Nasze artykuly

Fortepiany Chopina – prawda i legenda
Beniamin Vogel

W latach pięćdziesiątych XX w. informacje o przekupieniu żołnierza rosyjskiego i uratowaniu fortepianu przekazał Towarzystwu im. F. Chopina hrabia Władysław Grabowski. Instrument po naprawie był  przechowywany w rodzinie Grabowskich do drugiej wojny światowej, kiedy to w zamieszaniu pod koniec wojny gdzieś zaginął. Wszelkie poszukiwania, m.in. niżej podpisanego w latach siedemdziesiątych XX w., nie dały rezultatu. Z największym prawdopodobieństwem został zniszczony w czasie Powstania Warszawskiego, gdzie trafił przewożony z rodzinnego majątku w Żeliszewie koło Siedlec do Krakowa, aby uniknąć nadciągającego frontu wschodniego i ponownie spotkania z „żołnierzami rosyjskimi”.
Choć brak bezpośrednich dowodów istnienia owego fortepianu (fotografie odnotowane jeszcze w latach pięćdziesiątych XX w. zaginęły), to  nieoczekiwanie relacja innego przypadkowego, naocznego świadka potwierdziła jego egzystowanie w 1943 r.( Jan Kochanowicz, Fortepian Chopina?,
„Spotkania z Zabytkami”, nr 3, 2001 r., ss. 34-35; zobacz też: Beniamin Vogel, Ciekawe uzupełnienia, „Spotkania z Zabytkami”, nr 11, 2001 r., s. 40)! Ale Grabowscy byli bliskimi znajomymi Chopinów, zatem dziwne wydaje się zachowanie przez tak długi czas w tajemnicy (także przed rodziną Chopina) faktu posiadania instrumentu po słynnym kompozytorze. Najprawdopodobniej był to fortepian Grabowskich, na którym młody Fryderyk mógł grywać zaproszony na któryś z wieczorów w hrabiowskim salonie, i dlatego kojarzony z tym samym wydarzeniem zniszczenia instrumentu po zamachu na  generała Berga. Historię instrumentu opisał też Ludwik Grabowski w swych pamiętnikach, przechowywanych przed drugą wojną światową w Dziale  Rękopisów Biblioteki Narodowej w Warszawie, które również wojny nie przetrwały.

1 2 3 4 5 6 [7] 8 9 10 11