w Warszawie wykupione przez nią trzy dziewiętnastowieczne rysunki, pochodzące ze zbiorów dawnego Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu i skradzione podczas drugiej wojny światowej.

czytaj więcej


„Portrety królów i wybitnych Polaków”

Najnowszą pozycją wydaną nakładem warszawskiej Fundacji Hereditas jest książka autorstwa Wojciecha Przybyszewskiego Portrety królów i wybitnych Polaków. Serie wydawnicze z lat 1820-1864. Tematem książki są litografie wydawane w tym czasie w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem wydawnictw portretowych.

czytaj więcej

SPOTKANIA Z ZABYTKAMI