home

Numer 11-12, 2020


zobacz spis treści

Numer 9-10, 2020


zobacz spis treści

Wydarzenia

„Zakład Urbanowskich. Rodzina, dzieło, twórcy” – wystawa o najstarszym przedsiębiorstwie kamieniarskim w Łodzi

9 listopada w Muzeum Miasta Łodzi odbył się wernisaż wystawy „Zakład Urbanowskich. Rodzina, dzieło, twórcy”. Poprzedziła go konferencja naukowa połączona z promocją książki towarzyszącej wystawie. Ekspozycja jest częścią projektu edukacyjno-kulturalnego poświęconego zakładowi Antoniego i Józefa Urbanowskich, rodzinie właścicieli oraz kręgowi artystów rzeźbiarzy z nim związanych. Będzie czynna do 26 stycznia 2014 r.





Projekt „Zakład Urbanowskich. Rodzina, dzieło, twórcy” realizowany przez Muzeum Miasta Łodzi ma na celu przybliżenie mieszkańcom miasta historii najstarszego w Łodzi oraz jednego z największych i najnowocześniejszych przedsiębiorstw budowlano-kamieniarsko-rzeźbiarskich na terenie Królestwa Polskiego w początkach XX w. Rodzinny zakład „A. Urbanowski” zrealizował szereg bardzo interesujących architektonicznie projektów budowli na obszarze ziem polskich, m.in. bogato zdobione elewacje kamienic i budynków użyteczności publicznej w Łodzi (np. prace kamieniarskie przy łódzkiej katedrze, oblicowanie gmachu dzisiejszego banku NBP, al. Kościuszki 14) i w Warszawie (np. obudowę architektoniczną pomnika Fryderyka Chopina, Banku Towarzystw Spółdzielczych, tzw. Dom „Pod Orłami”) oraz w Europie (np. gmach Ambasady Polskiej w Ankarze). Bogaty dorobek firmy prezentuje się głównie na najstarszej zabytkowej łódzkiej nekropolii, jaką jest Stary Cmentarz przy ul. Ogrodowej w Łodzi. To właśnie tam odnajdziemy najbardziej reprezentatywne zespoły sztuki sepulkralnej, w tym kaplice i pomniki nagrobne, np. mauzolea małżonków Moenke, Juliusza Heinzla, Juliusza Kunitzera.





Nagrobek Roberta Wergaua na Starym Cmentarzu przy ul. Ogrodowej w Łodzi, 1902. Fot.K.Stefański


Na wystawie można obejrzeć fotografie realizacji wykonanych przez Zakład Urbanowskich, bogatą kolekcję dokumentów i pamiątek z kolekcji rodzinnej, dzieła sztuki ze zbiorów prywatnych i muzealnych, miniatury filmowe oraz rysunki i modele 3D wybranych obiektów znajdujących się Cmentarzu Starym w Łodzi powstałe dzięki studentom Politechniki Łódzkiej. Aranżację wystawy wzbogacą naturalne kamienie oraz narzędzia kamieniarskie stosowane dawniej i dziś.


Rodzina Urbanowskich odegrała istotną rolę w XIX-wiecznej Łodzi” – mówi Cezary Pawlak, kurator projektu. „Znane na skalę ogólnopolską przedsiębiorstwo realizowało projekty, które do dziś wzbudzają zainteresowanie.  Oglądając najciekawsze  zabytki Łodzi nie zdajemy sobie sprawy, że są  dziełem zakładu Urbanowskich. Myślę, że wystawę w Muzeum Miasta Łodzi warto odwiedzić właśnie po to, by poznać nieznaną historię łódzkiej rodziny, ale także i sukcesu ich przedsiębiorstwa, który  można powiedzieć został wykuty w kamieniu” – zachęca. Marcin Szymański, autor części historycznej wystawy, dodaje: „Staraliśmy się, by oprócz wartościowej strony merytorycznej, również forma aranżacji wystawy angażowała zwiedzających. Zależało nam na atrakcyjnym wyeksponowaniu materiału, który był tworzywem firmy Urbanowskich. Kamienne elementy będą nienarzucającą się częścią ekspozycji, uzupełniającą ją i pobudzającą wyobraźnię”.





Bazylika archikatedralna św. Stanisława Kostki w Łodzi, 1901-1912 – fragment elewacji. Fot. K. Stefański


Muzeum zaplanowało w ramach realizacji projektu zajęcia dla młodszych odbiorców. Młodzież z łódzkich szkół będzie miała okazję wziąć udział w warsztatach terenowych na Starym Cmentarzu przy ul. Ogrodowej, podczas których uczniowie bezpośrednio zapoznają się z realizacjami zakładu Urbanowskich. Dodatkową atrakcję w ramach projektu przygotowała także Politechnika Łódzka. 18 i 19 stycznia 2014 r. odbędzie się prezentacja prac studentów Instytutu Architektury i Urbanistyki PŁ przedstawiających modele komputerowe i rysunki wybranych realizacji Zakładu Urbanowskich pt. „Dzieła Zakładu Urbanowskich cyfrowo i analogowo”.

Pełen harmonogram wydarzeń można znaleźć na stronie internetowej www.muzeum-lodz.pl.





Fragment inwentaryzacji grobu rodziny Bronikowskich oraz fragment inwentaryzacji nagrobka Leonida Toepffera. Archiwum Zakładu Historii Architektury, Budowy Miast i Konserwacji Zabytków



« powrót


Zakup i prenumerata SzZ w wersji cyfrowej

Od 2020 r. „Spotkania z Zabytkami” są dostępne w witrynie e-Kiosk.pl, gdzie można zamówić konkretne numery z tego roku lub prenumeratę czasopisma w wersji cyfrowej. Tym samym oferujemy Czytelnikom alternatywę dla zakupu wydań drukowanych. Niezmiennie udostępniamy także online, za darmo, całe zamknięte roczniki z lat ubiegłych (za pośrednictwem serwisów Polona oraz issuu.com).

czytaj więcej


Poszukiwane: prace Wacława Dobrowolskiego

Wacław Dobrowolski (1890-1969) to pochodzący z Kresów pedagog, publicysta i społecznik, a przy tym malarz i rysownik, który w latach 1927-1940 mieszkał i tworzył w Łodzi, a po wojnie związany był z Radomiem. W związku z planowaną na 2020 r. wystawą jego dzieł i pamiątek po nim trwają poszukiwania jego prac.

czytaj więcej


Poszukiwane: prace Stanisława Bohusz-Siestrzeńcewicza

Muzeum Okręgowe w Suwałkach przygotowuje wystawę twórczości Stanisława Bohusz-Siestrzeńcewicza (1869 Wileńszczyzna – 1927 Warszawa) i zaprasza do współpracy wszystkich, którzy mają w posiadaniu prace tego artysty. Na ekspozycji zostaną pokazane obrazy olejne, akwarele, rysunki piórkiem, projekty, studia, ilustracje – różnorodny i interesujący dorobek artysty.

czytaj więcej


Fundacja Rodzinna Blochów przekazała Bibliotece Narodowej w Warszawie rysunki skradzione w czasie wojny oraz cenne listy związane z gen. Józefem Hauke-Bosakiem

Nowojorska Fundacja Rodzinna Blochów przekazała w środę, 20 listopada br., Bibliotece Narodowej w Warszawie wykupione przez nią trzy dziewiętnastowieczne rysunki, pochodzące ze zbiorów dawnego Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu i skradzione podczas drugiej wojny światowej.

czytaj więcej


„Portrety królów i wybitnych Polaków”

Najnowszą pozycją wydaną nakładem warszawskiej Fundacji Hereditas jest książka autorstwa Wojciecha Przybyszewskiego Portrety królów i wybitnych Polaków. Serie wydawnicze z lat 1820-1864. Tematem książki są litografie wydawane w tym czasie w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem wydawnictw portretowych.

czytaj więcej

SPOTKANIA Z ZABYTKAMI