O SPOTKANIACH

Czasopismo „Spotkania z Zabytkami” ukazuje się nieprzerwanie od trzydziestu trzech lat i jest jedynym na rynku polskim periodykiem szeroko popularyzującym ideę ochrony zabytków. Pismo powstało w 1977 r. i do dziś jest wierne swojej linii programowej – uwrażliwiania społeczeństwa na sprawy dziedzictwa narodowego. „Spotkania z Zabytkami” adresowane są do nauczycieli, młodzieży szkół średnich i akademickich, turystów, społecznych opiekunów zabytków i wszystkich miłośników naszej historycznej spuścizny. Niosąc duży ładunek popularnej wiedzy z zakresu historii polskich zabytków (tych znanych, a także tych, które często nie są identyfikowane z pojęciem zabytku), ich miejsca w krajobrazie oraz szczególnej roli, jako świadectwo naszej tożsamości narodowej, uświadamia potrzebę, a nawet obowiązek ich ochrony.

Pierwszy nienumerowany zeszyt „Spotkań z Zabytkami” ukazał się jako informator popularnonaukowy, wydany przez Ośrodek Dokumentacji Zabytków w Warszawie, instytucję funkcjonującą w ramach struktury Ministerstwa Kultury i Sztuki. Założycielami i pierwszymi redaktorami pisma byli Krzysztof Nowiński (redaktor naczelny) i Lidia Bruszewska (sekretarz redakcji), a do zespołu redakcyjnego weszli ponadto Ryszard Brykowski, Hanna Krzyżanowska i Witold Straus. Kiedy „Spotkania z Zabytkami” uzyskały status czasopisma, zaczęły ukazywać się najpierw jako kwartalnik (od 1983 r.), później dwumiesięcznik (od 1986 r.), wreszcie miesięcznik (od 1992 r.). Bardzo szybko też zyskały sobie wielu miłośników i wiernych Czytelników.

W „Spotkaniach z Zabytkami” publikują artykuły znakomici specjaliści zajmujący się ochroną zabytków, ale także czytelnicy, a wśród nich młodzi pasjonaci interesujący się tą dziedziną. Jest to doskonały sposób na włączenie się szerokiej grupy społeczeństwa w sprawy ochrony polskich zabytków, często widzianych na tle Europy.

Wśród stałych działów miesięcznika największą popularność zyskały: ZABYTKI W KRAJOBRAZIE, WOKÓŁ TRADYCJI, SPOTKANIA NA WSCHODZIE, TO TEŻ SĄ ZABYTKI. Ważne miejsce w czasopiśmie zajmują też działy: ZABYTKI I MŁODZIEŻ, Z WIZYTĄ W MUZEUM oraz ZBIORY I ZBIERACZE, w których w popularnej formie prezentowane są dokonania młodzieży na rzecz ochrony i popularyzacji narodowego dziedzictwa oraz przedstawiane są polskie muzea i ich zbiory. Dużym powodzeniem cieszą się ponadto prowadzone od wielu lat na łamach pisma akcje: Akcja dwory, Akcja cmentarze, Akcja ogrody i, zainicjowana w 2003 r., Akcja drewno, a także cykle: Wokół jednego zabytku, Zabytki utracone oraz Zabytki i prawo.

O tym, że „Spotkania z Zabytkami” zajmują ważną pozycję w polskim czasopiśmiennictwie, świadczą przyznane liczne nagrody i wyróżnienia, m.in. Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich (1989 r.), Ministra Kultury i Sztuki RP (1992 r.), Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków (1995 r.). Rola tego periodyku w popularyzacji wiedzy na temat ochrony i konserwacji zabytków miała także istotny wpływ na przyznanie w 2003 r. jego ówczesnemu wydawcy – Towarzystwu Opieki nad Zabytkami – Nagrody im. Profesora Aleksandra Gieysztora, ustanowionej przez Fundację Bankową im. Leopolda Kronenberga.

Jerzy Waldorff, znający „Spotkania z Zabytkami” od ich narodzin, z okazji dziesięciolecia pisma pisał: „Plan mądrze pomyślanego rozwoju Polski nowej winien – rzecz oczywista – nawiązywać do jej zabytków przeszłości, aby zachowana była ciągłość dziejów i ocalone źródło natchnień takich, żeby twórcy nowej kultury szli w przyszłość drogą polską, wytyczoną od wieków. Jeden z punktów owego planu, zrealizowany już, byłby tylko do rozwinięcia. Myślę o propagującym szeroko i pięknie walory sztuki narodowej dwumiesięczniku «Spotkania z Zabytkami», który niedawno minął pierwszą jubileuszową metę dziesięciolecia istnienia” („Polityka”, nr 10, 1987).

Od 1977 do 1995 r. pismo wydawane było przez Ośrodek Dokumentacji Zabytków, od 1996 r. przez Towarzystwo Opieki nad Zabytkami, a od 2010 r. przez Fundację HEREDITAS.