home

Numer 11-12, 2017


zobacz spis treści

Numer 9-10, 2017


zobacz spis treści

O Spotkaniach

Czasopismo „Spotkania z Zabytkami” ukazuje się nieprzerwanie od 1977 r. i jest jedynym na rynku polskim periodykiem szeroko popularyzującym ideę ochrony zabytków. Pismo do dziś jest wierne swojej linii programowej – uwrażliwiania społeczeństwa na sprawy dziedzictwa narodowego. Wśród czytelników i szeroko pojętych odbiorców „Spotkań z Zabytkami” znajdują się przedstawiciele służb konserwatorskich (urzędy konserwatorskie: wojewódzkie, miejskie), urzędy miast (cała Polska), gminy, parafie (w zabytkowych obiektach sakralnych), muzea, firmy konserwatorskie, biura architektoniczno-konserwatorskie, właściciele obiektów zabytkowych, trzeci sektor: fundacje i stowarzyszenia zajmujące się opieką nad zabytkami, konserwacją zabytków i działaniami rewitalizacyjnymi, osoby zainteresowane tematyką ochrony i konserwacji zabytków profesjonalnie: historycy sztuki, architekci, konserwatorzy, społeczni opiekunowie zabytków, ponadto hobbyści, miłośnicy zabytków, a także szkoły i wyższe uczelnie. Niosąc duży ładunek popularnej wiedzy z zakresu historii polskich zabytków (tych znanych, a także tych, które często nie są identyfikowane z pojęciem zabytku), ich miejsca w krajobrazie oraz szczególnej roli, jako świadectwo naszej tożsamości narodowej, uświadamia potrzebę, a nawet obowiązek ich ochrony.

Pierwszy nienumerowany zeszyt „Spotkań z Zabytkami” ukazał się jako informator popularnonaukowy, wydany przez Ośrodek Dokumentacji Zabytków w Warszawie, instytucję funkcjonującą w ramach struktury Ministerstwa Kultury i Sztuki. Założycielami i pierwszymi redaktorami pisma byli Krzysztof Nowiński (redaktor naczelny) i Lidia Bruszewska (sekretarz redakcji), a do zespołu redakcyjnego weszli ponadto Ryszard Brykowski, Hanna Krzyżanowska i Witold Straus (od 2003 r. redaktorem naczelnym jest Wojciech Przybyszewski, zastępcą redaktora naczelnego – Lidia Bruszewska, a sekretarzem redakcji – Ewa A. Kamińska). Kiedy „Spotkania z Zabytkami” uzyskały status czasopisma, zaczęły ukazywać się najpierw jako kwartalnik (od 1983 r.), później dwumiesięcznik (od 1986 r.), wreszcie miesięcznik (od 1992 r.). Od 2010 r. pismo ukazuje się w numerach łączonych po dwa na początku każdego parzystego miesiąca.

W „Spotkaniach z Zabytkami” publikują artykuły znakomici specjaliści zajmujący się ochroną zabytków, ale także czytelnicy, a wśród nich młodzi pasjonaci interesujący się tą dziedziną. Jest to doskonały sposób na włączenie się szerokiej grupy społeczeństwa w sprawy ochrony polskich zabytków, często widzianych na tle Europy.

Wśród stałych działów miesięcznika największą popularność zyskały: ZABYTKI W KRAJOBRAZIE, WOKÓŁ TRADYCJI, SPOTKANIA NA WSCHODZIE, TO TEŻ SĄ ZABYTKI. Ważne miejsce w czasopiśmie zajmują też działy: Z WARSZTATU KONSERWATORA, ZBIORY I ZBIERACZE oraz Z WIZYTĄ W MUZEUM. Dużym powodzeniem cieszą się ponadto prowadzone od wielu lat na łamach pisma akcje: Akcja dwory, Akcja cmentarze, Akcja ogrody, Akcja drewno, czy zainicjowana przed kilku laty Akcja Zabytki poprzemysłowe, a także cykle: Wokół jednego zabytku, Zabytki utracone oraz Zabytki i prawo.

O tym, że „Spotkania z Zabytkami” zajmują ważną pozycję w polskim czasopiśmiennictwie, świadczą przyznane liczne nagrody i wyróżnienia, m.in. Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich (1989 r.), Ministra Kultury i Sztuki RP (1992 r.), Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków (1995 r.). Rola tego periodyku w popularyzacji wiedzy na temat ochrony i konserwacji zabytków miała także istotny wpływ na przyznanie w 2003 r. jego ówczesnemu wydawcy – Towarzystwu Opieki nad Zabytkami – Nagrody im. Profesora Aleksandra Gieysztora, ustanowionej przez Fundację Bankową im. Leopolda Kronenberga. W 2012 r. (w roku jubileuszu 35-lecia „Spotkań z Zabytkami”) Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uhonorował pismo brązowym medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.

Jerzy Waldorff, znający „Spotkania z Zabytkami” od ich narodzin, z okazji dziesięciolecia pisma pisał: „Plan mądrze pomyślanego rozwoju Polski nowej winien – rzecz oczywista – nawiązywać do jej zabytków przeszłości, aby zachowana była ciągłość dziejów i ocalone źródło natchnień takich, żeby twórcy nowej kultury szli w przyszłość drogą polską, wytyczoną od wieków. Jeden z punktów owego planu, zrealizowany już, byłby tylko do rozwinięcia. Myślę o propagującym szeroko i pięknie walory sztuki narodowej dwumiesięczniku «Spotkania z Zabytkami», który niedawno minął pierwszą jubileuszową metę dziesięciolecia istnienia” („Polityka”, nr 10, 1987).

Od 1977 do 1995 r. pismo wydawane było przez Ośrodek Dokumentacji Zabytków, od 1996 r. przez Towarzystwo Opieki nad Zabytkami, a od 2010 r. przez Fundację HEREDITAS - od maja 2011 r. wspólnie z Narodowym Instytutem Dziedzictwa.


„Między formą a treścią. Zakopiańska kolonia artystyczna” (Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym)

Na wystawie zaprezentowane zostało zakopiańskie środowisko artystyczne z okresu jego kształtowania i największego rozkwitu, tj. od 2. połowy XIX w. do 1939 r. Zakopane tamtego czasu jest znakomitym tłem do pokazania przemian, jakie nastąpiły w sztuce polskiej, od malarstwa sięgającego jeszcze okresu romantyzmu, poprzez realizm, Młodą Polskę aż do awangardowego formizmu.

czytaj więcej


Modernizm na Węgrzech 1900-1930

W Zamku Królewskim w Warszawie trwa wystawa „Modernizm na Węgrzech 1900-1930”, przygotowana we współpracy z Muzeum im. Janusa Pannoniusa w Peczu oraz Węgierskim Instytutem Kultury w Warszawie. Ekspozycja, stanowiąca zwieńczenie obchodów Roku Kultury Węgierskiej w Polsce, prezentowana będzie do 7 stycznia 2018 r.

czytaj więcej


„Biedermeier” – wystawa w Muzeum Narodowym w Warszawie

Ponad czterysta pięknych przedmiotów – obrazów, mebli, szkieł, porcelany, tkanin i strojów, biżuterii i bibelotów, którymi na co dzień otaczało się bogate mieszczaństwo od Wiednia po Wilno – zostało pokazanych w Muzeum Narodowym w Warszawie. Wystawa jest pierwszą w Polsce tak dużą prezentacją biedermeieru – sztuki i kultury mieszczańskiej w Europie Środkowej i Północnej w latach 1815–1848, pomiędzy Kongresem Wiedeńskim i Wiosną Ludów. Można ją oglądać w dniach 5.10.2017-7.01.2018. Zapraszamy do lektury tekstu kuratorek ekspozycji.

czytaj więcej


„Najcenniejsze. Kolekcja Książąt Czartoryskich”

Wystawa prezentowana w Arsenale Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie obejmuje 350 przedmiotów wybranych z liczącego 336 tys. muzealiów najstarszego polskiego muzeum. Ekspozycja będzie czynna do 8 kwietnia 2018 r. Towarzyszy jej bogato ilustrowany albumowy katalog.

czytaj więcej

SPOTKANIA Z ZABYTKAMI