home

Numer 11-12, 2020


zobacz spis treści

Numer 9-10, 2020


zobacz spis treści

Wydarzenia

I edycja Polskiej Listy Krajowej programu UNESCO „Pamięć świata”

17 października 2014 r. o godz. 12.00 w Pałacu Prezydenckim w Warszawie odbędzie się uroczystość inauguracji Polskiej Listy Krajowej programu UNESCO „Pamięć świata”, obejmującej 11 obiektów polskiego dziedzictwa dokumentacyjnego. Honorowy patronat nad uroczystością objął Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Bronisław Komorowski. Wstęp na uroczystość za zaproszeniami.


Głównym celem programu „Pamięć świata”, który powstał z inicjatywy UNESCO w 1992 r., jest zwrócenie uwagi rządów i opinii publicznej na znaczenie i konieczność ochrony obiektów dziedzictwa dokumentacyjnego, przechowywanych w instytucjach pamięci takich jak biblioteki i archiwa, oraz podejmowanie działań na rzecz ich popularyzacji i szerokiego udostępnienia. Jednym ze środków realizacji programu jest tworzenie listy światowej oraz list regionalnych i krajowych obejmujących dokumenty, w których utrwalono informacje o wydarzeniach mających szczególne znaczenie historyczne i cywilizacyjne. W 1997 r. została zainaugurowana Światowa Lista programu UNESCO „Pamięć świata”. Obecnie znajduje się na niej ponad 300 pozycji. Dwanaście z nich reprezentuje polskie dziedzictwo dokumentacyjne.





W wyniku prac Polskiego Komitetu programu UNESCO „Pamięci świata”, w skład którego wchodzą przedstawiciele największych polskich bibliotek, archiwów oraz środowiska naukowego, a któremu przewodniczy każdorazowy Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych, powstała I edycja Polskiej Listy Krajowej programu UNESCO „Pamięć świata”. Lista, która w kolejnych latach będzie rozszerzana, obejmie przechowywane w polskich bibliotekach, archiwach i muzeach dokumenty obrazujące ważne w dziejach Polski wydarzenia, osoby oraz przemiany kulturowe i cywilizacyjne.





Dokument lokacyjny miasta Krakowa z 5 czerwca 1257 r., Archiwum Narodowe w Krakowie, fot. A. Seweryn



Pierwszą edycję Listy tworzy 11 bezcennych zabytków piśmiennictwa, szczególnie istotnych dla naszej kultury, narodowej tożsamości i pamięci historycznej, przechowywanych w zbiorach 9 instytucji (z Warszawy, Krakowa, Gniezna, Poznania i Wrocławia). Podczas uroczystości przedstawiciele ww. instytucji poprowadzą krótkie prezentacje multimedialne na temat znaczenia i kontekstu historycznego danego dokumentu.





Złoty kodeks gnieźnieński, II poł. XI w., Archiwum Archidiecezjalne w Gnieźnie



Na Liście nalazły się:

 

Konstytucja 3 maja 1791 (Ustawa Rządowa) – uznawana za pierwszą w Europie i drugą na świecie nowoczesną konstytucję, przechowywana w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie

 

Złoty kodeks gnieźnieński z II poł. XI w. (Codex Aureus Gnesnensis) – księga liturgiczna używana podczas wielkich wydarzeń kościelnych i państwowych od średniowiecza do czasów współczesnych, przechowywana w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie

 

Kronika Galla Anonima z XII w. – najstarsza kronika polska zachowana w Kodeksie zamojskim, zawiera informacje o początkach państwa polskiego i ważnych wydarzeniach w jego dziejach, przechowywana jest w Bibliotece Narodowej w Warszawie

 

Dokument lokacyjny miasta Krakowa z 5 czerwca 1257 r. – akt wprowadzający Kraków do środkowoeuropejskiego systemu prawa miejskiego, mający wpływ na obecną zabudowę miasta, przechowywany w Archiwum Narodowym w Krakowie

 

Banderia Prutenorum autorstwa Jana Długosza z 1448 r. – najstarsza w Europie księga chorągwi, zawiera podobizny 56 chorągwi zdobytych na wojskach krzyżackich, w tym pod Grunwaldem, przechowywana jest w Bibliotece Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie

 

Kazania świętokrzyskiez II poł. XIII w. – najstarszy zachowany prozatorski tekst w języku polskim, przechowywany w Bibliotece Narodowej w Warszawie

 

Opis żup bocheńskich i wielickich z 1518 r. (Brevis et accurata regiminis ac status zupparum Vieliciensium et Bochnensium sub annum Christi 1518 descriptio) – zawiera unikalny opis struktury i funkcjonowania jednego z największych królewskich przedsiębiorstw ówczesnej Europy, przechowywany w Bibliotece Naukowej Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk w Krakowie

 

Białoruski Tristan z XVI-XVII w. – rękopiśmienny kodeks z białoruską wersją legendy o Tristanie i Izoldzie, przechowywany w Bibliotece Raczyńskich w Poznaniu

 

Autograf Pana Tadeusza Adama Mickiewicza (1832-1834) – dzieło literackie – pamiątka historyczna – nośnik narodowych wartości, przechowywany w Zakładzie Narodowym im. Ossolińskich we Wrocławiu

 

Akta Organizacji Narodowej Powstania Styczniowego (1863-1864) – obejmują zapisy dążeń narodu polskiego do odzyskania niepodległości utraconej w wyniku trzech rozbiorów Polski, w zbiorach Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie

 

Memoriał Ignacego Jana Paderewskiego do prezydenta Stanów Zjednoczonych Woodrowa Wilsona z 17 stycznia 1917 roku – zawiera uzasadnienie konieczności odbudowy niepodległej, niezależnej gospodarczo Polski z dostępem do morza, przechowywany jest w  Archiwum Akt Nowych w Warszawie





Konstytucja 3 maja 1791 (Ustawa Rządowa), Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie


Uroczystości będzie towarzyszyła wystawa pt. „Pamięć Polski”, która będzie czynna w dniach 20-24 października (10.00-15.00) w siedzibie Archiwum Głównego Akt Dawnych przy ul. Długiej 7 w Warszawie. Wystawę tę, wzbogaconą o faksymilia dokumentów, będzie można oglądać także w Pałacu Prezydenckim w dniach 18-19 października (sobota – 11.30-16.30, niedziela – 11.00-16.00). W ten sam weekend oryginały dokumentów wpisanych na Listę będzie można oglądać w instytucjach, które je przechowują. Zostanie także uruchomiona specjalna strona internetowa prezentująca te obiekty.


Źródło: informacja prasowa



« powrót


Zakup i prenumerata SzZ w wersji cyfrowej

Od 2020 r. „Spotkania z Zabytkami” są dostępne w witrynie e-Kiosk.pl, gdzie można zamówić konkretne numery z tego roku lub prenumeratę czasopisma w wersji cyfrowej. Tym samym oferujemy Czytelnikom alternatywę dla zakupu wydań drukowanych. Niezmiennie udostępniamy także online, za darmo, całe zamknięte roczniki z lat ubiegłych (za pośrednictwem serwisów Polona oraz issuu.com).

czytaj więcej


Poszukiwane: prace Wacława Dobrowolskiego

Wacław Dobrowolski (1890-1969) to pochodzący z Kresów pedagog, publicysta i społecznik, a przy tym malarz i rysownik, który w latach 1927-1940 mieszkał i tworzył w Łodzi, a po wojnie związany był z Radomiem. W związku z planowaną na 2020 r. wystawą jego dzieł i pamiątek po nim trwają poszukiwania jego prac.

czytaj więcej


Poszukiwane: prace Stanisława Bohusz-Siestrzeńcewicza

Muzeum Okręgowe w Suwałkach przygotowuje wystawę twórczości Stanisława Bohusz-Siestrzeńcewicza (1869 Wileńszczyzna – 1927 Warszawa) i zaprasza do współpracy wszystkich, którzy mają w posiadaniu prace tego artysty. Na ekspozycji zostaną pokazane obrazy olejne, akwarele, rysunki piórkiem, projekty, studia, ilustracje – różnorodny i interesujący dorobek artysty.

czytaj więcej


Fundacja Rodzinna Blochów przekazała Bibliotece Narodowej w Warszawie rysunki skradzione w czasie wojny oraz cenne listy związane z gen. Józefem Hauke-Bosakiem

Nowojorska Fundacja Rodzinna Blochów przekazała w środę, 20 listopada br., Bibliotece Narodowej w Warszawie wykupione przez nią trzy dziewiętnastowieczne rysunki, pochodzące ze zbiorów dawnego Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu i skradzione podczas drugiej wojny światowej.

czytaj więcej


„Portrety królów i wybitnych Polaków”

Najnowszą pozycją wydaną nakładem warszawskiej Fundacji Hereditas jest książka autorstwa Wojciecha Przybyszewskiego Portrety królów i wybitnych Polaków. Serie wydawnicze z lat 1820-1864. Tematem książki są litografie wydawane w tym czasie w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem wydawnictw portretowych.

czytaj więcej

SPOTKANIA Z ZABYTKAMI