Nasze artykuly

Kresowa forteca w Kryłowie
Ewa Prusicka-Kołcon

Wśród wielu obiektów z Lubelszczyzny znalazł się w publikacji również zamek w Kryłowie. Stronczyński z kolei wykonał rysunek  bastionu, zaznaczył zarysy pozostałych murów oraz sporządził krótki opis ruiny. Informacje zawarte w opisach Lerue i Stronczyńskiego wyraźnie  sugerują, że warownia kryłowska już od dłuższego czasu była opuszczona i popadała w coraz większą ruinę. Jeżewscy nie prowadzili żadnych prac naprawczych i budowlanych, a gdy w 1753 r. Józef Jeżewski został właścicielem  miasta, zamieszkał w Kryłowie na stałe, ale „w drewnianym budynku
(dworku?) z lepionym kominem”, natomiast w 1801 r., kiedy majątek przejęli na własność Chrzanowscy, wybudowali dla siebie w 1820 r. murowany,
klasycystyczny pałac w południowej części miasta. Z zachowanych reliktów architektury kryłowskiej warowni wynika, że powstała ona w całości z cegły, zbudowana na planie trójkąta o wymiarach boków około 180 x 120 x 150 m, przy długości kurtyn około 120 x 60 x 80 m. Kurtyna zachodnia (długości około 120 m) została w połowie wysunięta
nieznacznie do przodu i wzmocniona elementem obronnym, dzieląc tym samym cały odcinek obrony na dwie równe części. W trzech narożnikach
zamek flankowany był bastionami odmiany puntone-beluardy, typowymi dla tzw. szkoły starowłoskiej. Do chwili obecnej zachował się bastion w północnym narożu założenia oraz fragmentarycznie mury kurtynowe i ślady bastionów od strony południowej i wschodniej. Głównym punktem obrony był bastion w narożniku północnym. Był największy i miał formę kazamatowego w całości beluardu. Założony został na planie równoległoboku o ostrym kącie zewnętrznym. Zachowały się w nim dwie sklepione kolebkowo kondygnacje dolne: piwnica oraz częściowo drugi poziom z głębokimi, zamkniętymi odcinkowo otworami okiennymi i strzelniczymi. Pierwotnie istniała jeszcze trzecia, górna kondygnacja, najpewniej z pomieszczeniami mieszkalnymi. Pozostałe dwa bastiony, być może również kazamatowe, stanowiące dodatkową obronę, zachowały się w formie szczątkowej. Tylko częściowo widoczne są ich zarysy, podobnie jak kurtyn między bastionami. Do zamku prowadził most zwodzony i brama wjazdowa, a na wyłożonym ceglanym brukiem dziedzińcu znajdowały się obiekty gospodarcze.

1 2 3 [4] 5